Nhạc Hội Dân Chơi Dân Ca của Phương Mỹ Chi: Một “con thuyền văn hóa” nhiều tham vọng

Nhạc Hội Dân Chơi Dân Ca của Phương Mỹ Chi vừa diễn ra tại sân Tao Đàn, TP.HCM với gần 5.000 khán giả. Trong hơn 180 phút, khán giả được dẫn dắt theo hành trình “đi tìm kho báu”, lần lượt đi qua những sắc màu văn hóa Bắc - Trung - Nam bằng 16 tiết mục. Âm nhạc được đặt cạnh múa rối cạn, các loại hình nghệ thuật truyền thống được đầu tư mạnh tay.

Một concept show có ý tưởng rõ ràng

Ngay từ đầu, chương trình đã xác lập câu chuyện bằng lời dẫn của MC Đại Nghĩa trước khi Intro Dân Chơi Dân Ca vang lên như lời chào những “khách quý” bước lên chuyến thuyền. Từ đây, “con thuyền” lần lượt đi qua những vùng văn hóa khác nhau. Điều đáng ghi nhận là ê-kíp không chia chương trình thành ba phần Bắc - Trung - Nam một cách rành mạch. Các chất liệu được nối tiếp, chuyển hóa và đan xen để trở thành một chuyến phiêu lưu có mạch chuyện rõ ràng. Múa rối cạn được sử dụng như một mạch dẫn xuyên suốt, trong khi hệ thống LED, ánh sáng, sân khấu và các hoạt cảnh liên tục thay đổi theo từng điểm dừng.

Hành trình bắt đầu với Gối Gấm, trước khi chuyển sang Nữ Công Gia Chánh. Ở tiết mục này, Phương Mỹ Chi thể hiện rõ hơn khả năng làm chủ một sân khấu lớn khi đồng thời đảm nhiệm vocal và vũ đạo. Ưng Cái Bụng mở ra không gian văn hóa Ê-đê bằng âm thanh, hình ảnh và hoạt cảnh. Kay Trần xuất hiện với phần rap mới, tạo màn đối đáp có tiết tấu nhanh cùng Phương Mỹ Chi, trước khi chuyển sang tiết mục solo U Mê Em.

Từ miền Trung, chương trình hướng về phương Bắc với Chọn Mặt Gửi Vàng, kết hợp phần trình diễn sáo mèo của nghệ sĩ Đinh Nhật Minh. Phương Mỹ Chi hóa thân thành cô gái Thái trong trang phục truyền thống, cùng những hình ảnh nhảy Sạp, múa Xòe và không khí lễ hội bản làng được chuyển hóa thành ngôn ngữ sân khấu hiện đại.

Hai bản phối mới của mashup Đẩy Xe Bò và Vũ Trụ Có Anh tiếp tục khai thác chất liệu dân ca quan họ và ca trù. Trong khi đó, Thử Lòng Quân Tử đưa Hát Xoan lên sân khấu với trích đoạn Xoan cổ Xin Huê Đố Huê, tạo điểm tương tác khi gần 5.000 khán giả cùng hòa giọng.

Nếu chặng miền Bắc thiên về việc làm mới các chất liệu văn hóa bằng phối khí và trình diễn đương đại, phần miền Nam lại có nhịp điệu trữ tình hơn. Bài Ca Đất Phương Nam là một trong những tiết mục giàu tính biểu tượng nhất khi Phương Mỹ Chi lần đầu đứng chung sân khấu với Danh ca Hương Lan và Quang Lê. Ba thế hệ cùng thể hiện một ca khúc gắn với âm nhạc phương Nam, đồng thời cũng gợi lại hành trình của Phương Mỹ Chi từ hình ảnh cô bé hát dân ca đến một nữ ca sĩ trưởng thành.

Đến Liễu Yếu Đào Tơ, NSƯT Trinh Trinh và Shiki mang đến một màu sắc khác. NSƯT Trinh Trinh thể hiện trích đoạn cải lương Lục Vân Tiên - Kiều Nguyệt Nga trên nền phối pop hiện đại, đồng thời trực tiếp hướng dẫn Phương Mỹ Chi những điệu múa tuồng cổ. Sự kết hợp này cho thấy cách chương trình tìm kiếm điểm giao giữa nghệ thuật truyền thống và ngôn ngữ trình diễn của nghệ sĩ trẻ.

Một trong những tiết mục có mức độ đầu tư lớn là Dắt Anh Chơi Hội. Không gian tín ngưỡng của ngư dân miền biển được tái hiện thông qua Hò Bả Trạo, Lễ Cầu Ngư tại Phan Thiết và trích đoạn Lý Chèo Đưa Cá Ông, với sự tham gia của Đoàn Hò Bả Trạo Long Minh Ban - phường Phan Thiết.

Ở đây, những hình ảnh vốn thuộc về đời sống cộng đồng được đưa lên sân khấu lớn. Đây cũng là lúc Dân Chơi Dân Ca thể hiện rõ nhất tham vọng không chỉ kể về văn hóa bằng âm nhạc, mà đưa trực tiếp những con người và thực hành văn hóa vào trong show.

Sân khấu bùng nổ nhất Nhạc hội của Phương Mỹ Chi là Thiên Đường Với Người Thương. Nữ ca sĩ mang đến 2 phiên bản khác hẳn nhau, đưa chú rể Bảo Định lên sân khấu và biến Nhạc hội thành đám cưới Khmer thứ thiệt. Video “phóng sự cưới” được ghi hình trong quá trình thực hiện MV lần đầu được trình chiếu trên sân khấu. Phương Mỹ Chi - Bảo Định hoá cô dâu chú rể đẹp lung linh, tung hứng duyên dáng khiến ai xem đều muốn “thuyền cập bến”.

Những tưởng “secret” thế là hết, Phương Mỹ Chi bất ngờ biến Thiên Đường Với Người Thương trở thành một “bản giao hưởng văn hóa ba miền”, kết hợp giọng hát miền Bắc, ca Huế, nhạc cụ dân tộc Tây Nguyên và chất liệu Khmer Nam Bộ. Thạc sĩ Thạch Thị Út Linh - Cố vấn Văn hóa & Chuyên môn cho MV - trực tiếp biểu diễn điệu múa Robam cổ điển.

Sự trở lại của Hội đồng cố vấn từng đồng hành cùng Phương Mỹ Chi trong dự án Dân Chơi Dân Ca là khoảnh khắc mang tính tri ân. Chương trình khép lại bằng mashup Bóng Phù Hoa và Ếch Ngoài Đáy Giếng, đưa không khí lên cao trào trước khi kết thúc hành trình “tìm kho báu”. Nhạc Hội đã được xây dựng như một concept show có ý tưởng rõ ràng, bám sát câu chuyện văn hoá mà Phương Mỹ Chi theo đuổi và nhìn lại toàn cảnh sự trưởng thành của cô bé dân ca, sau khi tái định hình bản thân cùng 2 album Vũ Trụ Cò Bay - Dân Chơi Dân Ca.

Vẫn có những điểm có thể tốt hơn

Nếu có một vấn đề dễ nhận thấy ở Nhạc Hội, đó là chương trình có quá nhiều thông điệp cần truyền tải cùng lúc: âm nhạc đan xen Dân Chơi Dân Ca - các đoạn dân ca lẫn album Vũ Trụ Cò Bay; văn hoá từng vùng miền, sự trưởng thành của Phương Mỹ Chi và cả những phân đoạn tương tác hài hước với khách mời. Show có nhiều chất liệu, nhưng đồng thời cũng khiến kịch bản trở nên nặng nề khó kiểm soát. Mỗi yếu tố đều có lý do để xuất hiện, nhưng khi được đặt liên tiếp trong một chương trình kéo dài hơn 180 phút, lượng thông tin mà khán giả phải tiếp nhận quá lớn. Điều này đôi lúc khiến mạch kịch bản bị dàn trải, thời lượng khó kiểm soát và cảm xúc chưa kịp lắng xuống đã phải chuyển sang một lớp nội dung mới. Đây có lẽ là bài toán mà ê-kíp cần cân nhắc nếu tiếp tục phát triển mô hình concept show này.

Ngoài ra, điều kiện thời tiết cũng ảnh hưởng đáng kể đến trải nghiệm thị giác trong đêm diễn. Mưa khiến ánh sáng và hiệu ứng khói ở phần đầu sân khấu bị mờ, co cụm, trong khi màn hình LED cũng không đạt được độ rõ như kỳ vọng khi nhìn từ xa. Đây là yếu tố khách quan nằm ngoài khả năng kiểm soát của ê-kíp, nhưng vẫn là một hạn chế thực tế mà khán giả tại hiện trường trải nghiệm trong đêm diễn vừa qua.

Về mặt câu chuyện, “kho báu” mà Phương Mỹ Chi đi tìm cuối cùng không phải một vật hữu hình. Đó là dân ca, là những vùng đất cô đã đi qua, những con người đã gặp, những nghệ sĩ và nghệ nhân đã học hỏi, cùng những trải nghiệm góp phần tạo nên một Phương Mỹ Chi trưởng thành hơn.

Phía sau Phương Mỹ Chi là đội ngũ hùng hậu gồm VMAS Group trong định hướng chiến lược và tổ chức dự án; Cố vấn Văn hóa, Tiến sĩ Lương Thị Thu Hường; Đạo diễn sân khấu Dương Mai Việt Anh; Giám đốc Âm nhạc DTAP; Giám đốc Sáng tạo Ben Phạm; Quản lý mảng Thời trang Quyên Phương cùng nhiều cộng sự ở các lĩnh vực khác.

Dân Chơi Dân Ca vẫn còn những điểm có thể tinh gọn, nhưng nhìn chung là một nỗ lực cần ghi nhận trong sự nghiệp của ca sĩ trẻ và những cộng sự đã cống hiến hết mình cho việc tôn vinh văn hoá dân tộc. Sau cùng, “kho báu” mà Phương Mỹ Chi tìm kiếm cũng chính là những gì cô đã nhận được trên hành trình đi qua nhiều vùng đất: một vốn văn hóa đủ rộng để tiếp tục được khai thác, và một hướng đi đủ rõ để phân biệt thế giới âm nhạc của cô với những sân khấu pop thông thường.