Người mẹ háo hức quay video khoe con, nhưng chỉ một cú lia máy đã phơi bày sự thật gia đình

Trong một lớp học, luôn có hai kiểu học sinh quen thuộc: kiểu “thiên tài bẩm sinh” và kiểu “chăm chỉ bù thông minh”. Ai cũng ngưỡng mộ nhóm "học bá" đặc biệt là những em có vẻ như chẳng cần học quá nhiều, về nhà quăng cặp là chơi game, không mấy hứng thú với bài tập, nhưng mỗi kỳ thi vẫn lọt top 3 toàn khối.

Thế nhưng, kiểu “vừa chơi vừa giỏi” ấy không phải muốn là có. Ngoài sự giáo dục của gia đình, còn có yếu tố thiên phú, gen di truyền và cả may mắn. Không phải đứa trẻ nào cũng sở hữu sự kết hợp đó. Vậy mà có những phụ huynh lại lấy điều này làm điều để khoe khoang: con tôi không cần học nhiều vẫn giỏi như thể như vậy còn “đẳng cấp” hơn cả chăm chỉ mà đạt thành tích cao.

“Vừa chơi game vừa có giấy khen” - niềm tự hào của một người mẹ

Sau khi sinh con trai, nhiều bậc cha mẹ kỳ vọng rất lớn. Xã hội vốn đặt lên vai con trai nhiều áp lực: phải học hành, phải có công việc tốt, phải tự lập, có nhà, có xe, có khả năng lo cho gia đình tương lai. Nếu con vừa chơi thoải mái vừa học tốt, phụ huynh dĩ nhiên rất hài lòng.

Câu chuyện gây tranh cãi gần đây đến từ một người mẹ ở Trung Quốc. Bối cảnh gia đình khá giản dị, có vẻ là một căn nhà cũ ở nông thôn. Trong đoạn video, một hàng dài các cậu bé ngồi trên chiếc sofa cũ, mỗi người cầm một chiếc điện thoại chơi game, tất cả đều xoay ngang màn hình.

Có em vừa cắm sạc vừa chơi vì hết pin, ánh mắt chăm chú, tập trung đến mức nhiều người thốt lên: “Giá mà làm bài tập cũng chuyên tâm như thế!”. Người mẹ quay cảnh đó với giọng đầy tự hào: cùng là chơi game, cùng là đi học, nhưng có những đứa trẻ vừa chơi vừa không hề ảnh hưởng đến thành tích.

Máy quay chuyển hướng và bức tường phía sau tivi hiện ra, dán kín những tờ giấy khen màu vàng. Nhiều đến mức ống kính điện thoại không quay hết. Đó chính là “bằng chứng” mà người mẹ dùng để chứng minh: con mình vừa biết chơi vừa biết học.

Thế nhưng phản ứng của cư dân mạng lại không như mong đợi. Nhiều người cho rằng đây chỉ là sự “tự cảm động” của phụ huynh. Giấy khen phần lớn do nhà trường tự cấp, đôi khi mỗi lớp có thể in hàng loạt: học sinh tiên tiến, ba tốt, chăm ngoan… Trong một lớp, mười mấy em có thể nhận giấy khen.

Một anh giao hàng chia sẻ: hơn mười năm trước, nhà anh cũng treo kín giấy khen. Nhưng hiện tại, anh chỉ là một nhân viên giao đồ bình thường. Điều đó không có nghĩa là học giỏi vô ích, nhưng rõ ràng thành tích tiểu học không quyết định tất cả. Nhiều phụ huynh dễ chìm trong cảm giác tự hào ngắn hạn mà quên rằng điều quan trọng là giúp con xây dựng năng lực thực sự.

Trong xã hội hiện nay, năng lực cốt lõi vẫn nằm ở:

Kết quả các kỳ thi quan trọng (đặc biệt là kỳ thi đại học); Trường đại học mà bạn đỗ vào; Kỹ năng chuyên môn và khả năng giải quyết vấn đề. Một học sinh có thể từng dán kín tường giấy khen hồi tiểu học, nhưng lên cấp 3 lại tụt dốc. Số lượng giấy khen không chứng minh được khả năng bền vững.

Học tập là cuộc đua đường dài. Nếu ví như “câu cá thả dài dây”, thì đứa trẻ chính là con cá lớn cần thời gian và sự bền bỉ. Xã hội cần những người có: Khả năng tự học mạnh; Tư duy logic tốt; Sức chịu áp lực; Kỹ năng chuyên môn; Năng lực giải quyết vấn đề. Chỉ thiếu một trong các yếu tố đó, hoặc thiếu sự kiên định, rất dễ bị đào thải.

Ở tiểu học, đạt điểm tuyệt đối có vẻ không quá khó. Nhưng lên cấp 3, hiếm ai nghe chuyện đạt điểm tuyệt đối tất cả môn. Đó mới là sự khác biệt về “hàm lượng giá trị”.

Đừng nhầm lẫn giữa “vui vẻ” và “buông lỏng”

Chơi game không phải tội lỗi. Học sinh giỏi vẫn có quyền giải trí. Nhưng điều đáng suy nghĩ là: phụ huynh đang tự hào vì sự cân bằng thật sự của con, hay đang tự hào vì thành tích bề nổi? Giấy khen có thể làm đẹp một bức tường. Nhưng năng lực mới là thứ giữ được cả mái nhà.

Có lẽ điều cha mẹ cần khoe không phải là “con vừa chơi game vừa có giấy khen”, mà là: Con biết tự quản lý thời gian.Con biết chịu trách nhiệm với việc học. Con có kỹ năng và mục tiêu rõ ràng cho tương lai. Còn nếu chỉ dừng lại ở vài tờ giấy vàng trên tường, rất có thể một ngày nào đó, chính những lời khoe hôm nay sẽ trở thành điều khiến ta phải suy ngẫm lại.