Tết Bính Ngọ 2026 là thời điểm nhiều gia đình bắt đầu sắm sửa mâm cỗ, bánh kẹo và mứt để đãi khách ngày đầu năm. Mứt Tết từ lâu đã trở thành món quen thuộc trên bàn trà, mang ý nghĩa ngọt ngào, sum vầy. Tuy nhiên, không phải loại mứt nào bày bán trên thị trường cũng an toàn cho sức khỏe. Nhiều sản phẩm có vẻ ngoài bắt mắt nhưng lại được chế biến, tẩm ướp hoặc bảo quản kém chất lượng, tiềm ẩn rủi ro nếu sử dụng trong nhiều ngày Tết. Đặc biệt với trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền, việc ăn phải mứt không đảm bảo vệ sinh, quá nhiều đường, phẩm màu hay hương liệu có thể gây ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe. Vì vậy, thay vì chọn mứt theo cảm tính, người tiêu dùng nên cân nhắc kỹ hơn khi mua.

Dưới đây là 6 loại mứt Tết bạn nên thận trọng, hoặc tốt nhất là không nên mua, kèm theo cách phân biệt dễ nhớ và gợi ý những lựa chọn an toàn hơn, để đón Tết vui vẻ nhưng vẫn đảm bảo sức khỏe cho cả gia đình.
1. Mứt quá ngọt, quá bóng bẩy
Nhiều người khi đi chợ Tết thường bị thu hút bởi những khay mứt trông bắt mắt: miếng nào miếng nấy bóng mượt, màu sắc tươi tắn, cầm lên thấy mềm dẻo, dính tay. Nhưng chính cảm giác ngon mắt đó lại là điều cần dè chừng. Mứt truyền thống khi sên đúng cách thường có bề mặt khô ráo, lớp đường kết tinh mỏng bên ngoài, vị ngọt vừa phải và vẫn giữ được hương tự nhiên của nguyên liệu. Ngược lại, những loại mứt quá bóng, ăn vào thấy ngọt gắt, thường đã được dùng lượng lớn đường tinh luyện hoặc siro để tạo độ dẻo và giữ hình thức đẹp lâu ngày.
Việc sử dụng mứt ngọt đậm như vậy trong nhiều ngày Tết có thể khiến lượng đường nạp vào cơ thể tăng nhanh, đặc biệt không phù hợp với người lớn tuổi, trẻ nhỏ hay người có vấn đề về đường huyết. Ngoài ra, các chất tạo độ ẩm dùng trong chế biến công nghiệp nếu lạm dụng còn làm mứt dễ biến chất khi bảo quản không đúng cách.
Cách nhận biết:
- Mứt ngon, an toàn thường không quá bóng, cầm lên không dính tay
- Vị ngọt dịu, ăn xong không gắt cổ, vẫn cảm nhận được mùi vị nguyên liệu chính
Nên chọn loại nào:
- Ưu tiên mứt sên khô bằng đường phèn hoặc đường mía, bề mặt khô, màu sắc tự nhiên
- Mứt dừa sợi, mứt gừng, mứt bí truyền thống mua tại siêu thị, cửa hàng đặc sản uy tín hoặc cơ sở có nhãn mác rõ ràng

2. Mứt bán trôi nổi, không nhãn mác
Dịp Tết, không khó để bắt gặp các loại mứt được đựng trong túi nilon, buộc dây đơn giản, bán theo cân ngoài chợ hoặc trên vỉa hè. Giá thường rẻ hơn mứt đóng gói sẵn, hình thức nhìn qua cũng khá hấp dẫn. Tuy nhiên, đây lại là nhóm mứt tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất. Khi không có nhãn mác, người mua không thể biết mứt được làm từ nguyên liệu gì, sản xuất khi nào, bảo quản ra sao hay đã để bao lâu. Mứt là thực phẩm có hàm lượng đường cao, nếu khâu chế biến hoặc bảo quản không đảm bảo vệ sinh, rất dễ nhiễm vi khuẩn, nấm men mà mắt thường khó nhận ra. Ăn trong vài ngày Tết liên tục, nguy cơ rối loạn tiêu hóa là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Cách nhận biết:
- Mứt không có thông tin nơi sản xuất, ngày làm, hạn dùng thì nên cân nhắc
- Bao bì sơ sài, hở miệng, dễ hút ẩm là dấu hiệu không an toàn
Nên chọn loại nào:
- Mứt có bao bì kín, nhãn mác đầy đủ
- Ưu tiên mua tại siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch hoặc cơ sở truyền thống có thương hiệu rõ ràng


3. Mứt có mùi lạ, bề mặt ẩm
Không ít người cho rằng mứt nhiều đường thì để lâu không sao. Thực tế, mứt nếu bảo quản không đúng cách vẫn có thể bị ẩm, lên men hoặc mốc nhẹ. Những khay mứt có bề mặt ướt, sờ vào thấy dính bất thường, kèm theo mùi chua nhẹ hoặc mùi lạ, dù chưa mốc rõ ràng, cũng không nên tiếp tục sử dụng. Đáng lo ngại là nấm mốc trên thực phẩm khô không phải lúc nào cũng dễ nhìn thấy, nhưng độc tố của chúng vẫn tồn tại. Việc cố ăn vì tiếc có thể gây ảnh hưởng không tốt đến hệ tiêu hóa, nhất là với người già và trẻ nhỏ.
Cách nhận biết:
- Quan sát kỹ bề mặt, đặc biệt ở các góc, đáy hộp
- Nếu mứt có mùi chua, mùi hăng hoặc khác thường, nên bỏ ngay
Nên chọn loại nào:
- Mứt sên khô, không ẩm, được đóng hộp kín
- Mua lượng vừa đủ dùng trong vài ngày Tết, tránh trữ quá lâu

4. Mứt có màu quá đẹp, quá đều
Mứt truyền thống làm từ trái cây, củ quả sau khi sên thường có màu hơi sậm, không đồng đều hoàn toàn. Nếu bạn thấy mứt có màu quá tươi, quá rực và miếng nào cũng giống nhau như đúc, rất có thể sản phẩm đã được can thiệp bằng phẩm màu để trông bắt mắt hơn. Dù một số phẩm màu thực phẩm được phép sử dụng trong giới hạn cho phép, việc lạm dụng hoặc dùng phẩm màu kém chất lượng có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe nếu ăn nhiều ngày liền.
Cách nhận biết:
- So sánh màu mứt với màu nguyên liệu tự nhiên ngoài đời
- Tránh mứt có màu quá tươi, quá hoàn hảo, nhìn thiếu tự nhiên
Nên chọn loại nào:
- Mứt có màu trầm, không đồng đều hoàn toàn
- Ưu tiên mứt làm thủ công, mứt đặc sản vùng miền có nguồn gốc rõ ràng

5. Mứt dùng hương liệu nồng
Một số loại mứt khi mở gói ra đã tỏa mùi thơm rất mạnh, thậm chí át cả mùi nguyên liệu thật. Đây thường là dấu hiệu mứt sử dụng hương liệu tổng hợp để tạo mùi. Mứt tự nhiên thường có mùi nhẹ, dễ chịu, không quá nồng. Việc tiêu thụ mứt dùng nhiều hương liệu, nhất là khi ăn kèm trà nóng trong nhiều ngày Tết, có thể gây cảm giác khó chịu, đầy bụng, thậm chí nhức đầu với người nhạy cảm.
Cách nhận biết:
- Mứt có mùi thơm gắt ngay khi mở hộp
- Ăn vào thấy mùi hương lấn át hoàn toàn vị nguyên liệu
Nên chọn loại nào:
- Mứt có mùi nhẹ, tự nhiên
- Chọn sản phẩm ghi rõ thành phần, ưu tiên mứt không hoặc ít hương liệu

6. Mứt cứng khô, bề mặt đóng đường dày
Khi chọn mua mứt Tết, nhiều người chỉ quan tâm đến màu sắc mà bỏ qua cảm giác khi sờ hoặc quan sát kỹ bề mặt. Những loại mứt nhìn khô cứng, bề mặt phủ lớp đường kết tinh dày, miếng mứt gãy vụn hoặc cong vênh bất thường thường là mứt đã được làm từ lâu hoặc bảo quản trong điều kiện không phù hợp.
Mứt để lâu dễ bị oxy hóa, mất mùi vị tự nhiên và có nguy cơ giảm chất lượng an toàn thực phẩm, nhất là với các loại mứt trái cây. Việc mua phải mứt cũ không chỉ làm giảm trải nghiệm ngày Tết mà còn tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe nếu sử dụng trong nhiều ngày liên tiếp.
Cách nhận biết khi mua:
- Miếng mứt quá cứng, dễ gãy, bề mặt đóng đường dày và khô trắng
- Màu sắc xỉn, thiếu độ tươi, trông “già” hơn so với mứt mới
Nên chọn loại nào:
- Mứt có độ khô vừa phải, bề mặt sạch, không đóng mảng đường dày
- Ưu tiên mua mứt có ngày sản xuất gần Tết, đóng gói kín, nguồn gốc rõ ràng