Phụ nữ không sinh con và có nhiều con cháu, người nào già đi nhanh hơn?

Việc sinh con rốt cuộc mang lại lợi ích hay gây bất lợi cho sức khỏe của người mẹ? Một nghiên cứu mới cho thấy, phụ nữ không sinh con hoặc sinh con nhiều hơn mức trung bình đều có thể liên quan đến tuổi thọ ngắn hơn và tốc độ lão hóa sinh học nhanh hơn.

Theo Science Alert , nhóm nghiên cứu của Đại học Helsinki (Phần Lan) cho biết thời gian và năng lượng của sinh vật là hữu hạn, vì vậy cơ thể phải phân bổ nguồn lực giữa sinh sản và việc duy trì, sửa chữa cơ thể. Nếu quá nhiều nguồn lực được dành cho sinh con, lượng năng lượng còn lại cho việc phục hồi và bảo dưỡng cơ thể có thể giảm đi, từ đó ảnh hưởng đến tuổi thọ.

Trước đây, một số nghiên cứu đã phát hiện phụ nữ sinh nhiều con thường có mức tài chính thấp hơn khi về già, nhưng phần lớn các nghiên cứu chỉ tập trung vào một yếu tố riêng lẻ, chẳng hạn như độ tuổi sinh con đầu tiên hoặc tổng số con trong đời.

Trong nghiên cứu lần này, các nhà khoa học cố gắng xây dựng bức tranh toàn diện hơn về lịch sử sinh sản của phụ nữ. Họ phân tích dữ liệu của 14.836 phụ nữ song sinh, nhằm giảm thiểu ảnh hưởng của yếu tố di truyền. Trong đó, 1.054 người được kiểm tra các chỉ số lão hóa sinh học.

Nhóm nghiên cứu chia những người tham gia thành 7 nhóm, dựa trên số con sinh ra còn sống và thời điểm sinh con trong cuộc đời.

Kết quả thống kê cho thấy hai nhóm có kết quả kém nhất về lão hóa sinh học và nguy cơ tử vong là: Phụ nữ không sinh con và Nhóm sinh nhiều con nhất, với trung bình 6,8 người con

Nghiên cứu cũng phát hiện rằng phụ nữ sinh con ở độ tuổi quá sớm có dấu hiệu lão hóa sinh học nhanh hơn và tuổi thọ ngắn hơn. Tuy nhiên, sau khi điều chỉnh các yếu tố như uống rượu hoặc chỉ số khối cơ thể (BMI), phần lớn sự khác biệt này không còn rõ rệt.

Dù vậy, kết quả liên quan đến phụ nữ không con và phụ nữ sinh nhiều con vẫn tồn tại ngay cả khi đã tính đến các yếu tố khác.

Tổng thể, nhóm phụ nữ có chỉ số lão hóa sinh học thấp nhất và nguy cơ tử vong thấp nhất là những người: Sinh khoảng 2-3 con hoặc mang thai trong độ tuổi 24-38.

Về việc tại sao phụ nữ hoàn toàn không sinh con cũng có kết quả sức khỏe kém hơn, nhóm nghiên cứu cho biết lý thuyết soma dùng một lần ( disposable soma theory ) không thể giải thích hoàn toàn hiện tượng này. Có thể tồn tại những yếu tố chưa được đo lường trong nghiên cứu, chẳng hạn như các bệnh lý sẵn có, vốn vừa ảnh hưởng đến khả năng sinh sản vừa tác động đến sức khỏe về sau.

Nhà biểu sinh học Miina Ollikainen của Đại học Helsinki cho biết, nếu tuổi sinh học của một người cao hơn tuổi thực, nguy cơ tử vong của họ cũng sẽ cao hơn.

Kết quả nghiên cứu cho thấy những lựa chọn trong cuộc đời có thể để lại "dấu ấn sinh học" trong cơ thể từ rất sớm, và những dấu ấn này có thể được phát hiện nhiều năm trước khi con người bước vào tuổi già.

Bà cũng cho biết trong một số phân tích, việc sinh con ở tuổi trẻ cũng có liên quan đến lão hóa sinh học, điều này có thể được giải thích bằng lý thuyết tiến hóa. Theo đó, chọn lọc tự nhiên có thể ưu tiên việc sinh sản sớm để rút ngắn khoảng cách giữa các thế hệ, dù điều này có thể đi kèm cái giá về sức khỏe liên quan đến lão hóa.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng các kết quả thống kê này không chứng minh quan hệ nhân quả trực tiếp, mà chỉ cho thấy mối liên hệ tồn tại trong các nghiên cứu quy mô lớn.