4 loại nước uống càng nhiều phổi càng nhanh "hỏng"

Phổi là cơ quan đảm nhận nhiệm vụ trao đổi khí, cung cấp oxy cho toàn bộ tế bào và duy trì sự sống cho cơ thể. Tuy nhiên, do liên tục tiếp xúc trực tiếp với môi trường bên ngoài, lá phổi rất dễ bị tổn thương nếu cơ thể tích tụ các chất gây viêm.

Đặc biệt khi tiết trời vào thu hanh khô, niêm mạc hô hấp nhạy cảm hơn bao giờ hết. Bên cạnh ô nhiễm hay khói thuốc, việc duy trì thói quen tiêu thụ 4 loại đồ uống dưới đây hằng ngày chính là nguyên nhân âm thầm tàn phá phế quản, khiến lá phổi gánh chịu tổn thương nặng nề.

Nếu không muốn điều này xảy ra, có 4 loại đồ uống bạn nên học cách kiểm soát liều lượng hoặc hạn chế tối đa:

1. Rượu bia

Trong danh sách các đồ uống gây hại cho hệ hô hấp, rượu bia là nhóm có bằng chứng y khoa mạnh mẽ và rõ ràng nhất. Thành phần cồn (Ethanol) khi đi vào cơ thể sẽ làm suy giảm hệ thống miễn dịch tại đường hô hấp, phá hủy hàng rào bảo vệ phế nang và khiến phổi mất đi khả năng tự làm sạch.

Nghiên cứu tổng hợp từ 17 công bố quan sát với 177.674 người của Đại học Nottingham (Anh) đăng trên tạp chí CHEST cho thấy, nhóm người uống nhiều rượu bia có nguy cơ mắc Hội chứng suy hô hấp cấp (ARDS) cao hơn tới 89% so với nhóm uống ít. Đáng chú ý, ở những người có tiền sử lạm dụng rượu, nguy cơ này tăng lên 90%. ARDS là tình trạng tổn thương phổi nặng nề, khiến dịch tràn vào phế nang, làm người bệnh thiếu oxy nghiêm trọng và có thể nguy hiểm đến tính mạng.

2. Nước ép trái cây, nhất là đóng chai bán sẵn

Nhiều người mặc định nước ép trái cây là đồ uống lành mạnh. Tuy nhiên, việc ép lấy nước đã loại bỏ gần như toàn bộ chất xơ hòa tan, biến nước ép (dù là tươi hay đóng hộp) thành một dạng dung dịch chứa hàm lượng đường Fructose tự do rất lớn. Uống quá nhiều loại nước này có thể gián tiếp thúc đẩy các phản ứng viêm trong hệ hô hấp.

Nghiên cứu theo dõi dài hạn PIAMA trên 2.406 trẻ em tại Hà Lan, công bố trên European Journal of Clinical Nutrition, ghi nhận một kết quả đáng chú ý: Nhóm trẻ tiêu thụ từ 10 cốc nước ép trái cây 100% mỗi tuần có nguy cơ mắc bệnh hen suyễn cao gấp 2,09 lần so với nhóm uống dưới 4 cốc mỗi tuần. Dù nước ép cung cấp một số vitamin, các chuyên gia vẫn khuyên bạn nên ăn trực tiếp trái cây tươi để nạp đủ chất xơ, tránh uống nước ép quá nhiều gây thừa đường.

3. Sữa nguyên kem

Sữa là thực phẩm dinh dưỡng quen thuộc, nhưng việc ưu tiên sử dụng sữa nguyên kem (sữa béo hoàn toàn) trong thời gian dài lại ghi nhận một số liên quan đáng chú ý tới sức khỏe lá phổi.

Một nghiên cứu đoàn hệ tiền cứu lớn đăng trên tạp chí Clinical Nutrition, theo dõi 101.709 người trưởng thành tại Mỹ (thuộc thử nghiệm PLCO) đã chỉ ra rằng: Nhóm người có thói quen chọn uống sữa nguyên kem có nguy cơ mắc ung thư phổi cao hơn 24% so với những người ưu tiên sử dụng sữa tách béo (dưới 0,5% chất béo). Cần lưu ý rằng nghiên cứu này không chứng minh sữa nguyên kem trực tiếp gây ung thư phổi, bởi tổng lượng sữa tiêu thụ nói chung không cho thấy mối liên quan có ý nghĩa thống kê. Dù bằng chứng còn hạn chế, các nhà khoa học vẫn đưa ra lời khuyên nên cân đối chất béo bão hòa từ sữa nguyên kem trong chế độ ăn hằng ngày.

4. Nước ngọt có ga và nước tăng lực

Nước ngọt có ga và nước tăng lực chứa hàm lượng đường hóa học rất cao. Khi tiêu thụ liên tục, chúng kích hoạt phản ứng viêm mãn tính trong cơ thể, gia tăng sự nhạy cảm của đường thở và khiến phế quản dễ bị co thắt.

Một phân tích tổng hợp đăng trên tạp chí BMJ Open dựa trên dữ liệu của 468.836 người chỉ ra rằng, người tiêu thụ nước ngọt thường xuyên có tỉ lệ mắc bệnh hen suyễn cao hơn rõ rệt. Cụ thể, nguy cơ mắc hen ở người trưởng thành uống nhiều nước ngọt cao hơn 1,37 lần, và ở trẻ em là 1,14 lần so với người ít sử dụng. Đối với nước tăng lực, sự kết hợp giữa đường nồng độ cao và các chất kích thích càng làm gia tăng áp lực lên hệ hô hấp, hoàn toàn không phù hợp để dùng làm nước uống hằng ngày.

Làm gì để bảo vệ và tăng cường chức năng phổi?

Bên cạnh việc kiểm soát và hạn chế 4 loại đồ uống kể trên, bạn có thể chủ động nuôi dưỡng lá phổi khỏe mạnh bằng các thói quen đơn giản:

- Uống đủ từ 1,5 - 2 lít nước lọc mỗi ngày: Nước lọc giúp làm loãng lớp chất nhầy trong phế quản, hỗ trợ phổi đào thải bụi bẩn và vi khuẩn ra ngoài dễ dàng hơn.

- Bổ sung thực phẩm giàu chất chống oxy hóa: Ăn nhiều táo, cà chua, các loại rau xanh đậm và quả mọng giúp cải thiện dung tích phổi và giảm tổn thương tế bào do ô nhiễm.

- Duy trì tập luyện kháng lực và hít thở sâu: Các bài tập như đi bộ nhanh, bơi lội hoặc yoga kết hợp hít thở sâu giúp mở rộng phế nang, tăng cường khả năng trao đổi oxy.

- Giữ không gian sống thoáng mát: Sử dụng máy lọc không khí, đeo khẩu trang khi ra đường và tuyệt đối tránh xa khói thuốc lá chủ động lẫn thụ động.

Đồng thời, nên ngủ đủ giấc, ngủ sớm trước 23 giờ và khám sức khỏe định kỳ.

Tổng hợp