2 tuần mất 450 triệu, tụt 2kg, đi đâu cũng như người mất hồn: Tình cảnh của “dân chứng khoán” Hàn Quốc lúc này

Đầu tư có lúc lãi, có lúc lỗ, có lúc “đi ngang” là chuyện bình thường, ai cũng biết cả. Nhưng biết là 1 chuyện, chấp nhận được hay không lại là chuyện khác. Khoảng hơn 1 tháng trở lại đây, khi thị trường chứng khoán Hàn Quốc liên tục lao đao, tâm lý nhà đầu tư - đặc biệt là dân văn phòng, ngày càng bất ổn.

Đơn cử như hôm nay (11/8), thị trường chứng khoán Hàn Quốc mở cửa trong sắc đỏ, ghi nhận đà giảm khoảng 0,83% đến 0,92% do áp lực chốt lời và ảnh hưởng từ chứng khoán Mỹ. Chỉ số KOSPI lùi về quanh vùng 6.241 - 6.247 điểm, chịu sức ép lớn từ nhóm cổ phiếu công nghệ và bán dẫn vốn hóa lớn như SK Hynix và Samsung Electronics. Trong bối cảnh này, nhiều dân văn phòng lại tiếp tục… khóc không thành tiếng. Ngày “về bờ” vẫn quá xa xôi.

Vay tiền đầu tư, giờ chỉ mong hết nợ, không dám mơ có lời

Đầu năm nay, Moon - Một nhân viên văn phòng 28 tuổi, quyết định vay 15 triệu won (khoảng 280 triệu đồng) qua hạn mức thấu chi để đầu tư chứng khoán. Khi thị trường tăng mạnh, Moon tin rằng mình sẽ kiếm lời và trả hết khoản vay. Nhưng sau đợt lao dốc gần đây, khoản lỗ ngày càng phình to.

“Lúc giá cổ phiếu tăng, tôi nghĩ mình sẽ trả được nợ rất nhanh. Bây giờ cổ phiếu đang lỗ nên không thể bán, còn tiền lãi vay vẫn cứ phát sinh. Mỗi khi nhận lương, việc đầu tiên tôi phải làm là trả tiền vào tài khoản thấu chi, vì thế cả những cuộc hẹn hay những bữa ăn bên ngoài cũng phải cắt giảm” - Moon chia sẻ.

Câu chuyện của Moon không phải trường hợp cá biệt. Khi chứng khoán Hàn Quốc trải qua giai đoạn biến động chưa từng có, nhiều nhà đầu tư cá nhân rơi vào tình cảnh không còn kỳ vọng kiếm lời, mà chỉ mong thị trường tăng đủ mạnh để có thể “về bờ”, trả lại số tiền đã vay.

Một nhân viên văn phòng 35 tuổi, được gọi là A., cho biết ngày 31/7, khi chỉ số KOSPI tăng vọt, anh đã bán toàn bộ những cổ phiếu đang có lãi, trong đó có Samsung Electronics, để thu tiền mặt và tiếp tục “trung bình giá xuống” đối với cổ phiếu SK Hynix đang thua lỗ.

“Tôi mua thêm Hynix trong lúc quá sốt ruột và ở vùng giá cao. Muốn lấy lại vốn ban đầu, bây giờ phải có 2 phiên tăng trần liên tiếp” - A. nói. Anh dự định nếu cổ phiếu giảm về mức giá mục tiêu thì sẽ tiếp tục bình quân giá, chỉ cần lấy lại được vốn rồi rút khỏi thị trường.

A. thừa nhận việc mua ở vùng đỉnh là sai lầm của mình, nhưng cho rằng mức biến động quá lớn khiến nhà đầu tư khó chịu đựng. “Giá cổ phiếu tăng giảm là chuyện bình thường, nhưng việc lệnh mua bán liên tục kích hoạt các biện pháp tạm dừng giao dịch trong một ngày khiến tôi rất khó chịu. Thị trường trong nước lúc thì tăng vọt, lúc lại lao dốc như một sòng bạc, trong khi không có lý do rõ ràng” - Anh thở dài.

Không chỉ những người mới tham gia thị trường, ngay cả các nhà đầu tư lâu năm, cũng dùng đòn bẩy và đang phải trả giá lựa chọn này. Một chương trình truyền hình thực tế của Netflix có tên “Ant Kim Won-hoon: The World of Stocks”, phát hành ngày 3/8, ghi lại quá trình một nhà đầu tư đối mặt với những biến động của thị trường. Kim Won-hoon, nhân vật chính, cho biết chỉ sau 2 tuần đầu tư, anh đã lỗ 24 triệu won (khoảng 450 triệu đồng).

“Tôi trở nên tiều tụy, sụt 2 kg. Không có cảm giác thèm ăn hay động lực làm gì cả, đi đâu cũng như một cái xác không hồn” - Kim Won-hoon nói.

Chuyên gia lo ngại

Giáo sư kinh tế Yang Joon-seok của Đại học Công giáo Hàn Quốc nhận định: Nhiều người vay tiền đầu tư trong nửa đầu năm với kỳ vọng thị trường tiếp tục tăng. Tuy nhiên, người trẻ và người cao tuổi thường có khả năng tạo thu nhập hoặc trả nợ yếu hơn, nên khi giá cổ phiếu giảm mạnh, cả khoản lỗ đầu tư lẫn áp lực trả nợ đều tăng lên.

Ở nhóm cao tuổi, dư nợ giao dịch ký quỹ tại 10 công ty chứng khoán lớn tăng 45,7%, từ 659,2 tỷ won cuối năm ngoái lên 960,8 tỷ won vào cuối tháng 6, cao hơn mức tăng 36,3% của toàn thị trường. Riêng nhóm từ 70 tuổi trở lên tăng tới 56,8%.

Các khoản vay thế chấp bằng cổ phiếu cũng tập trung đáng kể ở người cao tuổi. Cuối tháng 5, dư nợ cho vay thế chấp bằng 5 cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất đạt 2.902,7 tỷ won, tăng 24,3% so với cuối năm ngoái. Trong đó, người từ 60 tuổi trở lên chiếm tới 63%, tương đương 1.828,3 tỷ won. Khi KOSPI giảm 43,9% từ mức đỉnh trong tháng 6 xuống đáy vào cuối tháng 7, giá trị tài sản thế chấp giảm mạnh, kéo theo nguy cơ bị công ty chứng khoán bán giải chấp.

Giáo sư Yang cảnh báo nếu vay tiền dựa trên chính số cổ phiếu mình sở hữu để tiếp tục đầu tư, việc giá giảm và khoản vay quá hạn xảy ra cùng lúc có thể khiến cổ phiếu thế chấp bị bán ra, làm mức thua lỗ càng nghiêm trọng.

Sức ép “về bờ” càng lớn khi KOSPI trong tháng 7 giảm 22,19% so với tháng trước, sau khi từng tăng tới 101% trong nửa đầu năm. Có tới 70% trong tổng số 2.645 cổ phiếu trên KOSPI và KOSDAQ ghi nhận lợi nhuận âm, mức giảm mạnh nhất trong số các chỉ số chứng khoán lớn trên thế giới trong cùng giai đoạn.

Thị trường hiện đã có dấu hiệu ổn định hơn sau khi cơ quan quản lý siết quy định với các sản phẩm đòn bẩy. Đến ngày 5/8, giá trị giao dịch các sản phẩm đòn bẩy giảm xuống 919,8 tỷ won, chỉ còn khoảng 1/10 so với trước khi quy định được áp dụng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng đây không chỉ là câu chuyện về một vài nhà đầu tư đu đỉnh hay dùng đòn bẩy tài chính. Việc dòng tiền cá nhân tập trung quá mạnh vào một số cổ phiếu lớn, văn hóa giao dịch ngắn hạn và sử dụng đòn bẩy đã khiến biến động thị trường bị khuếch đại. Nhà nghiên cứu cấp cao Jang Geun-hyeok cho rằng cần cải thiện cấu trúc thị trường, hạn chế việc sản phẩm đầu tư liên kết chỉ tập trung vào một số cổ phiếu, đồng thời tạo nền tảng để tiền của nhà đầu tư cá nhân chuyển dần từ đầu tư trực tiếp sang các kênh dài hạn như quỹ hưu trí, bảo hiểm hưu trí cá nhân và quỹ công chúng dài hạn.

Với những người đang mắc kẹt trong khoản lỗ, mục tiêu lúc này vì thế không còn là “kiếm được bao nhiêu”, mà đơn giản là chờ một vài phiên tăng mạnh để có thể bán ra, trả nợ và thoát khỏi thị trường. Nhưng khi khoản vay vẫn tiếp tục tính lãi mỗi ngày, “chờ về bờ” cũng đồng nghĩa với việc phải trả thêm một cái giá không nhỏ cho quyết định vay tiền đầu tư trước đó.

(Nguồn: TradingKey, Nate, Weekly)