"Thái tử" showbiz Hồng Kông thừa nhận 1 sai lầm phá thận: Rất nhiều nam giới tập gym, muốn nhanh lên cơ cũng "sập bẫy"

Trong phòng gym, có một cuộc đua không lời giữa phái mạnh: Ai lên cơ nhanh hơn, ai sớm sở hữu bờ vai rộng, cánh tay cuồn cuộn và cơ bụng rõ nét. Khi tập luyện chưa mang lại kết quả như kỳ vọng, nhiều người lạm dụng bột protein và các loại thực phẩm bổ sung đạm với hy vọng rút ngắn thời gian. Nhưng nếu quá nóng vội, thứ được xem là trợ thủ cho cơ bắp lại có thể trở thành "cơn ác mộng" sức khỏe.

Hướng Tả (Jacky Heung), nam diễn viên Hồng Kông (Trung Quốc) và là con trai của trùm giải trí Hướng Hoa Cường, từng chia sẻ trải nghiệm khiến nhiều người bất ngờ. Anh kể có thời gian sử dụng bột protein quá đậm đặc và với liều lượng quá nhiều để tăng cơ. Sau đó, anh phát hiện chức năng thận suy giảm nghiêm trọng. Bác sĩ từng nhận xét chức năng thận của nam diễn viên tuy mới 35 tuổi (vào thời điểm kiểm tra) nhưng chỉ tương đương người 70 tuổi.

Câu chuyện Hướng Tả tiết lộ vào năm 42 tuổi có sức cảnh báo lớn chính là vì nó đánh trúng tâm lý rất phổ biến ở nam giới tập gym: Đã tập thì phải thấy cơ nhanh, đã dùng thực phẩm bổ sung thì phải đạt kết quả rõ rệt. Khi tiến độ chậm, họ dễ tự tăng liều, pha bột đặc hơn hoặc dùng cùng lúc nhiều sản phẩm.

Cơ bắp có thể chưa phát triển như kỳ vọng sau vài tuần, nhưng điều đó không có nghĩa cơ thể đang thiếu thêm protein. Kết quả tập luyện còn phụ thuộc vào cường độ vận động, tổng năng lượng nạp vào, giấc ngủ và thời gian phục hồi. Uống nhiều protein hơn nhu cầu không đồng nghĩa với việc cơ bắp sẽ lớn nhanh hơn. Phần protein dư thừa không tự động biến thành cơ, mà cơ thể vẫn bắt buộc phải chuyển hóa và xử lý các sản phẩm thải sinh ra trong quá trình này.

Vì sao bổ sung đạm quá mức có thể gây áp lực lớn cho thận?

Protein rất cần thiết để xây dựng và sửa chữa mô cơ bắp sau khi tập luyện. Bột protein bổ sung hoàn toàn không phải chất độc đối với thận. Với người khỏe mạnh, việc sử dụng phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng sẽ không gây ra nguy cơ suy thận.

Vấn đề chỉ xuất hiện khi lượng đạm nạp vào quá cao, hoặc người sử dụng vốn đã có chức năng thận suy giảm mà không hề hay biết.

Thực tế, tổn thương thận ở người tập gym thường đến từ những yếu tố cộng hưởng phức tạp. Như trường hợp của Hướng Tả, việc anh từng lạm dụng thuốc giảm đau để chịu đựng các chấn thương võ thuật cũng là một tác nhân gây hại cho hệ tiết niệu. Tuy nhiên, điều đó không thể phủ nhận hay làm nhẹ đi tác hại của thói quen tiêu thụ đạm vô độ. Việc nạp bột protein siêu đậm đặc trong thời gian dài vẫn là mắt xích nguy hiểm trực tiếp tàn phá màng lọc cầu thận.

Khi protein được phân giải, cơ thể tạo ra các chất thải chứa nitơ, bao gồm urê. Thận có nhiệm vụ lọc những chất này khỏi máu và đào thải qua nước tiểu. Khi lượng protein nạp vào tăng đột biến, lượng chất thải cần xử lý cũng tăng theo tương ứng.

Theo Quỹ Thận Quốc gia Hoa Kỳ, người mắc bệnh thận mạn chưa chạy thận thường cần kiểm soát lượng protein để hạn chế tích tụ chất thải và giảm gánh nặng cho thận. Ngược lại, người đang chạy thận có thể cần lượng protein cao hơn do quá trình điều trị làm mất một phần đạm. Điều này cho thấy nhu cầu đạm phải được điều chỉnh theo tình trạng sức khỏe thực tế, chứ không thể áp dụng một công thức chung cho tất cả mọi người.

Bên cạnh đó, nam giới tập gym còn có thể đối mặt với những rủi ro "phá thận" khác, cần chú ý:

- Tự dùng thuốc giảm đau để tiếp tục tập: Một số loại thuốc kháng viêm không steroid như ibuprofen có thể làm ảnh hưởng đến lưu lượng máu đến thận. Nguy cơ tăng cao nếu dùng kéo dài, dùng liều cao hoặc khi cơ thể thiếu nước.

- Tập quá sức khi cơ thể chưa phục hồi: Tập luyện cường độ cực cao trong một số trường hợp có thể gây tiêu cơ vân, dẫn đến tổn thương thận cấp tính.

- Bỏ qua bệnh dấu hiệu bệnh lý giai đoạn sớm: Một số người có bệnh thận giai đoạn đầu vẫn cảm thấy khỏe mạnh. Việc tự ý áp dụng chế độ ăn rất giàu protein sẽ không phù hợp với tình trạng thực tế của họ.

Nam giới cần lưu ý những gì khi sử dụng bột protein?

Điều đầu tiên phái mạnh cần thay đổi là suy nghĩ xem bột protein như món bắt buộc phải có nếu muốn sở hữu cơ bắp. Đây chỉ là một nguồn đạm tiện lợi, không phải con đường duy nhất để phát triển hình thể.

Nếu đang sử dụng bột protein, nam giới nên chú ý những nguyên tắc quan trọng sau:

- Tính tổng lượng đạm từ cả thức ăn lẫn bột bổ sung: Một ly bột đạm không đứng riêng trong khẩu phần. Lượng protein từ thịt, cá, trứng, sữa, đậu phụ và các thực phẩm khác đều cần được tính đến. Nếu bữa ăn đã cung cấp đủ đạm, việc uống thêm nhiều khẩu phần bột bổ sung là không cần thiết.

- Pha đúng hướng dẫn, không tự ý tăng độ đặc: Đừng tự tăng số muỗng bột chỉ vì muốn cơ bắp phát triển nhanh hơn. Hãy tuân thủ đúng khẩu phần ghi trên nhãn và xem đây là phần bổ sung cho chế độ ăn, không phải thứ thay thế mọi bữa ăn chính.

- Đừng lấy lượng protein của người khác làm chuẩn: Nhu cầu đạm phụ thuộc vào cân nặng, mức độ vận động, mục tiêu tập luyện và tình trạng sức khỏe. Người mới tập không nhất thiết phải dùng lượng protein như vận động viên chuyên nghiệp.

- Kiểm tra kỹ thành phần của sản phẩm: Không chỉ nhìn con số protein trên bao bì, hãy xem kỹ khẩu phần sử dụng, các thành phần đi kèm và lượng natri, phốt pho nếu có.

- Không dùng thực phẩm bổ sung để bù cho lối sống thiếu khoa học: Bột đạm không thể thay thế giấc ngủ, chế độ ăn cân bằng và kế hoạch tập luyện phù hợp. Nếu thường xuyên thiếu ngủ, ăn uống thất thường hoặc tập quá sức, việc tăng thêm lượng bột protein khó giải quyết được vấn đề cốt lõi.

- Thận trọng nếu có nguy cơ mắc bệnh thận: Người có bệnh thận, đái tháo đường, tăng huyết áp nên trao đổi với bác sĩ trước khi áp dụng chế độ ăn giàu protein.

Muốn tăng cơ bền vững, hãy ưu tiên sức khỏe lâu dài

Với người trưởng thành khỏe mạnh, mức protein tham khảo cơ bản thường khoảng 0,8g cho mỗi kg cân nặng mỗi ngày. Người tập luyện có thể cần nhiều hơn, nhưng mức cụ thể phải căn cứ vào mục tiêu, cường độ tập và tổng khẩu phần thực tế. Tốt nhất là nên tham khảo ý kiến chuyên gia uy tín.

Muốn tăng cơ bền vững, nam giới ngoài nên bắt đầu bằng những việc đơn giản:

- Ăn đủ năng lượng và phân bổ nguồn protein hợp lý trong các bữa ăn.

- Tăng cường độ tập từ từ, dành thời gian cho cơ thể phục hồi giữa các buổi tập nặng.

- Uống đủ nước phù hợp với mức vận động và lượng mồ hôi mất đi.

- Không tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài để chịu đựng chấn thương.

- Đi kiểm tra y tế nếu xuất hiện triệu chứng phù bất thường, thay đổi lượng nước tiểu hoặc mệt mỏi kéo dài.

Câu chuyện của "thái tử" Hồng Kông Hướng Tả là lời nhắc nhở rằng mục tiêu tăng cơ không nên biến thành cuộc chạy đua bất chấp giới hạn của cơ thể. Bột protein có thể hữu ích khi được dùng đúng nhu cầu, nhưng không có loại thực phẩm bổ sung nào thay thế được một kế hoạch tập luyện và dinh dưỡng hợp lý. Đừng để mong muốn có vóc dáng nhanh khiến bạn quên mất lý do ban đầu mình bước vào phòng gym: Khỏe hơn, đẹp bền chứ không phải đánh đổi sức khỏe để lấy một vóc dáng tạm thời!