Ảnh minh họa: Getty Images
Mùa rét không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với phụ nữ mang thai - nhóm đối tượng có những thay đổi sinh lý đặc biệt và sức đề kháng dễ suy giảm. Thời tiết lạnh kéo dài, nhiệt độ chênh lệch lớn giữa ngày và đêm có thể ảnh hưởng đến cả sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi nếu không được chăm sóc đúng cách.
Trước hết, nguy cơ nhiễm các bệnh đường hô hấp có xu hướng tăng cao trong mùa lạnh. Khi mang thai, hệ miễn dịch của người phụ nữ thay đổi để thích nghi với thai nhi, khiến cơ thể dễ bị cảm lạnh, cúm, viêm họng hoặc viêm phế quản hơn. Nhiễm trùng đường hô hấp kéo dài không chỉ gây mệt mỏi, sốt, ăn uống kém mà còn có thể ảnh hưởng đến quá trình trao đổi oxy của thai nhi, đặc biệt trong những tháng cuối thai kỳ.
Thời tiết lạnh cũng làm gia tăng các rối loạn tuần hoàn và huyết áp ở phụ nữ mang thai. Nhiệt độ thấp khiến mạch máu co lại, tim phải hoạt động nhiều hơn để duy trì lưu lượng máu, từ đó làm tăng nguy cơ tăng huyết áp thai kỳ hoặc làm nặng thêm các bệnh lý tim mạch tiềm ẩn. Với những thai phụ có tiền sử cao huyết áp, đái tháo đường thai kỳ hoặc tiền sản giật, mùa rét là giai đoạn cần được theo dõi sát hơn.
Một rủi ro khác thường bị bỏ qua là tình trạng té ngã và tai nạn sinh hoạt. Trời lạnh, mưa phùn, sương mù khiến mặt đường trơn trượt, trong khi trọng tâm cơ thể của phụ nữ mang thai đã thay đổi, khả năng giữ thăng bằng kém hơn. Những cú ngã, dù nhẹ, cũng có thể gây sang chấn, ảnh hưởng đến thai nhi hoặc làm tăng nguy cơ sinh non.
Mùa rét còn làm trầm trọng hơn các vấn đề về xương khớp và tuần hoàn ngoại vi. Phụ nữ mang thai dễ gặp đau lưng, đau khớp gối, tê bì tay chân khi trời lạnh do cân nặng tăng và lưu thông máu kém. Nếu không được vận động hợp lý và giữ ấm đầy đủ, các triệu chứng này có thể kéo dài, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và sinh hoạt hằng ngày.
Bên cạnh đó, việc sinh hoạt trong không gian kín để tránh lạnh cũng tiềm ẩn những nguy cơ khác. Việc đóng kín cửa, sử dụng máy sưởi hoặc than sưởi không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ thiếu oxy hoặc ngộ độc khí, đặc biệt nguy hiểm đối với phụ nữ mang thai. Ngoài ra, môi trường kín, ít thông thoáng còn tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus lây lan.
Để hạn chế rủi ro trong mùa rét, phụ nữ mang thai cần chú trọng giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng cổ, ngực, bụng và bàn chân, đồng thời tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột. Chế độ ăn uống cần bảo đảm đủ năng lượng và vi chất, tăng cường rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu sắt và vitamin để nâng cao sức đề kháng. Việc vận động nhẹ nhàng, phù hợp với thai kỳ giúp cải thiện tuần hoàn và giảm cảm giác mệt mỏi, đau nhức trong những ngày lạnh.
Thai phụ cũng cần đi khám ngay khi có các dấu hiệu bất thường như sốt cao, ho kéo dài, khó thở, phù nhiều, đau đầu dữ dội, hoa mắt hoặc giảm cử động thai. Theo dõi thai kỳ đều đặn và chủ động phòng bệnh trong mùa rét là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và bé, đặc biệt trong những đợt rét đậm, rét hại kéo dài.