Người dùng Zalo, Facebook lưu ý hành vi có thể bị phạt đến 25 triệu đồng

Với lượng người dùng đông đảo tại Việt Nam, Zalo và Facebook đã trở thành những kênh giao tiếp quen thuộc, phục vụ từ nhu cầu liên lạc cá nhân đến công việc, kinh doanh. Không chỉ là nơi chia sẻ thông tin, các nền tảng này còn thường xuyên được sử dụng để bày tỏ quan điểm và phản ánh những vấn đề trong cuộc sống.

Tuy nhiên, việc đăng tải thông tin, hình ảnh của người khác lên mạng xã hội, đặc biệt trong những tranh chấp cá nhân, có thể kéo theo những hệ quả pháp lý nếu xâm phạm quyền riêng tư, danh dự và nhân phẩm.

Tự ý công khai thông tin cá nhân có thể bị phạt đến 25 triệu đồng

Trong nhiều trường hợp, khi xảy ra mâu thuẫn về tình cảm, công việc, tài chính hoặc kinh doanh, một số người lựa chọn đưa sự việc lên mạng xã hội để chia sẻ, tìm kiếm sự đồng tình hoặc gây áp lực lên người liên quan. Những bài viết này có thể nhanh chóng thu hút sự chú ý, kéo theo hàng loạt bình luận và lượt chia sẻ.

Theo luật sư Quách Ngọc Lam, Đoàn Luật sư tỉnh Cà Mau, không ít người cho rằng mạng xã hội là nơi có thể tự do đăng tải thông tin để bày tỏ bức xúc hoặc đòi lại quyền lợi. Tuy nhiên, việc tự ý công khai dữ liệu cá nhân, hình ảnh riêng tư của người khác khi chưa được phép có thể vi phạm pháp luật, kể cả khi người đăng cho rằng mình chỉ đang phản ánh sự việc.

Các thông tin như căn cước công dân, số điện thoại, tin nhắn riêng tư, hình ảnh nhận diện hoặc biển số xe gắn với danh tính cá nhân đều có thể liên quan đến quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân. Việc đưa những thông tin này lên mạng khi không có căn cứ phù hợp có thể khiến người đăng phải chịu trách nhiệm.

Theo nội dung được luật sư đề cập, Điều 50 Nghị định 330 quy định mức phạt từ 15-25 triệu đồng đối với cá nhân và 30-50 triệu đồng đối với tổ chức có hành vi công khai dữ liệu cá nhân trái phép, kèm biện pháp buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm.

Ngoài ra, việc sử dụng hình ảnh hoặc thông tin cá nhân sai mục đích, không có sự đồng ý của chủ thể cũng có thể bị xem xét theo các quy định liên quan. Vì vậy, việc một người có thông tin hoặc hình ảnh của người khác không đồng nghĩa với quyền tùy ý công khai những dữ liệu đó.

Che mặt, giấu tên không đồng nghĩa tránh được trách nhiệm

Một số người khi đăng tải nội dung về người khác thường che mặt, viết tắt tên hoặc sử dụng biệt danh với suy nghĩ rằng những cách này sẽ giúp tránh bị xác định danh tính. Tuy nhiên, việc nhận diện một cá nhân không chỉ phụ thuộc vào tên thật hay khuôn mặt.

Các chi tiết như nơi làm việc, chức vụ, địa điểm sinh sống, mối quan hệ, biển số xe hoặc những thông tin đặc thù khác có thể được kết hợp để xác định người được nhắc đến. Ngay cả khi bài đăng không nêu tên, nội dung đi kèm vẫn có thể khiến người đọc nhận ra nhân vật liên quan.

Đáng chú ý, thông tin nhận diện không chỉ xuất hiện trong bài viết ban đầu mà còn có thể được bổ sung qua phần bình luận, hình ảnh đính kèm hoặc những lượt chia sẻ tiếp theo. Chẳng hạn, một bài đăng sử dụng biệt danh nhưng phần bình luận lại đề cập tên thật, tài khoản cá nhân hoặc nơi làm việc của người liên quan, vẫn có thể làm lộ danh tính của người đó.

Theo luật sư Quách Ngọc Lam, việc che giấu một phần thông tin không mặc nhiên loại trừ trách nhiệm nếu những dữ liệu còn lại vẫn đủ để xác định cá nhân bị nhắc đến. Khi xem xét vụ việc, các yếu tố như nội dung đăng tải, thông tin nhận diện, phạm vi lan truyền và những ảnh hưởng phát sinh đều có thể được xem xét.

Điều này cũng có nghĩa người dùng cần thận trọng khi chia sẻ lại bài viết của người khác, bổ sung thông tin trong phần bình luận hoặc đăng tải hình ảnh có chứa dữ liệu nhận diện. Một nội dung ban đầu chưa thể hiện rõ danh tính vẫn có thể trở nên dễ nhận biết khi được bổ sung thêm các chi tiết liên quan.

Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu xúc phạm, bịa đặt

Trong những trường hợp nghiêm trọng, việc đăng tải thông tin về người khác lên mạng xã hội không chỉ dừng ở xử phạt hành chính mà còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự. Theo luật sư Quách Ngọc Lam, tùy tính chất, mức độ và hậu quả, người đăng có thể bị xem xét về tội Làm nhục người khác hoặc tội Vu khống theo Bộ luật Hình sự.

Đối với hành vi xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người khác, người thực hiện có thể bị xem xét theo quy định về tội Làm nhục người khác. Trong khi đó, hành vi bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác có thể bị xem xét về tội Vu khống.

Việc xác định một bài đăng có đủ yếu tố cấu thành tội phạm hay không phụ thuộc vào nội dung cụ thể, chứng cứ, mục đích, hậu quả và các tình tiết liên quan. Không phải mọi bài viết phản ánh tiêu cực, mọi lời phê bình hay mọi tranh chấp được đưa lên mạng đều mặc nhiên cấu thành tội phạm.

Luật sư Quách Ngọc Lam khuyến cáo khi xảy ra tranh chấp hoặc phát hiện hành vi vi phạm, người dân nên chủ động thu thập, lưu giữ chứng cứ và gửi đến cơ quan chức năng có thẩm quyền thay vì tự ý đăng tải thông tin lên mạng xã hội.

Bên cạnh đó, Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 quy định việc sử dụng hình ảnh của cá nhân về nguyên tắc phải được người đó đồng ý, trừ một số trường hợp luật định. Đây là quy định người dùng cần lưu ý khi đăng tải hoặc chia sẻ hình ảnh có liên quan đến người khác.

Theo Cục An ninh mạng