Có một khoảng thời gian, tôi luôn tin rằng mình không phải kiểu người tiêu hoang. Không mua đồ hiệu, không du lịch xa, cũng không đu trend vô tội vạ. Lương hơn 20 triệu/tháng, sống ở thành phố, tôi nghĩ đơn giản: chắc do chi phí sống cao nên không tiết kiệm được nhiều. Cho đến một ngày, tài khoản còn chưa tới 1 triệu khi vẫn còn gần 1 tuần nữa mới tới kỳ lương. Tôi thử làm một việc rất cơ bản: ghi lại toàn bộ chi tiêu trong 7 ngày. Và đó là lúc mọi thứ bắt đầu lộ ra.
Trong 7 ngày, tôi tiêu gần 4,8 triệu đồng, nhưng không có một khoản nào đủ lớn để khiến mình “giật mình” ngay lập tức. Vấn đề nằm ở những thứ rất quen.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Ăn uống mỗi ngày - khoản “bình thường” nhưng tốn nhất
Cà phê sáng 35–50k, ăn trưa văn phòng 60–80k, chiều thêm ly nước 30–60k, vài hôm đặt đồ ăn tối 80–120k. Nhìn từng khoản thì thấy bình thường, nhưng cộng lại thành hơn 300k/ngày, tức gần 2,1 triệu/tuần. Đây chính là khoản mà trước giờ tôi luôn nghĩ là “không đáng kể”.
Những cú bấm “cho tiện” - tiêu lúc nào không hay
Hai lần đặt đồ ăn vì lười nấu, mỗi lần khoảng 200k. Ba lần gọi xe công nghệ vì trễ giờ, mỗi lần 60–80k. Thêm vài món linh tinh trên app, mỗi lần 100–200k. Tất cả đều có lý do rất hợp lý: mệt, nóng, bận. Nhưng tổng cộng lại, riêng nhóm chi tiêu vì tiện này đã ngốn gần 1,6 triệu trong 1 tuần. Không phải tiêu hoang, mà là tiêu theo cảm xúc và sự tiện lợi.
Những khoản nhỏ không để ý – tiền “bay” mà không có cảm giác
Gửi xe, phí lặt vặt vài nghìn đến vài chục nghìn, subscription nhỏ 49k–79k, vài món “mua cũng được không mua cũng chẳng sao” tầm 100–200k. Những khoản này nhỏ đến mức không ai nhớ mình đã tiêu, nhưng cộng lại vẫn khoảng 1 triệu/tuần. Đây là kiểu tiền bay đi mà không để lại cảm giác gì.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Sau 7 ngày, tôi nhận ra một điều khá rõ: mình không kiếm ít, nhưng mình cũng không kiểm soát được tiền. Không có một cú mua sai lớn, chỉ có hàng chục quyết định nhỏ lặp lại mỗi ngày. Và chính những thứ “bình thường” đó mới là thứ khiến tài khoản cạn dần.
Tôi không cắt hết cà phê, cũng không ép mình sống khổ. Nhưng tôi bắt đầu giới hạn số lần đặt đồ ăn, gom các khoản lặt vặt vào một budget riêng và nhìn tổng chi tiêu theo tuần thay vì từng ngày. Chỉ cần vậy, tiền đã không còn “biến mất” nhanh như trước.
Rất nhiều người nghĩ mình không tiêu hoang và đổ lỗi cho chi phí sống cao. Nhưng thực tế, vấn đề thường nằm ở những khoản nhỏ, lặp lại và không được để ý. Và cách đơn giản nhất để nhận ra không phải là học một phương pháp tài chính phức tạp, mà chỉ là ghi lại 7 ngày chi tiêu một cách trung thực. Vì đôi khi, thứ khiến bạn không còn tiền không phải là những gì bạn mua lớn, mà là những gì bạn không nghĩ mình đang tiêu.