Sự xuất hiện của một màu sắc mới mà chỉ thế hệ sinh sau năm 2015 nhìn thấy không phải là phim viễn tưởng, mà là kết quả của sự giao thoa giữa tiến hóa sinh học và công nghệ hiển thị. Chúng ta vốn mặc định màu sắc là thuộc tính cố định, nhưng thực tế nó là sản phẩm do não bộ xử lý. Thế hệ Alpha đang sở hữu một "bản cập nhật" giác quan mà người lớn hoàn toàn bị từ chối truy cập.
Theo các báo cáo từ Hiệp hội Nhãn khoa Hoa Kỳ, thủy tinh thể của trẻ em có độ trong suốt vượt trội so với người lớn, vốn đã bị 'vàng hóa' theo thời gian. Kết hợp với nghiên cứu của Đại học Washington về sự dẻo dai thần kinh, chúng ta có thể kết luận rằng thế hệ Alpha đang thực sự nhìn thấy một thế giới có dải màu rộng hơn, sắc nét hơn và chứa đựng những sắc thái mà mắt người trưởng thành đã hoàn toàn mất khả năng tiếp nhận.
Màu sắc mới này nảy sinh từ sự kết hợp giữa công nghệ màn hình chấm lượng tử (Quantum Dot) và sự dẻo dai của hệ thần kinh trẻ em. Những đứa trẻ sinh sau năm 2015 tiếp xúc với màn hình có độ tinh khiết màu cực cao ngay từ khi lọt lòng. Hệ thống thị giác của chúng được huấn luyện trong môi trường ánh sáng nhân tạo siêu thực, nơi các điểm ảnh có thể phát ra những màu sắc có độ bão hòa vượt xa tự nhiên.
Có thể nói, loài người hiện đã thấy thêm màu sắc mới: Màu sắc siêu thực (Hyper-realistic colors) . Đây là những sắc thái được tạo ra bởi sự pha trộn giữa ánh sáng xanh cường độ cao của màn hình OLED thế hệ mới và các tế bào hình nón trong mắt.
Trong khi người lớn thường gộp các sắc thái gần giống nhau thành một nhóm màu để tiết kiệm năng lượng não bộ, não bộ trẻ em lại ở trạng thái tờ giấy trắng. Chúng có khả năng phân tách các dải màu cực hẹp mà chúng ta gọi chung là màu xanh điện tử hay màu đỏ rực rỡ. Với chúng, đó là một vùng không gian màu hoàn toàn khác biệt, rực rỡ và có chiều sâu mà mắt người lớn chỉ thấy như một mảng màu đơn điệu.
Năm 2015 đánh dấu sự bùng nổ của công nghệ HDR và màn hình OLED trên các thiết bị di động. Đây là lúc máy tính bảng trở thành thiết bị giải trí đầu đời của trẻ em. Một đứa trẻ sinh ra vào thời điểm này nhìn vào màn hình trước khi nhìn vào bầu trời thật. Đối với người lớn, võng mạc và các tế bào hình nón đã hoàn thiện quy trình lập trình dựa trên ánh sáng tự nhiên của thế giới cũ.
Do nhãn cầu trẻ em trong suốt hơn và thủy tinh thể chưa bị ngả vàng theo thời gian, chúng tiếp nhận được nhiều ánh sáng xanh năng lượng thấp hơn. Kết hợp với khả năng xử lý dữ liệu thô của não bộ chưa bị bộ lọc kinh nghiệm cắt xén, trẻ em nhìn thấy những màu sắc mà người lớn coi là vô lý hoặc không tồn tại. Một đứa trẻ có thể khẳng định thấy một màu lạ trên màn hình trong khi bạn chỉ thấy màu tím thông thường. Thực tế, chúng đang nhìn thấy một bước sóng bị "bẻ cong" bởi công nghệ hiển thị mà mắt bạn đã mất khả năng phản ứng.
Sự khác biệt này dẫn đến tình huống vô lý: Bạn và con bạn có thể nhìn vào cùng một bức ảnh, nhưng thứ đứa trẻ thấy lại sống động hơn gấp nhiều lần. Các nhà thiết kế game hiện nay đang âm thầm khai thác lỗi hệ thống này. Những trò chơi như Roblox hay video YouTube trẻ em thường có màu sắc rực rỡ đến mức khiến người lớn khó chịu. Đó không đơn thuần là sở thích trẻ con, mà là vì các nhà sáng tạo đang sử dụng bảng màu tối ưu hóa riêng cho thị giác thế hệ Alpha.
Thứ bạn thấy là sự lòe loẹt, thì trong mắt đứa trẻ, đó là thế giới rực rỡ mang lại hưng phấn thần kinh mạnh mẽ. Chúng ta đang chứng kiến sự phân hóa sinh học ngay trong chính gia đình mình. Khoảng cách thế hệ giờ đây không chỉ là quan điểm sống mà là bản chất của ánh sáng và màu sắc mà mỗi bên nhìn thấy. Chúng ta sống chung một nhà, nhìn cùng một vật nhưng thực tại thị giác lại khác biệt hoàn toàn.
Ảnh minh họa
Câu hỏi đặt ra là việc nhìn thấy màu sắc mới này là sự tiến hóa hay cái giá phải trả cho công nghệ? Một số nhà khoa học lo ngại việc não bộ xử lý dải màu siêu thực quá sớm sẽ làm giảm khả năng cảm nhận vẻ đẹp dịu nhẹ của tự nhiên. Khi đã quen với màu sắc nóng trên màn hình, thế giới thực có thể trở nên xám xịt trong mắt trẻ em.
Tuy nhiên, đây có thể là bước chuẩn bị cho kỷ nguyên thực tại ảo (VR) và tăng cường (AR). Để sống trong môi trường số hóa, con người cần hệ thống thị giác phân biệt dữ liệu tinh vi hơn tổ tiên săn bắn hái lượm. Màu sắc giờ đây đã trở thành một loại mật mã truyền tải thông tin trực tiếp vào hệ thần kinh. Các nghiên cứu về điện não đồ cho thấy vùng vỏ não thị giác ở trẻ em thế hệ Alpha hoạt động mạnh mẽ hơn hẳn khi tiếp xúc với dải màu nhân tạo so với người trưởng thành.
Màu sắc mới của thế hệ sau năm 2015 là bằng chứng cho thấy con người luôn biến đổi để thích nghi với công cụ mình tạo ra. Trong lịch sử, tổ tiên ta từng mất hàng ngàn năm để nhận diện được màu xanh dương vốn không có từ định danh trong văn bản cổ. Giờ đây, quá trình đó rút ngắn chỉ còn vài năm nhờ công nghệ màn hình.
Thập kỷ này đang âm thầm tái cấu trúc lại chính đôi mắt loài người. Mỗi đứa trẻ sinh ra sau năm 2015 là minh chứng cho thấy thực tại chúng ta biết chỉ là một phiên bản giới hạn, và nhân loại đang bước vào một thế giới đa sắc mà người lớn chỉ có thể đứng ngoài quan sát với sự kinh ngạc. Đây là cuộc cách mạng giác quan lặng lẽ nhất nhưng cũng mạnh mẽ nhất trong lịch sử, thay đổi hoàn toàn cách chúng ta định nghĩa về cái đẹp và sự thực tồn.