Phát hiện xác “tàu địa ngục” từ thời Thế chiến II
Các nhà nghiên cứu đã phát hiện xác tàu Hofuku Maru của Nhật Bản, nơi phần lớn tù binh Anh và Hà Lan thiệt mạng trong Thế chiến II.
Ngày 21/9/1944, tàu Hofuku Maru đang di chuyển qua Biển Đông trong một đoàn tàu của quân đội Nhật Bản, chở khoảng 1.200 tù binh chiến tranh Anh và Hà Lan trong các khoang hàng chật chội.

Do con tàu không có dấu hiệu nhận dạng, máy bay Mỹ đã nhầm đây là tàu chở hàng quân sự và phóng 4 quả ngư lôi. Một quả trúng mục tiêu, khiến con tàu gãy đôi và chìm chỉ trong vài phút. Phần lớn tù binh mắc kẹt dưới boong đã thiệt mạng, chỉ khoảng 200 người sống sót.
Sau hơn 80 năm, nhóm nghiên cứu thuộc Quỹ Tưởng niệm “Tàu địa ngục” đã xác định được vị trí xác tàu gần tỉnh Zambales, ngoài khơi bờ biển phía Tây đảo Luzon của Philippines. Xác tàu nằm ở độ sâu khoảng 50 m và cách vị trí từng được cho là nơi tàu chìm hơn 48 km.

Mô hình 3D xác tàu Hōfuku Maru do nhóm nghiên cứu dựng lại. (Ảnh: Hellships Memorial Foundation)
Trong Thế chiến II, quân đội Nhật Bản đã sử dụng 56 tàu không có dấu hiệu nhận dạng để vận chuyển hơn 62.000 tù binh. Những con tàu này bị gọi là “tàu địa ngục” vì điều kiện giam giữ khắc nghiệt, thiếu thức ăn, nước uống, không khí và vệ sinh. Có 19 tàu đã bị lực lượng Đồng minh đánh chìm.
Bước ngoặt của cuộc tìm kiếm xuất hiện vào tháng 6/2025, khi các nhà nghiên cứu tìm thấy một tài liệu quân sự Nhật Bản có bản đồ và thời gian đoàn tàu bị tấn công. Thông tin này sau đó được đối chiếu với báo cáo tác chiến của tàu sân bay USS Bunker Hill của Mỹ.

Xác tàu Hōfuku Maru nằm ở độ sâu khoảng 50 m. (Ảnh: Marine Imaging Technologies)
Nhóm khảo sát đã sử dụng thiết bị quét âm dưới nước, lặn kỹ thuật và chụp hàng trăm hình ảnh để dựng mô hình 3D xác tàu. Kích thước, vị trí cột buồm, khoang hàng và tình trạng gãy đôi đều phù hợp với bản thiết kế cùng các tài liệu về Hofuku Maru.
Ngày 8/6/2026, Cơ quan Di sản Văn hóa Hà Lan kết luận xác tàu được tìm thấy “gần như chắc chắn” là Hofuku Maru.
Các thợ lặn đã nhìn thấy hài cốt trên boong tàu nhưng không đi vào khoang hàng. Xác tàu được coi là một ngôi mộ chiến tranh và sẽ không bị khai quật nhằm thể hiện sự tôn trọng đối với các nạn nhân cùng gia đình. Vị trí chính xác cũng không được công bố để bảo vệ di tích.