Thấy dấu hiệu này sau nhiều giờ nhìn máy tính, coi chừng "hội chứng thị giác màn hình"

Theo thông tin trên website Bệnh viện Bạch Mai, tại Khoa Mắt, Bệnh viện Bạch Mai, nhiều người bệnh đến khám với các biểu hiện như nhức mỏi mắt, khô rát, chảy nước mắt thường xuyên hoặc nhìn mờ sau thời gian dài sử dụng thiết bị điện tử.

Những triệu chứng này có thể liên quan đến hội chứng thị giác màn hình (Computer Vision Syndrome - CVS), còn gọi là tình trạng mỏi mắt do sử dụng thiết bị kỹ thuật số.

Theo các bác sĩ, khi tập trung nhìn màn hình, mắt phải liên tục điều tiết để duy trì hình ảnh rõ nét. Đặc biệt, tần suất chớp mắt thường giảm xuống, khiến lớp phim nước mắt trên bề mặt nhãn cầu dễ bay hơi, gây khô mắt và cảm giác khó chịu.

Đáng chú ý, khô mắt không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng cảm giác khô rát. Một số người lại thường xuyên chảy nước mắt do mắt tăng tiết nước mắt phản xạ khi bề mặt nhãn cầu bị kích thích. Bên cạnh đó, việc duy trì khoảng cách nhìn gần trong thời gian dài, ánh sáng màn hình không phù hợp và tư thế làm việc thiếu khoa học cũng khiến tình trạng nhức mỏi mắt trở nên trầm trọng hơn.

Hội chứng thị giác màn hình có thể biểu hiện qua nhiều triệu chứng tưởng chừng không liên quan đến nhau: khô mắt, nóng rát, chảy nước mắt, nhìn mờ, đôi khi nhìn đôi, nhạy cảm với ánh sáng hoặc khó tập trung khi nhìn. Không ít người còn xuất hiện tình trạng đau đầu, căng cứng cổ, vai gáy sau nhiều giờ làm việc trước máy tính.

Các triệu chứng thường rõ hơn vào cuối ngày làm việc và có thể giảm khi mắt được nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nếu tiếp tục duy trì thói quen sử dụng màn hình kéo dài mà không có biện pháp điều chỉnh, tình trạng khó chịu có thể tái diễn, ảnh hưởng đến sinh hoạt, khả năng tập trung và hiệu suất công việc. Đặc biệt, tình trạng khô mắt kéo dài, không được kiểm soát có thể gây tổn thương bề mặt giác mạc, ảnh hưởng đến chất lượng thị giác.

Mặc dù hội chứng thị giác màn hình thường không trực tiếp gây tổn thương thị lực vĩnh viễn, người bệnh cũng không nên chủ quan. Bởi những biểu hiện như nhìn mờ, đau nhức mắt có thể liên quan đến các bệnh lý khác cần được thăm khám và điều trị.

Theo khuyến cáo của các bác sĩ Khoa Mắt, Bệnh viện Bạch Mai, việc phòng ngừa hội chứng thị giác màn hình không nhất thiết phải bắt đầu từ những thay đổi lớn. Chỉ cần điều chỉnh một số thói quen hằng ngày, mỗi người đã có thể giảm đáng kể áp lực lên đôi mắt.

Thứ nhất, áp dụng quy tắc 20-20-20. Sau mỗi 20 phút làm việc với màn hình, hãy dành ít nhất 20 giây nhìn vào một vật ở khoảng cách khoảng 6 mét. Thói quen này giúp mắt tạm nghỉ sau thời gian tập trung nhìn gần liên tục.

Thứ hai, chủ động chớp mắt thường xuyên. Chớp mắt giúp phân bố đều lớp phim nước mắt, duy trì độ ẩm và bảo vệ bề mặt nhãn cầu. Với người có biểu hiện khô mắt, có thể sử dụng nước mắt nhân tạo theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Thứ ba, điều chỉnh khoảng cách và vị trí màn hình. Nên đặt màn hình máy tính cách mắt khoảng 50-60 cm, tùy kích thước màn hình và khả năng nhìn của mỗi người. Màn hình nên được bố trí thấp hơn tầm mắt một chút để tạo tư thế quan sát thoải mái, hạn chế căng thẳng cho mắt và vùng cổ vai gáy.

Thứ tư, hạn chế ánh sáng chói và phản chiếu. Điều chỉnh độ sáng màn hình phù hợp với môi trường làm việc, tránh đặt máy tính đối diện nguồn sáng mạnh hoặc cửa sổ gây lóa. Có thể sử dụng màn hình hoặc bộ lọc chống chói khi cần thiết.

Thứ năm, khám mắt định kỳ và điều chỉnh tật khúc xạ phù hợp. Người mắc cận thị, viễn thị hoặc loạn thị cần sử dụng kính đúng độ. Những người thường xuyên làm việc với máy tính có thể được tư vấn loại kính phù hợp với khoảng cách làm việc. Không nên cho rằng kính lọc ánh sáng xanh là biện pháp bắt buộc hoặc có thể thay thế việc nghỉ mắt hợp lý.

Khi xuất hiện tình trạng nhìn mờ kéo dài, đau nhức mắt, khô rát thường xuyên hoặc các triệu chứng không cải thiện dù đã nghỉ ngơi, người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám, xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp. Nếu đột ngột giảm thị lực hoặc đau mắt dữ dội, cần được đánh giá y tế khẩn cấp.