BTS và Grammy: Ai cần ai?

BTS chủ động rời cuộc đua Grammy khi cơ hội đang rộng mở nhất

Ngày 29/7, cả 7 thành viên BTS đồng loạt đăng cùng một thông báo trên Instagram cá nhân tuyên bố nhóm quyết định không gửi bất kỳ sản phẩm nào tham gia Grammy năm nay. Thông điệp đi kèm ngắn gọn nhưng đủ rõ: “Chúng tôi mong âm nhạc được lắng nghe và yêu mến như chính nó, thay vì bị phân chia bởi khu vực hay ngôn ngữ”.

Thông điệp của BTS lập tức gây chú ý vì được cho là phản ứng trực tiếp với hạng mục mới. Truyền thông Hàn Quốc gọi đây là động thái “tẩy chay Grammy”, trong khi đông đảo người hâm mộ quốc tế ủng hộ quyết định của nhóm vì lo ngại nghệ sĩ châu Á sẽ bị đẩy vào một sân chơi riêng, thay vì được cạnh tranh bình đẳng tại các hạng mục lớn.

Động thái của BTS xuất hiện hơn một tháng sau khi Viện Hàn lâm Thu âm Mỹ công bố hạng mục Trình diễn nhạc Pop châu Á xuất sắc nhất. Theo quy định chính thức, giải thưởng mới dành cho những màn trình diễn xuất phát hoặc được công nhận rộng rãi tại thị trường châu Á, bao gồm Kpop, Jpop, Cpop và có sử dụng đáng kể ít nhất một ngôn ngữ châu Á. Recording Academy giới thiệu thay đổi này như một cách phản ánh sự mở rộng của thị trường âm nhạc hiện tại.

Tuy nhiên, cách phân loại ấy nhanh chóng tạo ra hai luồng ý kiến trái chiều. Một bên xem đây là sự ghi nhận cần thiết dành cho nền âm nhạc từng bị Grammy bỏ qua. Bên còn lại lo ngại các nghệ sĩ châu Á sẽ dần bị mặc định cạnh tranh trong một “khu vực riêng”, thay vì được nhìn nhận bình đẳng tại những hạng mục chung như Album của năm, Ca khúc của năm hay Ghi âm của năm.

Quyết định càng gây chú ý bởi BTS đang sở hữu một trong những sản phẩm thành công nhất năm nay. Album ARIRANG từng đứng đầu Billboard 200 trong hai tuần liên tiếp, trong khi đĩa đơn SWIM ra mắt ở vị trí #1 Billboard Hot 100. Tại Anh, cả album lẫn ca khúc chủ đề đều dẫn đầu bảng xếp hạng, giúp BTS lần đầu có đĩa đơn quán quân tại thị trường này. Nói cách khác, BTS không rời Grammy vì thiếu một sản phẩm đủ mạnh để cạnh tranh. Nhóm bước ra đúng thời điểm cơ hội được đánh giá là rộng nhất. Chính sự mâu thuẫn này đã kéo trở lại một câu hỏi đã xuất hiện từ gần 7 năm trước: BTS và Grammy, ai thực sự cần ai?

Câu hỏi này vốn được nhà báo Bryan Rolli đặt ra trong bài viết BTS’s 2020 Grammys Shutout Reveals The Recording Academy’s Cultural Blindspot, đăng trên Forbes ngày 20/11/2019. Thời điểm ấy, BTS hoàn toàn vắng mặt trong danh sách đề cử Grammy 2020 dù Map of the Soul: Persona giúp nhóm sở hữu 3 album đứng đầu Billboard 200 trong chưa đầy một năm, thành tích gần nhất trước đó thuộc về The Beatles. Rolli gọi đây là “điểm mù văn hóa” của Recording Academy và kết bài bằng câu hỏi: khi BTS tiếp tục phá kỷ lục còn Grammy bị nghi ngờ về khả năng bắt nhịp với âm nhạc toàn cầu, “ai mới cần ai?”.

BTS đã có tất cả, trừ Grammy

Sau năm 2019, cánh cửa Grammy thực tế đã mở rộng với BTS. Nhóm lần lượt nhận 5 đề cử, xuất hiện trên sân khấu trong ba mùa giải liên tiếp và có những tiết mục riêng với Dynamite, Butter. BTS không còn đứng hoàn toàn bên ngoài hệ thống như thời điểm Forbes đặt câu hỏi. Họ đã được xuất hiện tại đây, được đề cử, được trao một vị trí quan trọng trong chương trình nhưng chưa từng giành chiến thắng.

Việc chủ động đứng ngoài Grammy cũng không phải phản ứng riêng của BTS hay Kpop. Frank Ocean từng không gửi Blonde và Endless tranh Grammy 2017 vì cho rằng giải thưởng không phản ánh đúng những nghệ sĩ da màu. The Weeknd tuyên bố ngừng nộp sản phẩm sau khi After Hours trắng đề cử, còn Drake rút hai đề cử đã nhận tại Grammy 2022. Tyler, the Creator cũng từng chỉ trích việc những sản phẩm pha trộn nhiều màu sắc của nghệ sĩ da màu thường bị đẩy vào nhãn “Rap” hoặc “Urban”.

Dù xuất phát từ những nguyên nhân khác nhau, các phản ứng này đều đặt lại câu hỏi về cách Grammy phân loại nghệ sĩ và xác định ai được bước vào những đường đua lớn. Quyết định của BTS vì thế tiếp nối một cuộc tranh luận đã tồn tại nhiều năm trong chính thị trường âm nhạc phương Tây, thay vì chỉ là yêu sách của riêng một nhóm nhạc châu Á.

Tuy nhiên, đứng ngoài Grammy không đồng nghĩa phủ nhận hoàn toàn giá trị của giải thưởng.Những vị trí số 1, tour diễn bán hết vé hay cộng đồng người hâm mộ đông đảo có thể xác nhận sức mạnh thương mại của BTS. Nhưng Grammy lại cung cấp một dạng công nhận khác đó là lá phiếu từ những người đang hoạt động trong ngành âm nhạc và một vị trí trong lịch sử của hệ thống giải thưởng lâu đời nhất nước Mỹ.

Một chiến thắng tại Grammy, không nhất thiết phải ở nhóm giải thưởng chính, cũng có thể giúp BTS gần như hoàn thiện mọi mảnh ghép còn thiếu trong sự nghiệp. Nhóm đã có doanh số, kỷ lục bảng xếp hạng, tour diễn toàn cầu và sức ảnh hưởng đại chúng hiếm nghệ sĩ nào đạt được. Chiếc cúp Grammy vì thế không khiến BTS nổi tiếng hơn sau một đêm, nhưng sẽ bổ sung sự công nhận từ giới chuyên môn và khép lại mục tiêu mà nhóm từng nhiều lần công khai theo đuổi.

Chính vì hiểu rõ giá trị của chiếc cúp này, quyết định không nộp sản phẩm năm nay càng đáng chú ý. BTS từng nhiều lần sang Mỹ dự lễ trao giải, đầu tư những sân khấu quy mô lớn và không giấu khát khao chiến thắng. Việc chủ động đứng ngoài vì thế không có nghĩa Grammy đã trở nên vô nghĩa, mà cho thấy nhóm chấp nhận từ bỏ một cơ hội quan trọng để bảo vệ cách âm nhạc của mình được nhìn nhận.

Grammy cần gì ở BTS?

Ở chiều ngược lại, Grammy nhìn chung không hẳn là không cần BTS. Trong nhiều năm, sự xuất hiện của 7 thành viên luôn tạo ra lượng thảo luận lớn từ khán giả quốc tế. Những sân khấu như Dynamite năm 2021 hay Butter năm 2022 tiếp tục được xem và chia sẻ sau khi chương trình kết thúc, giúp Grammy duy trì sức nóng trên YouTube và mạng xã hội thay vì chỉ tồn tại trong một đêm truyền hình.

Nhóm giúp Grammy tiếp cận thế hệ khán giả trẻ tại châu Á, châu Âu và Nam Mỹ, những thị trường vốn không phải trung tâm truyền thống của lễ trao giải. Trong bối cảnh lượng người xem truyền hình tại Mỹ liên tục giảm, độ phủ sóng toàn cầu này càng trở nên quan trọng với một thương hiệu đang muốn chứng minh mình vẫn đại diện cho dòng chảy âm nhạc hiện tại. Việc Grammy 2027 được phát trên ABC, Disney+ và Hulu cũng cho thấy giải thưởng đang mở rộng khỏi mô hình truyền hình tuyến tính. BTS phù hợp chính xác với hướng đi đó: một nghệ sĩ có khả năng tạo sức hút đồng thời trên truyền hình, nền tảng số và mạng xã hội quốc tế.

BTS vắng mặt không khiến Grammy ngừng vận hành, nhưng khiến lễ trao giải mất đi một trong những cầu nối mạnh nhất với công chúng ngoài phương Tây. Quan trọng hơn, việc nghệ sĩ châu Á có sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới chủ động đứng ngoài cũng đặt dấu hỏi cho tham vọng trở thành “đêm hội lớn nhất của âm nhạc” mà Grammy theo đuổi.

Rốt cuộc, BTS và Grammy cần nhau ở hai giá trị khác biệt. BTS đã có đủ kỷ lục, những chuyến lưu diễn quy mô lớn và sức ảnh hưởng toàn cầu, nhưng một chiếc cúp kèn vàng vẫn là mảnh ghép cuối cùng cho sự công nhận từ giới chuyên môn. Ngược lại, Grammy không sống nhờ BTS, nhưng sự xuất hiện của nhóm giúp giải thưởng duy trì kết nối với khán giả quốc tế và chứng minh mình vẫn theo kịp dòng chảy âm nhạc ngoài phương Tây.

Câu chuyện giữa BTS và Grammy đưa ngành âm nhạc trở lại một câu hỏi cũ: đâu mới là thước đo cuối cùng cho thành công của một tác phẩm? Với Grammy, đó là sự công nhận từ giới chuyên môn trong một hệ thống giải thưởng lâu đời. Với BTS, đó là sức ảnh hưởng toàn cầu được công chúng xác nhận, không bị giới hạn bởi ngôn ngữ hay khu vực.

Khi cả hai cùng giữ nguyên giá trị mình đại diện, câu hỏi “Ai cần ai?” vẫn chưa có đáp án dứt khoát. Nó chỉ cho thấy khoảng cách giữa quyền lực thẩm định truyền thống và sức mạnh đại chúng thời đại số vẫn còn đó. Và cuộc rút lui của BTS có thể chưa phải điểm kết, mà là phép thử mới cho cách ngành âm nhạc định nghĩa sự công nhận trong tương lai.

Ảnh: BTS/ Grammy