Đi siêu thị tưởng an toàn hơn online, nhưng toàn bộ không gian ở đó được thiết kế để bạn tiếp xúc với càng nhiều sản phẩm càng tốt. Những gì bạn thấy – từ cách bày kệ, lối đi, combo giảm giá đến khu đợi thanh toán đều là chiến thuật.
Các mặt hàng mọi người hay mua như sữa, trứng, khăn giấy, đồ vệ sinh thường nằm sâu bên trong để buộc khách phải đi qua nhiều quầy hơn. Thời gian “đi ngang” tăng nên khả năng bạn nhặt thêm món không nằm trong kế hoạch cũng tăng. Đây là nguyên tắc rất phổ biến trong bán lẻ, áp dụng gần như ở mọi chuỗi lớn.
Ảnh minh hoạ
Retail dùng pricing psychology (định giá tâm lý) để dẫn dắt quyết định mua. Combo giảm giá (“mua 2 rẻ hơn 1”) khiến bạn chi nhiều hơn dù đơn vị/món rẻ hơn. Những món bạn không định mua chỉ cần có tag -10% cũng dễ kích hoạt impulsive buying. Giảm giá không phải để bạn tiết kiệm, mà để bạn mua nhiều hơn số bạn dự tính.
Impulse zone là nơi đặt đồ nhỏ như kẹo, gum, pin, khăn giấy mini – vì những món này giá thấp, dễ mua, tính tiện lợi cao. Khi đứng đợi, tâm trí rảnh làm hành vi impulsive tăng mạnh. Nhiều người “đi mua 5 món” nhưng ra quầy lại có thêm 2-3 món nhỏ xíu chính vì khu vực này.
Ảnh minh hoạ
Dù siêu thị có ghi giá/100g hoặc giá/ml, đa số người mua vẫn nhìn tổng giá và dễ chọn món “thấy rẻ” thay vì “thật sự rẻ theo đơn vị”. Đây là hiệu ứng neo giá (price anchoring). Chai 1L đôi khi rẻ hơn tính theo ml nhưng người mua lại chọn chai 750ml vì tổng giá thấp hơn.
Kết: Siêu thị không cố lừa khách, họ chỉ ứng dụng các nguyên tắc hành vi đã được nghiên cứu nhiều năm. Nhưng hiểu những bẫy này giúp bạn kiểm soát chi tiêu tốt hơn, ít impulsive hơn và bớt cảnh “tính mua vài món mà hết 400k”.