Phim Bò Sữa Bay thể nghiệm ngôn ngữ điện ảnh khác

Giữa thị trường phim Việt thường xuyên xoay quanh những công thức quen thuộc, Bò Sữa Bay xuất hiện như một thử nghiệm đáng chú ý. Bộ phim của đạo diễn trẻ Nguyễn Phạm Thành Đạt không chọn con đường an toàn, mà xây dựng một thế giới riêng, nơi những điều tưởng chừng phi lý có thể trở thành động lực cho câu chuyện. Sau suất chiếu đầu tiên dành cho giới báo chí và truyền thông ngày 3/11 tại TP Hồ Chí Minh, Bò Sữa Bay nhận được những đánh giá tích cực về ý tưởng và màu sắc sáng tạo. Phim cũng có các suất chiếu dành cho người hâm mộ trước khi khởi chiếu chính thức ngày 6/11.

Câu chuyện phim diễn ra vào những năm 1990, tại một trang trại bò sữa ở Mộc Châu, nơi đang nghiên cứu loại sữa công thức lạ, có tiềm năng đem về khoản tiền hậu hĩnh cho nông trường. Cũng chính tại trang trại đó, từng cuộc tình được hình thành một cách tréo ngoe. Sự khác nhau về địa vị xã hội cùng những toan tính của mỗi người đã khiến cho từng nhân vật có một hành trình đầy gay cấn.

Bối cảnh nông trường Mộc Châu, cùng hành trình tìm kiếm sữa công thức thay thế phương pháp sản xuất truyền thống, tạo nên một không gian điện ảnh khác biệt. Ở đó, câu chuyện về những người trẻ không chỉ gắn với khát vọng đổi đời, mà còn được phủ lên màu sắc kỳ ảo, hài hước và đôi khi khó đoán.

Điểm đáng ghi nhận của Bò Sữa Bay nằm ở ý tưởng. Việc một loại sữa công thức có khả năng khiến mọi vật thể bay lên là một lựa chọn giàu tính biểu tượng. Nó mở ra thế giới nơi con người đối diện với những điều chưa thể giải thích bằng hiểu biết thông thường, đồng thời phản ánh khát vọng vượt khỏi giới hạn của thực tại.

Đây cũng là cách bộ phim tạo ra khoảng cách với lối kể chuyện hiện thực quen thuộc. Thay vì chỉ mô tả cuộc sống khó khăn và mong muốn thoát nghèo, tác phẩm đưa người xem vào một hành trình vừa thực vừa mơ, nơi những điều kỳ diệu có thể trở thành niềm tin, động lực hoặc sự ám ảnh.

Một bộ phim độc lập mang đậm dấu ấn đạo diễn thường có lợi thế về sự tự do sáng tạo, nhưng cũng phải đối diện với thách thức trong việc chuyển tải ý tưởng đến số đông. Bò Sữa Bay là một trường hợp như vậy. Ngôn ngữ hình ảnh của phim lựa chọn màu sắc có phần hoài niệm, kết hợp những góc quay chuyển động mạnh. Tuy nhiên, ở một số phân đoạn, chuyển động máy quá dồn dập khiến hình ảnh trở nên rối mắt, làm giảm khả năng theo dõi diễn biến. Những vấn đề về đồng bộ âm thanh và xử lý màu sắc, đặc biệt là tông da diễn viên khá tối, cũng ảnh hưởng đến trải nghiệm thị giác và thính giác.

Các hạn chế kỹ thuật này khiến bộ phim đôi lúc mang cảm giác gần với phim tài liệu hơn là một tác phẩm điện ảnh được kiểm soát chặt chẽ về hình ảnh. Dù vậy, không thể phủ nhận nỗ lực xây dựng phong cách riêng của đạo diễn trẻ. Vấn đề nằm ở chỗ cá tính nghệ thuật cần được nâng đỡ bởi kỹ thuật đủ vững để không trở thành rào cản giữa tác phẩm và khán giả.

Ở phương diện diễn xuất, dàn diễn viên có nhiều nỗ lực trong việc thể hiện những nhân vật khác biệt với hình ảnh quen thuộc trước đây. Nguyễn Hùng, Võ Điền Gia Huy, Ngọc Xuân, Tiểu Vy, Huy Tít... cùng các diễn viên khác tạo nên những tương tác tương đối tự nhiên, góp phần giữ nhịp cho câu chuyện.

Tính cách một số nhân vật được đẩy lên những thái cực khá gay gắt. Sự bồng bột của tuổi trẻ hiện lên rõ nét, nhưng chiều sâu của khát vọng vươn lên, những lựa chọn dài hạn và động lực thoát nghèo chưa được khai thác tương xứng. Điều này khiến hành trình của các nhân vật đôi lúc thiếu sự cân bằng giữa hành động và nội tâm.

Sữa công thức có khả năng khiến mọi vật thể bay lên, chữa lành vết thương, trẻ hóa nhan sắc là ý tưởng kỳ lạ, nhưng không phải không có cơ sở trong truyền thống nghệ thuật. Từ chủ nghĩa hiện thực huyền ảo đến văn học hiện sinh, nhiều tác phẩm đã sử dụng những tình huống phi lý để đặt ra câu hỏi về thân phận con người, niềm tin và giới hạn của nhận thức. Trong Bò Sữa Bay, yếu tố kỳ ảo có thể được nhìn nhận như một cách phản ánh xu hướng thần thánh hóa những điều con người chưa hiểu rõ. Khi khoa học chưa thể giải thích mọi hiện tượng, con người thường tìm đến những niềm tin vượt khỏi thực tại. Bộ phim có tiềm năng khai thác chiều sâu ấy, dù không phải mọi khán giả đều dễ dàng tiếp nhận cách kể chuyện này.

Nhiều tác phẩm trong văn học, điện ảnh thế giới đã sử dụng cái phi lý để soi chiếu hiện thực. Tuy nhiên, những liên hệ này chỉ thực sự có ý nghĩa khi bộ phim tạo được chiều sâu tư tưởng tương xứng với ý tưởng ban đầu. Với khán giả Việt Nam, đây có thể là một trải nghiệm mới mẻ, nhưng cũng đòi hỏi sự kiên nhẫn và khả năng tiếp nhận những cách kể chuyện không đi theo logic quen thuộc.

Trước câu hỏi về áp lực doanh thu của tác phẩm mang đậm dấu ấn cá nhân của đạo diễn, nhà sản xuất Nguyễn Hữu Tường Vi cho rằng thị trường phim Việt cần những câu chuyện mới, đặc biệt là các tác phẩm có khả năng tiếp cận khán giả trẻ. “Các nhà làm phim khi bắt đầu một dự án rất khó biết chắc 100% phim có thành công hay không. Chúng tôi chỉ có thể đánh giá các yếu tố trong phim có đáng được làm hay không. Với Bò Sữa Bay, tôi thấy là đáng. Thị trường phim Việt luôn cần những câu chuyện mới, những thước phim gần với nhóm khán giả trẻ. Quá trình làm phim, chúng tôi trao đổi rất kỹ về thị trường cũng như chất lượng sản phẩm. Từ hiệu ứng của các bài nhạc phim, các đoạn phim đã công bố, tôi nghĩ phim có tiềm năng lớn để tiếp cận khán giả trẻ. Hy vọng phim được đón nhận tốt”, chị chia sẻ.

Quan điểm này đặt ra một vấn đề đáng suy ngẫm, điện ảnh không thể chỉ phát triển bằng những bộ phim đã được bảo đảm khả năng thành công. Một thị trường trưởng thành cần có chỗ cho những tác phẩm thử nghiệm, những tiếng nói mới và cả những bộ phim chưa hoàn hảo.

Bò Sữa Bay chưa phải một tác phẩm hoàn thiện về kỹ thuật hay cách phát triển nhân vật. Nhưng giá trị của bộ phim nằm ở việc dám bước ra khỏi vùng an toàn, đưa một ý tưởng khác biệt lên màn ảnh và mở rộng khả năng kể chuyện của điện ảnh Việt. Ủng hộ những thử nghiệm như vậy không đồng nghĩa với việc bỏ qua những hạn chế. Ngược lại, sự đón nhận có chọn lọc, cùng những phản biện thẳng thắn về chất lượng nghệ thuật và kỹ thuật, mới là cách giúp các nhà làm phim trẻ trưởng thành. Bởi một nền điện ảnh đa dạng không chỉ cần những bộ phim thành công ở phòng vé, mà còn cần những tác phẩm dám đặt câu hỏi, dám đi con đường riêng và khiến khán giả nhìn thế giới bằng một cách khác.