Thu nhập của giáo sư trường đại học top 1 Trung Quốc

Đại học Thanh Hoa thường được nhắc đến như ngôi trường đứng đầu Trung Quốc, nơi hội tụ những thí sinh xuất sắc hàng đầu và được đầu tư nguồn lực rất lớn cho đào tạo lẫn nghiên cứu. Với một môi trường như vậy, nhiều netizen Trung Quốc mặc định rằng giảng viên và giáo sư tại đây hẳn phải có thu nhập hậu hĩnh, thậm chí thuộc nhóm cao nhất trong giới học thuật.

Câu hỏi giáo sư Thanh Hoa thực sự nhận bao nhiêu tiền mỗi năm vì thế đã nhiều lần dấy lên các cuộc bàn tán trên mạng xã hội Trung Quốc. Tuy nhiên, câu trả lời không hề dễ tìm. Trường không công bố mức lương trung bình theo từng học hàm, còn Đại học Bắc Kinh, đối thủ truyền thống của Thanh Hoa, trong thông báo tuyển dụng năm 2026 cũng chỉ nêu chung chung việc xây dựng hệ thống lương cạnh tranh mà không kèm con số cụ thể. Phần lớn mức thu nhập được nhắc đến bên dưới đến từ chia sẻ của giảng viên và cư dân mạng, nên chỉ mang tính tham khảo.

Giảng viên Thanh Hoa nhận mức lương ra sao?

Mức lương có nguồn chính thức rõ ràng nhất hiện nay là của chương trình "Thủy Mộc học giả" mà Đại học Thanh Hoa thiết lập từ năm 2019 dành cho các nhà nghiên cứu trẻ. Theo thông báo tuyển chọn năm 2026, người trúng tuyển nhận 300.000 NDT (khoảng 1,17 tỷ đồng) mỗi năm trước thuế, trong vòng 2 đến 3 năm, khoa chuyên môn có thể hỗ trợ thêm tùy hồ sơ.

Ngoài lương, trường còn hỗ trợ việc nhập học cho con, chế độ khám chữa bệnh và thủ tục chuyển hộ khẩu. Đây là vị trí nghiên cứu sau tiến sĩ, chưa phải giáo sư và theo thông báo thì sau 3 năm ở lại, người này mới đủ điều kiện xét chức danh phó nghiên cứu viên.

Với các giáo sư, thông tin chỉ đến từ chia sẻ không chính thức và mức chênh lệch khá lớn. Một bảng lương được lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc cho thấy giáo sư Thanh Hoa nhận trung bình khoảng 15.155 NDT mỗi tháng, tương đương khoảng 182.000 NDT (khoảng 700 triệu đồng) mỗi năm. Song, không rõ thời điểm thực tế của bảng lương này.

Ở chiều ngược lại, một người dùng diễn đàn người Hoa tại Bắc Mỹ cho biết theo chế độ biên chế dài hạn đang áp dụng ở hai trường hàng đầu Bắc Kinh, phó giáo sư có thể nhận khoảng 350.000 đến 400.000 NDT mỗi năm trước thuế, tức khoảng 1,4 đến 1,56 tỷ đồng, còn giáo sư chính khoảng 500.000 NDT, gần 2 tỷ đồng. Một giảng viên tự nhận là phó giáo sư khối khoa học tự nhiên ở trường thuộc nhóm hai trường đứng đầu Trung Quốc cũng chia sẻ thu nhập trên 500.000 NDT mỗi năm khi chưa tính tiền dự án. Tuy nhiên, những thông tin này chưa được kiểm chứng.

Vì sao con số chênh lệch và so với mặt bằng chung ra sao?

Khoảng cách giữa các ước tính đến từ cách tính thu nhập của giảng viên đại học Trung Quốc, vốn gồm nhiều phần như lương cơ bản, phụ cấp, thưởng hiệu quả, tiền giảng dạy và thu nhập từ dự án nghiên cứu.

Theo chia sẻ trên diễn đàn nói trên, ở khối khoa học kỹ thuật, giáo sư có thể nhận thêm các dự án hợp tác với doanh nghiệp khiến thu nhập thực tế cao gấp nhiều lần lương cơ bản, trong khi giảng viên ngành khoa học xã hội thường không có nguồn thu này. Đại học Bắc Kinh cho biết trường áp dụng hệ thống tuyển dụng theo lộ trình từ trợ lý giáo sư, phó giáo sư đến giáo sư, với hơn 3.900 giảng viên toàn thời gian, nên mức thu nhập cũng phân hóa theo từng cấp bậc.

Cần phân biệt giữa nguồn lực của trường và thu nhập của từng giảng viên. Năm 2025, tổng thu quyết toán của Thanh Hoa đạt khoảng 38,76 tỷ NDT, cao nhất trong 97 trường trực thuộc Bộ Giáo dục Trung Quốc được thống kê, nhưng đó là số tiền của cả trường, gồm kinh phí nghiên cứu, cơ sở vật chất và nhiều khoản khác, không phải lương của giảng viên.

Để so sánh, một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nghiên cứu Giáo dục Đại học cuối năm 2025 của hai tác giả đến từ Đại học Hạ Môn và Đại học Bắc Kinh, dựa trên số liệu niên giám thống kê giáo dục, cho biết lương trung bình của giáo viên đại học Trung Quốc năm 2021 là 115.721 NDT (khoảng 451 triệu đồng) mỗi năm, gấp 3,29 lần thu nhập bình quân đầu người của người dân Trung Quốc, thấp hơn mức 4,55 lần của năm 1995. Đặt cạnh con số này, các ước tính về giáo sư ở những trường hàng đầu Bắc Kinh đều cao hơn đáng kể, nhưng vẫn còn cách khá xa hình dung về mức lương cả tỷ đồng mà nhiều người từng nghĩ.

Theo Sina, Guancha, Zhihu