3 kiểu bữa sáng có thể ảnh hưởng đến não bộ trong 10 năm tới, trong khi khoai tây lại có nhiều lợi ích ít ai ngờ

Từ lâu, bữa sáng được xem là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày. Sau một đêm dài ngủ nghỉ, cơ thể cần được bổ sung năng lượng để khởi động quá trình trao đổi chất và duy trì hoạt động của não bộ.

Theo nhiều nghiên cứu dinh dưỡng, bữa sáng nên cung cấp khoảng 20-30% tổng năng lượng cần thiết trong ngày. Những người duy trì thói quen ăn sáng đầy đủ thường có khả năng tập trung tốt hơn, trao đổi chất ổn định hơn và nguy cơ mắc bệnh tim mạch thấp hơn.

Ngược lại, một bữa sáng thiếu cân bằng dinh dưỡng có thể ảnh hưởng đến đường huyết, khả năng tập trung và thậm chí liên quan đến nguy cơ suy giảm nhận thức trong tương lai.

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia: Não bộ tiêu thụ khoảng 20% tổng năng lượng của cơ thể. Vì vậy, bữa sáng cần có đủ tinh bột tốt, protein và vitamin để giúp duy trì khả năng tập trung, ghi nhớ cũng như ổn định đường huyết trong buổi sáng - bà chia sẻ trên báo Tuổi Trẻ.

Chuyên gia cũng cho biết các thực phẩm tự nhiên như khoai tây, ngũ cốc nguyên cám, rau củ nếu được chế biến hợp lý có thể trở thành nguồn dinh dưỡng tốt cho não bộ và sức khỏe lâu dài.

Dưới đây là 3 kiểu bữa sáng khá phổ biến nhưng không nên duy trì thường xuyên nếu bạn muốn bảo vệ sức khỏe não bộ lâu dài.

1. Bữa sáng quá đơn giản, thiếu protein

Ở nhiều gia đình, bữa sáng thường chỉ gồm cháo loãng, bánh bao hoặc cơm trắng ăn kèm rau muối. Những món này nhẹ bụng, dễ ăn và tiện lợi, nhưng lại tồn tại một số hạn chế về dinh dưỡng.

Thứ nhất, các bữa sáng kiểu này thường thiếu protein và chất béo lành mạnh. Khi cơ thể không nhận đủ protein, lượng đường trong máu dễ dao động sau bữa ăn, khiến bạn nhanh đói, buồn ngủ hoặc giảm khả năng tập trung vào buổi sáng.

Thứ hai, việc thiếu chất béo trong khẩu phần ăn sáng có thể khiến túi mật ít được kích thích hoạt động. Về lâu dài, điều này có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi mật ở một số người.

Từ góc độ dinh dưỡng cho não bộ, protein và chất béo không bão hòa đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động của hệ thần kinh. Vì vậy, bữa sáng chỉ có tinh bột và rau củ là chưa đủ.

2. Bữa sáng “nhanh gọn” chỉ có sữa và trứng

Nhiều người bận rộn buổi sáng thường chọn cách ăn nhanh một quả trứng luộc và uống một cốc sữa. Đây là lựa chọn có vẻ lành mạnh vì cung cấp protein chất lượng cao.Tuy nhiên, vấn đề là bữa sáng này lại thiếu tinh bột - nguồn năng lượng chính cho não bộ.

Khi cơ thể không nhận đủ carbohydrate, protein có thể bị sử dụng để tạo năng lượng thay vì xây dựng cơ bắp và các mô trong cơ thể. Điều này không có lợi cho việc duy trì khối cơ, đặc biệt ở người trung niên và người lớn tuổi.

Ngoài ra, việc sử dụng protein làm năng lượng cũng có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan và thận nếu kéo dài. Một bữa sáng hợp lý hơn nên kết hợp trứng và sữa với một phần tinh bột tốt, chẳng hạn như bánh mì nguyên cám, ngô luộc, yến mạch hoặc khoai lang.

3. Bữa sáng nhiều đồ chiên dầu

Một kiểu bữa sáng rất phổ biến khác là các món chiên như bánh quẩy, bánh tiêu, bánh mè hoặc đồ chiên bán sẵn ngoài hàng. Những món ăn này có hương vị hấp dẫn, nhưng lại chứa nhiều dầu mỡ và calo trong khi hàm lượng vitamin và khoáng chất khá thấp.

Việc tiêu thụ nhiều thực phẩm chiên rán trong thời gian dài có thể liên quan đến tình trạng kháng insulin, tăng cholesterol và tổn thương mạch máu.Đây đều là những yếu tố nguy cơ có thể ảnh hưởng đến tuần hoàn máu lên não, từ đó làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức khi về già.Vì vậy, các món chiên rán chỉ nên ăn thỉnh thoảng, không nên trở thành lựa chọn bữa sáng mỗi ngày.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, một bữa sáng cân bằng nên có đủ 4 nhóm thực phẩm cơ bản:

- Tinh bột tốt: ngũ cốc nguyên cám, khoai, yến mạch

- Protein: trứng, sữa, thịt nạc, đậu

- Rau hoặc trái cây: bổ sung vitamin và chất xơ

- Chất béo lành mạnh: hạt, dầu ô liu, bơ

Sự kết hợp này giúp cơ thể duy trì năng lượng ổn định, hạn chế tình trạng đói nhanh và hỗ trợ hoạt động của não bộ.

Khoai tây - thực phẩm quen thuộc nhưng thường bị đánh giá thấp

Khi nói đến các thực phẩm tốt cho não, nhiều người thường nghĩ đến cá hồi, các loại hạt hay quả mọng. Tuy nhiên, khoai tây - thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hàng ngày – cũng mang lại nhiều lợi ích đáng chú ý.

Một củ khoai tây cỡ trung bình khoảng 150g (còn vỏ) có thể cung cấp khoảng 27mg vitamin C, tương đương gần 30% nhu cầu khuyến nghị mỗi ngày.Vitamin C là chất chống oxy hóa quan trọng, giúp bảo vệ thành mạch máu và hỗ trợ lưu thông máu lên não. Điều này có ý nghĩa trong việc duy trì chức năng nhận thức.

Khoai tây cũng là thực phẩm giàu kali nhưng ít natri. Một củ khoai tây có thể chứa khoảng 600mg kali - thậm chí nhiều hơn một số loại trái cây phổ biến như chuối.Kali đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định huyết áp và giảm nguy cơ đột quỵ - một trong những nguyên nhân liên quan đến suy giảm trí nhớ.

Điều quan trọng không phải là khoai tây, mà là cách chế biến

Các phương pháp nấu lành mạnh gồm: Khoai tây hấp; Khoai tây luộc; Khoai tây nướng cả vỏ; Khoai tây hầm với rau củ,... Những cách này giữ được dinh dưỡng và hạn chế lượng dầu mỡ.

Ngược lại, khoai tây chiên hoặc snack khoai tây thường chứa nhiều dầu và muối, đồng thời có thể hình thành các hợp chất không tốt khi chiên ở nhiệt độ cao.

Có thể thấy, bữa sáng không chỉ giúp bạn bắt đầu ngày mới tràn đầy năng lượng mà còn ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe não bộ.

Tránh những kiểu ăn sáng thiếu cân bằng và lựa chọn thực phẩm lành mạnh như ngũ cốc nguyên cám, trứng, rau củ và khoai tây sẽ giúp cơ thể và trí não hoạt động hiệu quả hơn trong nhiều năm tới.