Bữa sáng vốn được coi là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, nhưng thực tế, rất nhiều người đang bắt đầu buổi sáng bằng những lựa chọn tưởng như tiện lợi, vô hại, song lại tiềm ẩn rủi ro lớn cho sức khỏe đường ruột. Theo cảnh báo của Giáo sư – bác sĩ Sato Norihiro, chuyên gia ung thư đến từ Đại học Teikyo (Nhật Bản), thói quen ăn sáng sai cách kéo dài có thể làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình trao đổi chất của cơ thể.
Thứ nhất, các loại tinh bột tinh chế như bánh mì trắng, bánh ngọt, bánh rán

Theo một báo cáo của tạp chí Nhật Bản "Weekly Women's Prime", Norihiro Sato cho biết carbohydrate tinh chế như bánh mì trắng nướng và bánh mì trắng làm tăng nhanh lượng đường trong máu, dẫn đến tình trạng tiết insulin quá mức mãn tính. Điều này, đến lượt nó, gây viêm tế bào, làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tụy, gan và đại trực tràng.
Hơn nữa, những thực phẩm này gần như đã bị loại bỏ phần lớn chất xơ trong quá trình chế biến. Khi ăn vào buổi sáng, chúng khiến đường huyết tăng vọt, buộc cơ thể tiết nhiều insulin. Về lâu dài, tình trạng này dễ dẫn đến rối loạn chuyển hóa, viêm mạn tính và được xem là yếu tố nguy cơ liên quan đến ung thư đại tràng.
Thứ hai, thịt chế biến sẵn như xúc xích, giăm bông, thịt xông khói

Thịt chế biến sẵn như giăm bông, thịt xông khói và xúc xích chứa nitrit, có thể tạo ra chất gây ung thư nitrosamine sau khi chiên hoặc rán. Tổ chức Y tế Thế giới phân loại thịt chế biến sẵn là chất gây ung thư nhóm 1, tiêu thụ hơn 50 gram mỗi ngày làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng khoảng 18%.
Norihiro Sato chỉ ra rằng không cần phải cấm hoàn toàn thịt chế biến sẵn, nhưng ông khuyến cáo nên giảm tần suất tiêu thụ và thay thế bằng thịt tươi, tự nhiên, đồng thời tránh ăn quá nhiều muối và các chất phụ gia hóa học. Ông cảnh báo không nên biến thịt chế biến sẵn thành món chính trong bữa sáng mỗi ngày, vì điều này có thể làm tăng gánh nặng sức khỏe lâu dài và làm tăng nguy cơ mắc ung thư.
Thứ ba, đồ uống nhiều đường hoặc nước ép đóng chai

Nhiều người có thói quen uống nước ngọt, trà sữa hoặc nước ép công nghiệp vào buổi sáng để "tỉnh táo nhanh". Điều này khiến đường huyết tăng đột ngột, làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột, gia tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường và các bệnh mạn tính, trong đó có ung thư.
Các nghiên cứu cho thấy những người thường xuyên tiêu thụ các sản phẩm từ sữa ít béo như sữa và sữa chua có nguy cơ tái phát ung thư đại trực tràng thấp hơn 40%; tuy nhiên, những người thích các sản phẩm từ sữa nhiều béo lại có nguy cơ tái phát cao hơn 60%. Hơn nữa, một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Y học Anh (BMJ) cho thấy uống thêm 100ml đồ uống có đường mỗi ngày làm tăng nguy cơ ung thư lên 18%.
Norihiro Sato đề xuất giảm tiêu thụ các sản phẩm từ sữa như kem tươi và đồ uống có đường, và thay thế chúng bằng các sản phẩm từ sữa ít béo, chất lượng cao để giảm thiểu các nguy cơ sức khỏe liên quan. Sato kết luận rằng một bữa sáng lành mạnh cần cân bằng, tránh tiêu thụ quá nhiều tinh bột tinh chế, thịt chế biến sẵn và thực phẩm nhiều chất béo, nhiều đường để giảm nguy cơ mắc ung thư và các bệnh mãn tính một cách hiệu quả.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh: Vấn đề không nằm ở việc ăn một lần hay hai lần, mà ở thói quen lặp lại hàng ngày trong thời gian dài.
Một bữa sáng lành mạnh không cần quá cầu kỳ nhưng nên đảm bảo đủ các nhóm dinh dưỡng quan trọng: Tinh bột hấp thu chậm, protein chất lượng, chất béo lành mạnh, vitamin và đặc biệt là chất xơ.

Những lựa chọn ăn sáng được khuyến nghị:
Trứng luộc hoặc trứng hấp, ăn kèm rau xanh và bánh mì nguyên cám
Yến mạch nấu cùng sữa không đường, thêm hạt chia hoặc trái cây tươi
Khoai lang luộc hoặc nướng, kết hợp sữa chua không đường
Smoothie từ rau xanh, bơ, chuối với sữa hạt không đường
Những thực phẩm này giúp ổn định đường huyết, nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột và tạo cảm giác no lâu, hạn chế ăn vặt không lành mạnh trong ngày.
Theo các chuyên gia, đại tràng là cơ quan rất nhạy cảm với chế độ ăn uống. Việc duy trì bữa sáng giàu chất xơ, ít chế biến sẵn không chỉ giúp phòng ngừa táo bón, rối loạn tiêu hóa mà còn góp phần giảm nguy cơ ung thư đại tràng về lâu dài.
Một thay đổi nhỏ mỗi sáng – chọn thực phẩm lành mạnh hơn, ăn chậm hơn – có thể trở thành khoản đầu tư quan trọng cho sức khỏe nhiều năm sau.