Vì sao nên vắt vài giọt nước chanh trước khi vo gạo nấu cơm?

Trong căn bếp của nhiều gia đình Việt, vo gạo gần như là thao tác quá đỗi quen thuộc, là thói quen chúng ta duy trì trước khi nấu 1 nồi cơm ngon. Thế nhưng vài năm gần đây, không ít người truyền tai nhau một mẹo nhỏ: Vắt vài giọt nước chanh vào trước khi vo gạo nấu cơm. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng đằng sau mẹo này không chỉ là chuyện hạt cơm trắng đẹp hơn mà còn gợi mở một cách nhìn thú vị về bữa cơm gia đình và sức khỏe người Việt.

Vắt nước chanh trước khi vo gạo nấu cơm không phải để "thần thánh hóa" nước chanh

Trước tiên cần nói rõ: Vài giọt nước chanh không biến gạo thành thực phẩm chữa bệnh, cũng không làm cơm "detox" hay giảm cân thần tốc... Việc thêm vài giọt chanh cũng không có bằng chứng cho thấy có thể loại bỏ đáng kể thuốc trừ sâu, kim loại nặng hay chất bảo quản trong gạo. Những chất này, nếu có, không thể được "rửa sạch" chỉ bằng lượng axit citric rất nhỏ. 

Nghiên cứu của y học hiện đại cho thấy, chanh chứa axit citric, một loại axit hữu cơ tự nhiên có trong nhiều loại trái cây họ cam quýt. Khi cho một lượng rất nhỏ vào nước vo gạo, môi trường hơi axit có thể mang lại một số tác động nhẹ lên bề mặt hạt gạo và quá trình nấu.

Điều quan trọng là dùng rất ít, khoảng 3–5 giọt cho 1-2 cốc gạo. Nếu cho quá nhiều, cơm có thể bị chua nhẹ và mất mùi thơm tự nhiên.

Áp dụng mẹo này nhiều người nhận thấy rõ cơm sau khi nấu có vẻ trắng hơn, bóng hơn và ít bị xỉn màu. Điều này có thể được giải thích ở mức độ thực phẩm học:

Môi trường axit nhẹ giúp hạn chế một phần phản ứng oxy hóa trên bề mặt hạt gạo.

Một lượng nhỏ khoáng chất bám ngoài hạt gạo có thể được loại bỏ dễ hơn trong quá trình vo.

Hạt cơm sau khi chín có xu hướng tách hạt tốt hơn, đặc biệt với một số loại gạo dẻo.

Tác dụng này không quá rõ rệt với mọi loại gạo, nhưng thường dễ nhận thấy hơn ở gạo để lâu hoặc gạo có độ dính cao.

Một vài lưu ý nhỏ khi nấu cơm để cơm ngon và giữ được nhiều dinh dưỡng hơn

Nấu cơm tưởng đơn giản nhưng chỉ cần thay đổi vài thói quen nhỏ, bát cơm hằng ngày có thể vừa ngon hơn vừa tốt cho sức khỏe hơn.

Không vo gạo quá nhiều lần

Nhiều người có thói quen vo đến khi nước trong veo. Thực tế, lớp ngoài của hạt gạo chứa một phần vitamin nhóm B và khoáng chất. Chỉ nên vo nhẹ 1–2 lần là đủ, tránh chà xát mạnh khiến hạt gạo bị mất chất và dễ gãy nát.

Đong nước phù hợp với từng loại gạo

Không phải loại gạo nào cũng cần lượng nước giống nhau. Gạo mới thường cần ít nước hơn gạo cũ. Nếu cho quá nhiều nước, cơm dễ nhão; quá ít nước, cơm sẽ khô và khó tiêu hơn. Tỷ lệ phổ biến là khoảng 1 chén gạo : 1,1–1,3 chén nước, nhưng nên điều chỉnh theo loại gạo gia đình đang dùng.

Ngâm gạo 15–20 phút trước khi nấu

Với gạo trắng thông thường, ngâm ngắn giúp hạt gạo hút nước đều, cơm chín mềm hơn và ít bị sống ở giữa. Tuy nhiên không nên ngâm quá lâu vì có thể làm thất thoát thêm vitamin tan trong nước.

Hạn chế mở nắp nồi khi cơm đang chín

Dù dùng nồi cơm điện hay nồi thường, việc mở nắp nhiều lần làm hơi nước thoát ra, nhiệt độ thay đổi khiến cơm chín không đều và giảm độ thơm.

Để cơm "ủ" thêm 10 phút sau khi nồi chuyển sang chế độ giữ ấm

Đây là bước nhiều người bỏ qua. Khi để cơm nghỉ thêm vài phút, hơi nước phân bố đều trong nồi, hạt cơm sẽ tơi hơn, mềm đều từ trên xuống dưới và ngon hơn rõ rệt.

Xới cơm ngay sau khi ủ

Dùng vá xới nhẹ từ dưới lên trên để hơi nước thoát bớt. Nếu để cơm nén chặt lâu trong nồi, phần dưới dễ bị ướt và phần trên dễ khô.

Không nên giữ cơm ở chế độ "warm" quá lâu

Giữ ấm nhiều giờ liên tục có thể làm cơm khô, giảm hương vị và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển nếu nhiệt độ không đủ ổn định. Tốt nhất nên ăn trong vòng 4-6 giờ; nếu còn thừa, hãy để nguội nhanh và bảo quản trong tủ lạnh.

Thỉnh thoảng thay một phần gạo trắng bằng ngũ cốc nguyên hạt

Có thể trộn 10-20% gạo lứt, yến mạch, hạt kê hoặc đậu vào gạo trắng. Cách này giúp tăng chất xơ, vitamin và khoáng chất mà vẫn giữ được độ ngon, dễ ăn của cơm truyền thống.

(Ảnh minh họa: Internet)

(Nguồn: Tổng hợp)