Possible Love: Khi lòng trắc ẩn cũng có thể trở thành một đặc quyền của người giàu
Possible Love đưa ra quá nhiều những vấn đề xã hội, nơi bất bình đẳng giai cấp không cần thể hiện qua những cuộc đấu tranh, tiếng khóc than, gào thét.
Có những bộ phim nói về bất bình đẳng bằng cách đặt người giàu và người nghèo vào hai thế giới đối lập, để sự chênh lệch hiện lên qua những căn nhà, chiếc xe, bộ quần áo hay những cuộc đối thoại đầy định kiến. Nhưng với Possible Love, Lee Chang Dong chọn một cách tiếp cận kín đáo và khó chịu hơn nhiều. Ông để những con người thuộc hai tầng lớp xã hội khác biệt bước vào đời nhau, cùng ăn uống, trò chuyện, kết bạn, thậm chí chia sẻ những khoảnh khắc tưởng như rất thân tình và đầy tính chữa lành. Chỉ đến khi quan sát thật kỹ, khán giả mới nhận ra khoảng cách giữa họ chưa từng biến mất. Nó nằm trong cách một người được quyền lựa chọn còn người kia thì không, trong cách một người có thể rời khỏi nỗi đau của người khác bất cứ lúc nào, và trong cả những hành động nhỏ bé đến mức người thực hiện chẳng buồn nhận ra chúng có thể khiến ai đó tổn thương.
Lấy cuộc gặp gỡ giữa hai cặp vợ chồng làm trung tâm, Possible Love xoay quanh Mi Ok (Jeon Do Yeon) và Ho Seok (Sul Kyung Gu), một gia đình lao động đang chật vật sau biến cố mất việc tại nhà máy, cùng Ye Ji (Cho Yeo Jung) và Sang U (Jo In Sung), cặp đôi giàu có có cuộc sống gần như nằm ở phía đối diện của mọi bất an vật chất. Một dự án phim tài liệu về những công nhân chịu ảnh hưởng từ cuộc đình công đã đưa họ đến gần nhau. Từ một cuộc gặp gỡ có vẻ tình cờ, mối quan hệ giữa hai gia đình dần trở nên phức tạp, kéo theo những ham muốn, mặc cảm, tổn thương và câu hỏi về ranh giới giữa sự cảm thông với việc xâm phạm cuộc đời người khác.
Đây là tác phẩm điện ảnh đầu tiên của Lee Chang Dong sau tám năm kể từ Burning. Nhưng thay vì trở lại với một câu chuyện giật gân tâm lý được bao phủ bởi cảm giác bí ẩn, đạo diễn tiếp tục khai thác mối quan tâm quen thuộc của mình, nơi những con người bình thường bị hoàn cảnh xã hội đẩy vào những tình thế vượt quá khả năng kiểm soát. Với thời lượng khoảng 164 phút, Possible Love không vội vã đưa ra kết luận về bất kỳ nhân vật nào. Bộ phim kiên nhẫn quan sát họ, để những mâu thuẫn tự tích tụ qua từng cuộc gặp gỡ, từng cử chỉ và những điều tưởng như chẳng đáng kể. Thành quả là một tác phẩm giàu tầng nghĩa khiến khán giả phải tự vấn rằng liệu chúng ta có thực sự hiểu được cuộc đời của một người nếu chưa từng phải sống trong hoàn cảnh của họ?
Nơi bất bình đẳng giai cấp ẩn mình trong những điều bình thường nhất
Điều đáng chú ý ở Possible Love là bộ phim không xây dựng xung đột giai cấp bằng những cuộc tranh cãi trực diện hay những màn đối đầu giữa người giàu và người nghèo. Lee Chang Dong hiểu rằng bất bình đẳng không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới hình thức một hành động phân biệt đối xử rõ ràng. Đôi khi, nó đã trở thành một phần của nếp sống, một thói quen được lặp lại qua nhiều năm đến mức người sở hữu đặc quyền không còn nhận thức được sự tồn tại của nó. Chính những chi tiết nhỏ như vậy khiến thế giới trong phim có sức nặng.
Một trong những hình ảnh đắt giá nhất là chiếc còi mà Sang U sử dụng để gọi người giúp việc trong nhà. Thay vì gọi bằng tiếng nói thông thường, anh chỉ cần thổi còi và người làm công sẽ xuất hiện. Đáng nói hơn, đây không phải một hành động bộc phát hay một trò đùa nhất thời. Nó là thói quen đã tồn tại từ khi Sang U còn nhỏ, được duy trì qua nhiều năm và dường như chẳng khiến anh cảm thấy có gì bất thường. Người giúp việc, nay đã lớn tuổi, vẫn phản ứng với âm thanh ấy như thể mình đang được cậu chủ gọi đến.
Ở đây, Lee Chang Dong không cần để Sang U nói ra một lời xúc phạm nào, thậm chí anh ta còn hào hứng kể ngày nhỏ, mình và người giúp việc coi nhau như bạn bè và tiếng còi chỉ là cách để anh “gọi bạn”. Cũng chẳng cần xây dựng anh thành một kẻ giàu có độc ác, cố tình chà đạp người yếu thế. Chỉ một tiếng còi đã đủ hé lộ cách trật tự giai cấp vận hành trong gia đình này. Người có quyền lực không cần cất lời yêu cầu, bởi người ở vị trí thấp hơn đã được định hình để tự động đáp lại. Mối quan hệ giữa chủ và người làm không chỉ tồn tại trong hợp đồng lao động hay sự chênh lệch thu nhập, mà còn ăn sâu vào phản xạ, nghi thức và cách con người nhìn nhận vị trí của mình trong đời sống. Cảnh tượng gần cuối phim, khi con trai của cặp gia đình nghèo thổi chiếc còi ở một nơi rất xa, người giúp việc bất giác ngẩng đầu (dù dĩ nhiên anh ta không thể nghe thấy tiếng còi), là hình ảnh khắc họa rõ nét sự xung đột giai cấp và nỗi ám ảnh đã ăn sâu vào xương tủy của nhân vật này.
Điều khiến chi tiết này trở nên đáng suy ngẫm là Sang U có thể không hề nghĩ mình đang đối xử tệ với người giúp việc. Trong thế giới của anh, chiếc còi đơn giản chỉ là một phương thức giao tiếp đã tồn tại từ lâu. Nhưng với khán giả, nó phơi bày một dạng bất bình đẳng tinh vi hơn sự áp bức có chủ đích khi bất bình đẳng được bình thường hóa. Một người có thể không cần mang trong mình ác ý vẫn đang hưởng lợi từ một hệ thống đặt người khác vào vị trí phục tùng.
Và chiếc còi ấy không phải trường hợp cá biệt. Khi hai gia đình tiến gần nhau hơn, Possible Love liên tục cho thấy sự chênh lệch về địa vị không biến mất chỉ vì họ cùng ngồi bên một bàn ăn hay dành thời gian ở chung một không gian. Những cử chỉ hiếu khách, những lời mời gọi và sự hào phóng của người giàu đôi khi vẫn mang theo một trật tự vô hình rằng họ là người quyết định cuộc gặp gỡ diễn ra ở đâu, kéo dài bao lâu và khi nào sẽ kết thúc. Người nghèo có thể được mời bước vào thế giới ấy, hào hứng với thế giới ấy nhưng điều đó không đồng nghĩa họ có quyền bình đẳng trong thế giới ấy.
Mối quan hệ giữa Ye Ji và Mi Ok là nơi Possible Love đào sâu nhất vào nghịch lý này. Ye Ji chủ động tiếp cận Mi Ok, muốn kết bạn với cô và tìm hiểu cuộc sống của gia đình công nhân chịu ảnh hưởng từ cuộc đình công. Ở bề mặt, đây là một hành động đáng quý. Một người phụ nữ có điều kiện sống tốt hơn muốn bước ra khỏi vòng tròn quen thuộc để lắng nghe những người đang gặp khó khăn. Nhưng chồng cô, Sang U, lại nhiều lần chỉ ra rằng Ye Ji đang cố gắng diễn vai một người bạn thân thiết với tầng lớp lao động. Anh cho rằng vợ mình đang tìm cách hòa nhập vào cuộc sống của những người nghèo như thể đó là một trải nghiệm mới mẻ, một vai diễn mà cô có thể thử sức rồi trở về với cuộc sống vốn có. Những lời nhận xét ấy lần nào cũng có vẻ khiến Ye Ji khó chịu, bởi có lẽ cô thực sự tin vào sự chân thành của mình. Cô không nhất thiết phải là một người giả tạo hay cố tình lợi dụng Mi Ok. Nhưng Possible Love không để câu chuyện dừng lại ở việc xác định ai đúng, ai sai. Điều quan trọng hơn nằm ở sự khác biệt giữa hai người phụ nữ. Ye Ji có thể lựa chọn bước vào cuộc sống của Mi Ok, nhưng Mi Ok không có đặc quyền tương tự để bước ra khỏi hoàn cảnh của chính mình, giống như cách Mi Ok mãi mãi không thể biết được giá tiền chiếc áo mà Ye Ji mặc khi đi phỏng vấn các công nhân nghèo. Với Ye Ji, sự gần gũi với người nghèo có thể là một trải nghiệm, một cách mở rộng thế giới quan hoặc một phần trong hành trình sáng tạo. Với Mi Ok, những khó khăn mà cô phải đối mặt không phải trải nghiệm để thử rồi thôi. Đó là đời sống thực, là áp lực kinh tế, là trách nhiệm với gia đình và những tổn thương không thể tùy ý gác lại.
Đây cũng là một trong những quan sát sắc sảo nhất của Lee Chang Dong về lòng trắc ẩn. Chúng ta thường nghĩ rằng chỉ cần có thiện chí, con người có thể vượt qua khác biệt về địa vị xã hội để thấu hiểu nhau. Nhưng liệu sự đồng cảm có thực sự bình đẳng khi một bên luôn nắm trong tay quyền lựa chọn? Ye Ji có thể muốn sống gần gũi với Mi Ok, nhưng cô không phải chịu những hệ quả mà Mi Ok phải gánh chịu. Cô có thể rời đi khi mối quan hệ trở nên khó xử, trong khi người phụ nữ kia vẫn phải quay về với những vấn đề chưa được giải quyết. Sự khác biệt ấy không khiến mọi cảm xúc của Ye Ji trở nên giả dối, nhưng nó đặt ra giới hạn cho khả năng thấu hiểu của cô (dù bản chất Ye Ji cũng không phải xuất thân giới thượng lưu).
Từ đây, Possible Love mở rộng vấn đề sang một câu hỏi khác, rằng khi nào sự quan tâm trở thành một hình thức chiếm hữu? Ye Ji làm phim tài liệu về những công nhân bị mất việc sau cuộc đình công. Mục đích ban đầu của dự án có thể là giúp tiếng nói của những người lao động được lắng nghe, đưa những bất công mà họ phải trải qua ra trước công chúng. Nhưng máy quay cũng tạo ra một mối quan hệ quyền lực rất riêng. Người cầm máy là người lựa chọn câu chuyện nào được ghi lại, nhân vật nào được xuất hiện, lời nói nào được giữ lại và nỗi đau nào sẽ trở thành trọng tâm của tác phẩm. Những người xuất hiện trước ống kính có thể nghĩ rằng họ đang kể câu chuyện của mình, nhưng cuối cùng, câu chuyện ấy vẫn được định hình qua góc nhìn của người làm phim.
Đó là một nghịch lý đặc biệt đáng suy ngẫm khi Ye Ji muốn ghi lại cuộc đời của những người lao động để nói về sự bất công mà họ phải chịu đựng, nhưng chính hành động ấy có nguy cơ biến nỗi đau của họ thành chất liệu cho trải nghiệm sáng tạo của cô. Họ là chủ thể của câu chuyện hay chỉ là đối tượng được quan sát? Họ có thực sự kiểm soát được cách cuộc đời mình được kể lại? Và nếu một tác phẩm nghệ thuật có thể giúp công chúng nhận thức rõ hơn về bất bình đẳng, liệu mục đích tốt đẹp ấy có đủ để biện minh cho việc khai thác những tổn thương cá nhân?
Possible Love không đưa ra câu trả lời đơn giản. Bộ phim cũng không vội kết tội Ye Ji, bởi việc cô muốn lắng nghe và ghi lại câu chuyện của người khác không đồng nghĩa cô hoàn toàn không có sự chân thành. Nhưng Lee Chang Dong cho thấy thiện chí không tự động xóa bỏ chênh lệch quyền lực. Ngay cả một hành động được thực hiện với mong muốn giúp đỡ cũng có thể chứa đựng sự áp đặt và vụ lợi (như việc Ye Ji lén đem theo máy quay đi theo vợ chồng Mi Ok ra biển ở gần cuối phim) nếu người thực hiện không nhận ra mình đang đứng ở vị trí nào.
Đây là điểm khiến Possible Love vượt khỏi khuôn khổ một bộ phim về tình bạn khác biệt giai cấp. Nó đặt ra vấn đề về đạo đức của việc quan sát, kể chuyện và đại diện cho người khác - những câu hỏi đặc biệt có ý nghĩa trong thời đại mà nỗi đau cá nhân có thể nhanh chóng trở thành nội dung, hình ảnh hay một sản phẩm được tiêu thụ. Bộ phim không phủ nhận giá trị của lòng trắc ẩn, nhưng buộc khán giả phải nhìn nhận rằng đồng cảm không chỉ là cảm giác thương xót.
Dàn diễn viên xuất sắc tạo nên những con người phức tạp, không ai hoàn toàn đáng trách hay đáng thương
Nếu chỉ nhìn vào đề tài, Possible Love hoàn toàn có thể trở thành một bộ phim nơi các nhân vật tồn tại chủ yếu để đại diện cho những tầng lớp xã hội và những quan điểm đạo đức khác nhau của chính đạo diễn (như cái Ye Ji sử dụng chất liệu công nhân, đồng cảm với họ vì chính mình). Nhưng Lee Chang Dong tránh được cái bẫy ấy nhờ cách xây dựng nhân vật có chiều sâu và một dàn diễn viên đủ sức biến những mâu thuẫn trừu tượng thành cảm xúc cụ thể.
Jeon Do Yeon là điểm tựa cảm xúc quan trọng của bộ phim trong vai Mi Ok. Nhân vật này có sự ấm áp, cởi mở và mong muốn kết nối với những người xung quanh, nhưng phía sau vẻ ngoài ấy là một người phụ nữ phải sống cùng những áp lực rất thực tế. Mi Ok không được xây dựng như một biểu tượng hoàn hảo của tầng lớp lao động, càng không phải nhân vật chỉ có chức năng khơi gợi lòng thương cảm. Cô có những mong muốn riêng, những lúc vui vẻ, những phản ứng khó đoán và cả những giới hạn trong cách nhìn nhận người khác. Jeon Do Yeon thể hiện điều đó bằng lối diễn tiết chế, để cảm xúc hiện lên qua ánh mắt, biểu cảm và những thay đổi rất nhỏ trong thái độ của nhân vật.
Điểm mạnh của nữ diễn viên là khả năng giữ cho Mi Ok luôn sống động ngay cả trong những khoảnh khắc tưởng như bình thường nhất. Cô có thể khiến người xem cảm nhận được sự chân thành trong mong muốn kết bạn với Ye Ji, nhưng đồng thời cũng để lộ những tổn thương và bất an mà Mi Ok không dễ dàng nói thành lời. Nhân vật không cần liên tục giải thích hoàn cảnh của mình để khán giả hiểu rằng cô đang phải gồng gánh nhiều hơn những gì người khác nhìn thấy. Sự tự nhiên ấy đặc biệt quan trọng với một bộ phim đặt trọng tâm vào những điều không được nói ra.
Ở phía đối diện, Sul Kyung Gu mang đến một Ho Seok nặng nề và khó tiếp cận. Sau khi mất việc trong cuộc đình công thất bại, thậm chí bị chính đồng đội mình bỏ lại, người đàn ông này dường như mắc kẹt trong một trạng thái khủng hoảng kéo dài. Sự tức giận, bất lực và tổn thương không chỉ tồn tại trong lời nói mà còn hằn lên cách anh di chuyển, phản ứng và đối diện với những người thân thiết. Ho Seok không phải kiểu nhân vật khiến khán giả yêu mến Anh có thể lạnh lùng, cáu kỉnh, tự đẩy mình ra xa những người muốn giúp đỡ. Nhưng Sul Kyung Gu không biến anh thành một người đàn ông chỉ biết than vãn hay trút giận lên hoàn cảnh.
Nam chính Possible Love đặc biệt thuyết phục khi thể hiện một con người đã mất đi cảm giác mình còn có ích. Đối với Ho Seok, mất việc không đơn thuần là mất nguồn thu nhập. Đó còn là sự đổ vỡ của lòng tự trọng, cảm giác bị xã hội loại bỏ và nỗi bất lực khi không thể bảo vệ cuộc sống mà mình từng nghĩ là ổn định. Những tổn thương ấy tích tụ thành một trạng thái tâm lý phức tạp, khiến anh vừa muốn được thấu hiểu, vừa không biết phải đón nhận sự quan tâm của người khác như thế nào. Vai diễn đòi hỏi nhiều hơn những biểu hiện đau khổ thông thường, và Sul Kyung Gu đã tạo nên một nhân vật có sức nặng bằng chính sự kiệm lời.
Trong khi đó, Cho Yeo Jung có một vai diễn thú vị hơn vẻ ngoài tưởng như dễ đoán của Ye Ji. Cô là người chủ động tìm kiếm sự kết nối, có sự tò mò với thế giới của những người lao động và tin rằng mình có thể bước qua khoảng cách giai cấp bằng sự chân thành. Nhưng Ye Ji cũng có những điểm mù trong nhận thức. Cô không phải lúc nào cũng hiểu được vị trí của mình trong mối quan hệ với Mi Ok, và đôi khi chính sự tự tin vào lòng tốt của bản thân khiến cô không nhận ra những vấn đề đang tồn tại. Cho Yeo Jung giữ được sự hai mặt ấy mà không khiến nhân vật trở nên giả tạo hay đáng ghét một chiều. Ye Ji có thể khiến người xem khó chịu, nhưng vẫn đủ con người để khán giả hiểu vì sao cô hành động như vậy.
Jo In Sung cũng tạo được dấu ấn với Sang U, người đàn ông có vẻ ngoài điềm tĩnh, lịch thiệp và sở hữu sự tự tin của một người chưa từng phải đối diện với những bất an vật chất quá lớn. Sang U có thể nhìn ra những điểm mâu thuẫn trong hành động của vợ, nhưng điều đó không đồng nghĩa anh đứng ngoài hệ thống đặc quyền mà chính mình đang hưởng lợi. Sự quan sát sắc bén của anh đôi khi cũng đi cùng thái độ xa cách, như thể những vấn đề của người khác chỉ là một hiện tượng anh có thể phân tích từ bên ngoài. Jo In Sung thể hiện nhân vật bằng vẻ bình thản có phần khó đoán, khiến người xem phải tự hỏi phía sau sự lịch thiệp ấy là sự thấu hiểu thật sự hay chỉ là một dạng tỉnh táo không đi kèm trách nhiệm.
Điều đáng quý nhất trong diễn xuất của cả bốn diễn viên là họ không cố gắng giành phần đúng về cho nhân vật của mình. Không ai chỉ là nạn nhân, cũng không ai hoàn toàn là kẻ gây ra tổn thương. Mỗi người đều có những nhu cầu, nỗi sợ và giới hạn riêng. Bốn màn trình diễn không tồn tại độc lập mà liên tục bổ sung, đối chiếu cho nhau, tạo nên một mạng lưới quan hệ mà ở đó, mỗi hành động đều có thể được nhìn nhận theo nhiều cách khác nhau. Đây là yếu tố giúp Possible Love giữ được sự phức tạp về đạo đức mà không biến thành một bài giảng xã hội học khô cứng.
Lee Chang Dong kiên nhẫn với nhịp kể, biến những khoảng lặng thành sức ép tâm lý
Với thời lượng hơn 160 phút cùng nhịp kể chậm, Possible Love rõ ràng sẽ khiến nhiều người mất kiên nhẫn. Lee Chang Dong lựa chọn cách kể chuyện chậm rãi, để các mối quan hệ phát triển qua những cuộc trò chuyện, những lần gặp gỡ và các tình huống đời thường. Nhiều phân đoạn ban đầu có thể tạo cảm giác như không dẫn đến đâu, nhưng khi câu chuyện dần mở ra, khán giả mới nhận thấy chúng đã âm thầm đặt nền móng cho những thay đổi trong tâm lý nhân vật.
Cách kể này phù hợp với bản chất của câu chuyện trong Possible Love. Bởi nếu bất bình đẳng giai cấp tồn tại trong những thói quen và phản xạ hằng ngày, nó cũng cần được quan sát bằng một nhịp điệu đủ chậm để khán giả nhận ra. Một cuộc trò chuyện tưởng như thân mật có thể chứa đựng sự chênh lệch quyền lực. Một hành động quan tâm có thể đồng thời là sự xâm phạm. Một lời nói được cho là vô tư có thể vô tình bộc lộ cách một người nhìn nhận vị trí của người khác. Nếu Possible Love liên tục đẩy nhân vật vào những cuộc tranh cãi lớn, những tầng nghĩa ấy có lẽ sẽ mất đi sự tinh tế.
Lee Chang Dong cũng không đặt khán giả vào vị trí của một người quan sát hoàn toàn đứng ngoài câu chuyện. Ông để người xem tiếp cận các nhân vật theo từng lớp, đôi khi khiến chúng ta thay đổi cách đánh giá về họ khi có thêm thông tin. Một người ban đầu có vẻ lạnh lùng có thể đang mang theo những tổn thương chưa được gọi tên. Một người tưởng như tử tế có thể đang vô thức áp đặt mong muốn của mình lên người khác. Một hành động được nhìn nhận là đáng trách ở thời điểm này có thể trở nên dễ hiểu hơn khi câu chuyện hé lộ những gì nhân vật đã trải qua.
Đây cũng là lý do Possible Love không cần xây dựng một nhân vật hoàn toàn đại diện cho quan điểm của đạo diễn. Khán giả không được trao sẵn một chiếc chìa khóa để phân biệt ai đúng, ai sai. Thay vào đó, Lee Chang Dong tạo ra những tình huống khiến các phán xét ban đầu trở nên thiếu chắc chắn. Sự khó chịu mà bộ phim mang lại không đến từ việc nó cố tình đánh đố người xem, mà từ việc những vấn đề được đặt ra đều có phần đúng và phần sai đan xen, không thể giải quyết bằng một kết luận đơn giản.
Ngôn ngữ hình ảnh cũng góp phần duy trì cảm giác bất an ấy. Những không gian sống khác biệt giữa hai gia đình không chỉ là phông nền cho câu chuyện mà còn phản ánh cách họ tồn tại trong xã hội. Sự dư dả của một bên và tình trạng bấp bênh của bên còn lại không cần liên tục được nhấn mạnh bằng lời thoại. Chỉ riêng việc các nhân vật bước vào không gian sống của nhau đã đủ tạo nên những va chạm. Khi khoảng cách vật chất được đặt cạnh sự thân mật trong giao tiếp, khán giả càng dễ nhận ra rằng gần gũi này không đồng nghĩa với việc hai người có cùng trải nghiệm sống.
Tuy nhiên, nhịp kể chậm và cấu trúc nhiều lớp cũng là thử thách lớn nhất của Possible Love. Một số phân đoạn kéo dài khiến mạch phim có lúc trở nên dàn trải, đặc biệt với khán giả không quen kiểu kể chuyện thiên về quan sát và tâm lý. Bộ phim đòi hỏi người xem phải kiên nhẫn, chủ động kết nối những chi tiết được gieo rải rác thay vì chờ đợi mọi thứ được giải thích rõ ràng. Có những câu hỏi không được giải quyết theo cách trực diện, và một số mối quan hệ để lại cảm giác lửng lơ ngay cả khi phim đã khép lại.
Với Lee Chang Dong, việc để một câu chuyện kéo dài cũng đồng nghĩa cho nhân vật đủ thời gian để bộc lộ những mâu thuẫn không thể xuất hiện trong một khoảnh khắc. Possible Love không cố gắng khiến mọi thứ trở nên dễ hiểu hơn thực tế. Nó chấp nhận sự nhập nhằng của các mối quan hệ, sự không hoàn hảo của con người và cả những giới hạn trong khả năng thấu hiểu lẫn nhau. Đó là một lựa chọn nghệ thuật có chủ đích, dù không phải lúc nào cũng tạo được sức hút đồng đều.
Một bộ phim không hứa hẹn rằng con người có thể hiểu nhau, nhưng buộc chúng ta phải nhìn lại cách mình đối xử với người khác
Nhan đề Possible Love gợi ra một câu hỏi tưởng như rất đơn giản: liệu tình yêu có thể tồn tại giữa những con người khác biệt? Nhưng sau hơn 160 phút, bộ phim của Lee Chang Dong mở rộng câu hỏi ấy thành một vấn đề khó khăn hơn nhiều. Liệu con người có thể thực sự yêu thương, đồng cảm hay kết nối với nhau nếu không thể hiểu hết những điều người kia đã trải qua? Và nếu sự thấu hiểu ấy luôn bị giới hạn bởi hoàn cảnh sống, liệu chúng ta có thể làm gì để không biến lòng tốt của mình thành một hình thức áp đặt?
Possible Love ph không đưa ra một viễn cảnh lạc quan dễ chịu rằng chỉ cần chân thành, mọi khoảng cách đều có thể được xóa bỏ, như cách Mi Ok và Sang U đều hiểu định nghĩa “tự do” khi họ cởi bỏ hết trang phục và tắm biển nhưng không có nghĩa là Mi Ok chấp nhận đi quá giới hạn. Tình bạn giữa Mi Ok và Ye Ji có thể xuất phát từ những cảm xúc thật, nhưng nó vẫn bị chi phối bởi sự bất bình đẳng trong điều kiện sống. Sự quan tâm của Ye Ji có thể giúp Mi Ok cảm thấy được lắng nghe, nhưng cũng có thể khiến cô trở thành đối tượng trong câu chuyện mà người khác muốn kể. Sang U có thể nhận ra những mâu thuẫn trong hành động của vợ, nhưng bản thân anh cũng chưa chắc đã thoát khỏi những đặc quyền mà mình được thừa hưởng. Ho Seok có thể là người chịu tổn thương sâu sắc nhất từ biến cố lao động, nhưng nỗi đau của anh không tự động khiến mọi hành động của anh trở nên đúng đắn. Cậu bé Choi Cheol (con trai Mi Ok) lấy trộm chiếc còi, có thể là vì muốn người bạn của mình (người giúp việc trong gia đình Sang U) không bị chi phối bởi chiếc còi nữa nhưng cũng ngược lại, biết đâu chừng, chính cậu bé muốn được trở thành người chi phối. Không có lời giải nào cho hành động này của cậu bé cũng giống như cách chính 4 nhân vật chính không cắt nghĩa được mối quan hệ và mâu thuẫn của họ.
Chính việc không biến bất kỳ ai thành một hình mẫu đạo đức tuyệt đối đã giúp Possible Love trở nên đáng suy ngẫm. Lee Chang Dong không chỉ muốn khán giả thương cảm cho người nghèo hay chỉ trích người giàu. Ông quan tâm đến cách con người hành xử khi đứng ở những vị trí khác nhau trong một hệ thống bất bình đẳng, và cách những vị trí ấy định hình cả khả năng yêu thương lẫn khả năng thấu hiểu. Đôi khi, điều ngăn cách con người không phải sự thiếu vắng tình cảm, mà là việc họ không nhận ra mình đang nhìn thế giới từ một vị trí quá khác biệt.
Có lẽ điều đáng giá nhất mà Possible Love để lại không nằm ở một thông điệp rõ ràng về tình yêu hay tình bạn, mà ở cảm giác bất an sau khi khán giả nhận ra mình cũng có thể đang đứng ở vị trí của Ye Ji hoặc Sang U. Chúng ta có thể chân thành muốn giúp đỡ một ai đó, nhưng liệu đã thực sự hiểu họ cần gì? Chúng ta có thể nghĩ mình đang đối xử bình đẳng với người khác, nhưng liệu những thói quen và đặc quyền của bản thân có đang vô tình duy trì một khoảng cách mà mình không nhận ra? Và khi muốn kể câu chuyện của một người, liệu chúng ta có đang trao cho họ tiếng nói hay chỉ đang sử dụng tiếng nói ấy để phục vụ mục đích của mình?
Rating: 4,5/5
Một bộ phim chậm rãi, nhiều lớp nghĩa và không dễ xem theo cách giải trí thông thường, nhưng xứng đáng với sự kiên nhẫn của khán giả. Possible Love không đưa ra câu trả lời dễ chịu về khả năng con người có thể thấu hiểu nhau đến đâu. Thay vào đó, Lee Chang Dong nhắc chúng ta rằng trước khi muốn bước vào cuộc đời của người khác, có lẽ điều đầu tiên cần làm là nhận thức được khoảng cách mà chính mình đang mang theo.