Việt Nam có ngôi trường tròn 130 tuổi vào năm nay, xây tại nơi từng huấn luyện thủy quân, học sinh giỏi, xuất sắc chiếm gần 90% toàn trường

Nằm bên dòng sông Hương, ngôi trường nổi bật với những dãy nhà màu đỏ sẫm, cửa vòm và hàng cây cổ thụ. Ít người biết rằng phía sau không gian cổ kính ấy là lịch sử kéo dài gần 130 năm cùng những kết quả giáo dục đáng chú ý.

Đó là Trường THPT chuyên Quốc Học - Huế, tọa lạc tại số 12 đường Lê Lợi, phường Thuận Hóa, thành phố Huế. Trường được thành lập ngày 23/10/1896 theo chỉ dụ của vua Thành Thái và được Toàn quyền Đông Dương công nhận bằng nghị định ngày 18/11 cùng năm. Như vậy, đến ngày 23/10/2026, Quốc Học Huế sẽ chính thức tròn 130 năm tuổi.

Xây trên nền nơi từng huấn luyện thủy quân triều Nguyễn

Một trong những chi tiết đặc biệt nhất về Quốc Học Huế là vị trí xây dựng trường. Theo Cổng thông tin du lịch Huế, khuôn viên này vốn là nền Dinh Thủy sư, nơi từng dùng để huấn luyện binh lính đường thủy của quân đội triều Nguyễn.

Thuở đầu, trường chỉ có một số công trình nhà tranh, vách đất. Từ đầu thế kỷ XX, trường được xây dựng lại bằng gạch ngói theo phong cách Pháp. Những dãy nhà màu đỏ, hệ thống cửa vòm, hành lang dài sau này trở thành hình ảnh nhận diện quen thuộc của Quốc Học Huế.

Khi mới thành lập, trường có tên Pháp tự Quốc học Trường môn, giảng dạy tiếng Pháp, chữ Quốc ngữ và chữ Hán. Trong các giai đoạn tiếp theo, trường lần lượt mang những tên gọi như Quốc Học, Trung học Khải Định và Trung học Ngô Đình Diệm trước khi trở lại tên Quốc Học vào năm 1956.

Một vài hình ảnh cũ từ thế kỷ trước của ngôi trường (Ảnh Sở Du lịch Thành phố Huế)

Ngôi trường này cũng gắn với nhiều nhân vật có ảnh hưởng trong lịch sử Việt Nam. Nguyễn Tất Thành, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh, từng theo học tại đây trong năm học 1908–1909. Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng từng là học sinh Quốc Học Huế và tham gia các hoạt động yêu nước khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Ngoài ra, Báo Điện tử Chính phủ cho biết nhiều nhà lãnh đạo, trí thức lớn như Trần Phú, Hà Huy Tập, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp từng học tập hoặc gắn bó với Quốc Học Huế.

Tháng 3/1990, trường được công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia. Hiện nay, Quốc Học Huế đồng thời là một địa điểm thuộc hệ thống di tích lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại thành phố Huế.

Gần 90% học sinh toàn trường đạt loại giỏi, xuất sắc

Không chỉ nổi tiếng bởi tuổi đời và giá trị lịch sử, Quốc Học Huế hiện là trường THPT chuyên có sức cạnh tranh đầu vào cao tại khu vực miền Trung.

Học sinh muốn vào trường phải tham dự kỳ thi tuyển sinh lớp 10 chuyên. Theo kế hoạch tuyển sinh năm học 2026–2027 của thành phố Huế, trường tiếp tục áp dụng phương thức thi tuyển, với các yêu cầu riêng về kết quả học tập, rèn luyện và bài thi chuyên.

Chất lượng đào tạo của trường thể hiện rõ qua kết quả năm học 2025–2026. Theo báo Huế Ngày Nay, toàn trường có 1.293 học sinh, trong đó 369 em đạt danh hiệu học sinh xuất sắc, chiếm 28,54%; 784 em đạt danh hiệu học sinh giỏi, chiếm 60,63%.

Như vậy, tổng số học sinh giỏi và xuất sắc chiếm 89,17% toàn trường, tương đương gần 9 trong mỗi 10 học sinh. Tỷ lệ học sinh đỗ tốt nghiệp THPT của trường cũng được duy trì ở mức 100% trong nhiều năm liên tiếp.

Nhiều học sinh của trường đạt được giải cao trong các kỳ thi quốc gia (Ảnh Sở GD-ĐT Thừa Thiên Huế)

Ở mảng giáo dục mũi nhọn, học sinh Quốc Học Huế giành 90 giải tại kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia năm học 2025–2026, gồm 4 giải Nhất, 20 giải Nhì, 34 giải Ba và 32 giải Khuyến khích.

Với 90 trong tổng số 108 học sinh dự thi đoạt giải, tỷ lệ đạt giải của trường lên tới 83,3%, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ chung toàn quốc là 59%. Có 5 học sinh của trường được chọn tham dự vòng tiếp theo để tuyển đội tuyển quốc gia dự các kỳ Olympic khu vực và quốc tế.

Một điểm chụp ảnh nổi tiếng nhưng không mở cửa như khu du lịch

Với những dãy nhà đỏ cổ kính nằm giữa khuôn viên nhiều cây xanh, Quốc Học Huế từ lâu đã trở thành một trong những địa điểm được du khách yêu thích khi tới cố đô. Cổng trường, tượng Nguyễn Tất Thành, các hành lang có mái vòm và tòa nhà trung tâm là những vị trí thường xuất hiện trong các bộ ảnh áo dài.

Theo Cổng thông tin du lịch Huế, kiến trúc của trường là sự kết hợp giữa phong cách phương Tây và các chi tiết mang dấu ấn phương Đông. Trường nằm trên trục đường Lê Lợi, gần bờ sông Hương và nhiều địa điểm trung tâm khác nên khá thuận tiện để du khách kết hợp tham quan.

Tuy nhiên, Quốc Học Huế trước hết vẫn là một cơ sở giáo dục đang hoạt động, không phải khu du lịch mở cửa tự do hay bán vé tham quan hằng ngày. Du khách muốn vào khuôn viên nên xin phép bảo vệ, tránh giờ học, giờ học sinh đến trường hoặc tan học và tuân thủ phạm vi được hướng dẫn.

Khách cũng không nên tự ý bước vào lớp học, chụp cận mặt học sinh hay tổ chức quay phim, chụp ảnh chuyên nghiệp và sử dụng flycam khi chưa được nhà trường đồng ý. Các đoàn đông người hoặc đoàn nghiên cứu nên liên hệ trước để tránh ảnh hưởng hoạt động dạy và học.

Tổng hợp