“Vũ khí” của Võ Hà Linh

Võ Hà Linh là cái tên được cộng đồng mạng, đặc biệt là những người quan tâm đến lĩnh vực làm đẹp nhắc đến nhiều trong những ngày gần đây. Tuy nhiên, tâm điểm chú ý lần này không xuất phát từ một bài review sản phẩm hay một màn "bóc phốt" ai, mà đến từ việc Hà Linh liên tục đề cập đến cách vận hành của chính giới KOL/KOC.

Trong loạt video gần đây, những cụm từ như "quyền lực mềm", "lợi ích nhóm", "gây áp lực" hay "bóc phốt rồi bán giải pháp" nhanh chóng được chia sẻ rộng rãi. Dù không nhắc đích danh bất kỳ cá nhân nào, Hà Linh vẫn chạm tới những góc khuất được cho là tồn tại trong ngành sáng tạo nội dung nhưng hiếm khi được đưa ra thảo luận công khai.

Khi Võ Hà Linh nói ra điều nhiều người biết nhưng không tiện nói

"Chỉ từ vài ba comment, thông tin không rõ ràng mà các bạn đã lên bài. Nếu như các bạn nói không có lợi ích nhóm thì tại sao khi có một sản phẩm nào bị phốt thì lại có một nhóm các bạn KOL, KOC lên bài na ná, định hướng giống nhau để vùi dập vậy?" , Võ Hà Linh đặt vấn đề trong clip đầu tiên.

Ở video tiếp theo, cô tiếp tục nhắc đến khái niệm "quyền lực mềm". Liên tục nhấn mạnh "mình không biết", "mình không khẳng định", Hà Linh vẫn đặt ra một giả thiết gây chú ý: Có hay không việc một người có sức ảnh hưởng sử dụng vị thế của mình để tạo áp lực lên những KOL khác, chẳng hạn như đã hợp tác với người này thì không được hợp tác với người kia?

Đến video thứ ba, cô kể về một "giấc mơ" trong đó một người đi tìm kẽ hở để bóc phốt rồi quay lại bán các giải pháp xử lý khủng hoảng.

3 video, ba câu chuyện khác nhau nhưng đều dẫn về một điểm chung: Cách vận hành của giới KOL/KOC và những "luật chơi" phía sau các drama. Trong câu chuyện này, Hà Linh không đứng ở vị trí của người chọn phe hay đi giải mã đúng - sai của một vụ việc cụ thể. Thay vào đó, cô đặt câu hỏi về cơ chế hình thành những cuộc tranh cãi ấy: Vì sao nhiều người cùng lên tiếng trong cùng một thời điểm? Vì sao các quan điểm tương đồng liên tục xuất hiện? Liệu sức ảnh hưởng của một số cá nhân có đang tạo ra những áp lực vô hình trong nghề?

Đó cũng là lý do loạt video của Võ Hà Linh nhanh chóng tạo ra tranh luận. Những khái niệm như "lợi ích nhóm", "quyền lực mềm", sự đồng loạt lên tiếng của các KOL hay những ảnh hưởng hậu trường không phải lần đầu xuất hiện trên mạng xã hội.

Mỗi khi giới KOL/KOC xảy ra ồn ào, đây đều là những nghi vấn thường xuyên được đặt ra trong các phần bình luận. Tuy nhiên, phần lớn chúng chỉ dừng ở mức cảm nhận hoặc đồn đoán. Sức hút của các video lần này nằm ở việc Hà Linh đưa những điều vốn tồn tại dưới dạng "ai cũng từng nghe nói" thành chủ đề thảo luận công khai. Trong một ngành nghề phụ thuộc nhiều vào sức ảnh hưởng và mạng lưới quan hệ, những câu chuyện về quyền lực mềm hay lợi ích nhóm thường khó kiểm chứng, trong khi người trong cuộc cũng có những ràng buộc khiến họ không dễ lên tiếng.

Chính khoảng trống giữa "nhiều người ngầm cảm nhận" và "ít người nói thành lời" đã tạo ra lực hút cho những phát ngôn của Hà Linh. Bởi đôi khi, điều khiến công chúng dừng lại không phải một thông tin mới, mà là việc có người dám gọi tên những nghi vấn vốn chỉ tồn tại dưới dạng cảm giác tập thể.

Người xem không nhất thiết phải tin hoàn toàn vào các giả thiết mà Võ Hà Linh đặt ra. Nhưng khi có người đứng ra gọi tên những nghi vấn đã âm ỉ tồn tại từ trước, công chúng thường có xu hướng bị cuốn vào cuộc thảo luận, bởi nó chạm đến cảm giác "cuối cùng cũng có người nói ra".

Võ Hà Linh đã làm được một điều: Đưa những vấn đề được xem như "luật ngầm" của giới KOL/KOC ra giữa không gian tranh luận. Và đôi khi, chính việc có người sẵn sàng gọi tên những điều vốn chỉ được ngầm hiểu, cũng đã đủ tạo nên sức hút.

Nhất quán với phong cách “không ngại va chạm”

Trong vụ việc lần này, yếu tố giúp những phát ngôn của Võ Hà Linh dễ tạo hiệu ứng nằm ở việc cô thường xuất hiện với tư cách một người sẵn sàng nói khác số đông. Khi dư luận đã bắt đầu nghiêng về một phía hoặc nhiều creator chọn im lặng trước các vấn đề nhạy cảm, bất kỳ ai đưa ra một góc nhìn khác đều dễ trở thành tâm điểm chú ý. Đó là một hiệu ứng quen thuộc của truyền thông: Những tiếng nói ngược chiều luôn có sức hút riêng, bởi chúng tạo ra tranh luận và buộc công chúng phải nhìn vấn đề từ nhiều góc độ hơn.

Tuy nhiên, nếu chỉ nói ngược chiều là đủ để thu hút khán giả trung thành thì mạng xã hội đã không thiếu những người cố tình gây tranh cãi để gây chú ý. Điều khiến Võ Hà Linh duy trì được sức ảnh hưởng qua nhiều năm có lẽ nằm ở một yếu tố khác: Sự nhất quán trong cách hành xử.

Nhìn lại những ồn ào trước đây, phản ứng của dư luận với Võ Hà Linh không phải lúc nào cũng tích cực. Có thời điểm cô bị chỉ trích gay gắt, xuất hiện các hội nhóm anti, thậm chí nhiều phát ngôn và cách làm nội dung của cô trở thành chủ đề tranh cãi kéo dài. Nhưng xuyên suốt những vụ việc đó, Hà Linh gần như không thay đổi cách phản ứng. Có lúc cô phản biện, có lúc giải thích, có lúc xin lỗi, cũng có lúc bảo vệ quan điểm của mình. Tính đúng - sai của từng vụ việc cần được nhìn trong bối cảnh cụ thể và kiểm chứng bằng dữ kiện. Tuy nhiên, sự lặp đi lặp lại của một kiểu ứng xử qua nhiều năm đã tạo nên một đặc điểm nhận diện rất rõ: Võ Hà Linh không ngại va chạm.

Điều này quan trọng bởi trên mạng xã hội, công chúng không chỉ đánh giá một người có ảnh hưởng qua việc họ nói gì. Họ còn quan sát người đó phản ứng ra sao khi đối diện chỉ trích, có sẵn sàng chịu trách nhiệm với phát ngôn của mình hay không và liệu cách hành xử ấy có nhất quán theo thời gian.

Không ít creator chọn giữ im lặng, chờ dư luận đi qua hoặc đưa ra những phát ngôn an toàn để giảm thiểu rủi ro. Ngược lại, Võ Hà Linh thường bước vào cuộc tranh luận, chấp nhận việc bản thân tiếp tục trở thành tâm điểm của những ý kiến trái chiều.

Sự thẳng thắn này không mặc nhiên khiến cô đúng, cũng không giúp cô tránh khỏi tranh cãi. Nhưng nó tạo ra một cảm giác ổn định trong nhận thức của công chúng. Người xem có thể không đồng tình với quan điểm của Hà Linh, thậm chí phản đối gay gắt ở từng vụ việc cụ thể, nhưng họ biết cô nhiều khả năng sẽ không né tránh việc đưa ra quan điểm của mình. Nói cách khác, họ có thể không đoán được Hà Linh sẽ nói gì, nhưng có thể đoán được cô sẽ không biến mất khi tranh cãi xảy ra.

Trên mạng xã hội, nơi hình ảnh cá nhân được xây dựng phần lớn thông qua những lần lặp lại của hành vi, sự nhất quán đôi khi tạo ra niềm tin mạnh hơn việc đúng tuyệt đối trong từng vụ việc. Công chúng có thể tha thứ cho một sai lầm, có thể không đồng tình với một phát ngôn, nhưng họ thường khó dành niềm tin cho những người liên tục thay đổi cách ứng xử tùy theo phản ứng của dư luận.

Có lẽ đó cũng là lý do Võ Hà Linh vẫn giữ được một lượng lớn khán giả trung thành sau nhiều năm liên tục ở giữa tâm điểm tranh cãi.

Không phải vì cô luôn đúng hay luôn nhận được sự đồng tình, mà bởi với nhiều người theo dõi, cô vẫn duy trì được hình ảnh của một người sẵn sàng nói, sẵn sàng phản hồi và sẵn sàng đối diện với hệ quả từ những gì mình đã nói. Và trong bối cảnh công chúng ngày càng đòi hỏi sự minh bạch từ những người có sức ảnh hưởng, sự nhất quán ấy dần trở thành một loại "vốn niềm tin" riêng của Võ Hà Linh.