Người đàn ông ngoài 50 tuổi có hơn 20 polyp đại tràng, liên tục mọc lại: Bác sĩ khuyên đổi loại thịt

Một người đàn ông ngoài 50 tuổi đi khám sau khi xét nghiệm máu ẩn trong phân cho kết quả dương tính. Nội soi đại tràng, bác sĩ phát hiện hơn 20 polyp, trong đó một polyp đã tiến triển thành ung thư biểu mô tại chỗ. Dù sau đó ông bỏ thuốc lá, rượu bia và trầu cau, các lần nội soi tiếp theo vẫn liên tục phát hiện hàng chục polyp mới.

Bác sĩ Dương Tử Vĩ, chuyên khoa Tiêu hóa - Gan mật, chia sẻ trường hợp này trong chương trình sức khỏe tại Đài Loan (Trung Quốc). Người đàn ông ngoài 50 tuổi ban đầu đến bệnh viện vì xét nghiệm máu ẩn trong phân dương tính. Kết quả nội soi đại tràng khiến cả bệnh nhân lẫn bác sĩ lo ngại khi phát hiện hơn 20 polyp trong đại tràng. Bác sĩ phải mất hơn một giờ để lần lượt cắt bỏ các polyp.

Đáng chú ý, trong số này có một polyp đã được xác định là ung thư biểu mô tại chỗ (carcinoma in situ), tức tế bào ung thư vẫn còn khu trú tại lớp biểu mô và chưa xâm lấn sâu. Đây được xem là giai đoạn rất sớm trong quá trình hình thành ung thư đại trực tràng.

Nhận thức được nguy cơ, người đàn ông lập tức thay đổi lối sống. Ông bỏ thuốc lá, rượu bia và trầu cau, đồng thời cố gắng điều chỉnh chế độ ăn uống. Tuy nhiên, kết quả theo dõi khiến ông không khỏi thất vọng. Bỏ thuốc lá, rượu bia nhưng polyp vẫn liên tục xuất hiện Khoảng 6 tháng sau lần nội soi đầu tiên, ông quay lại kiểm tra. Các bác sĩ tiếp tục phát hiện hàng chục polyp mới.

Một năm sau đó, tình trạng tương tự lại xảy ra. Một lần nữa, nhiều polyp được phát hiện và phải cắt bỏ.

Người đàn ông không hiểu tại sao mình đã bỏ những thói quen được xem là có hại nhưng polyp vẫn mọc liên tục. Ông thậm chí than thở rằng mình “chỉ còn thiếu việc ăn chay hoàn toàn”.

Theo bác sĩ Dương Tử Vĩ, sự hình thành polyp đại tràng chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, trong đó có tuổi tác, yếu tố di truyền, tiền sử gia đình, tình trạng sức khỏe và chế độ ăn uống. Vì vậy, chỉ bỏ thuốc lá hay rượu bia chưa chắc đã loại bỏ được tất cả yếu tố nguy cơ.

Bác sĩ khuyên đổi nguồn thịt sang cá

Sau khi đánh giá chế độ ăn, bác sĩ đề nghị người đàn ông tăng lượng rau và chất xơ, đồng thời thay đổi nguồn protein động vật. Một trong những thay đổi đáng chú ý là thay phần lớn các loại thịt bằng cá.

Theo bác sĩ, cá, đặc biệt là các loại cá béo, cung cấp nhiều acid béo omega-3. Đây là nhóm chất béo không bão hòa đa được nghiên cứu về vai trò đối với quá trình viêm và sức khỏe tim mạch. Người đàn ông kiên trì duy trì chế độ ăn mới trong thời gian dài. Kết quả theo dõi dần cải thiện. Đến lần nội soi thứ tư, số lượng polyp đã giảm xuống dưới 5. Đến lần nội soi thứ năm, bác sĩ không phát hiện polyp đại tràng. Kết quả này khiến bệnh nhân rất vui mừng và quyết định tiếp tục duy trì chế độ ăn đã được điều chỉnh.

Ăn cá có thực sự giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng?

Theo bác sĩ Dương Tử Vĩ, mối liên hệ giữa việc ăn cá và nguy cơ ung thư đại trực tràng đã được nghiên cứu trong nhiều công trình khoa học. Một phân tích dữ liệu quy mô lớn được ông dẫn lại, theo dõi gần 15 năm với khoảng 520.000 người tại châu Âu, cho thấy những người ăn cá thường xuyên có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng thấp hơn so với nhóm ăn rất ít cá.

Theo số liệu được đề cập, nhóm ăn khoảng 2-3 khẩu phần cá mỗi tuần, tương đương hơn 350 g, có tỷ lệ mắc ung thư đại trực tràng thấp hơn khoảng 12% so với nhóm ăn dưới một khẩu phần mỗi tuần. Ngay cả nhóm ăn khoảng 100-200 g cá mỗi tuần cũng ghi nhận mức giảm nguy cơ nhất định.

Tuy nhiên, đây là mối liên hệ được quan sát trong nghiên cứu, không có nghĩa ăn cá có thể ngăn ngừa hoàn toàn ung thư đại trực tràng hoặc khiến polyp biến mất.

Ngoài ra, nguy cơ ung thư đại trực tràng còn liên quan đến nhiều yếu tố khác như tuổi tác, tiền sử gia đình, hút thuốc, rượu bia, thừa cân, ít vận động và tổng thể chế độ ăn uống.

Nên chọn loại cá nào?

Các loại cá giàu chất béo như cá thu, cá mòi, cá trích hoặc cá hồi thường cung cấp nhiều omega-3 hơn những loại cá rất ít chất béo. Omega-3 là một trong những thành phần dinh dưỡng được quan tâm về khả năng điều hòa các quá trình viêm trong cơ thể.

Cá cũng cung cấp protein, vitamin D, vitamin B12, selen và nhiều dưỡng chất khác. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa cá càng nhiều dầu càng tốt hoặc chỉ cần ăn cá là đủ. Một chế độ ăn phòng ngừa ung thư đại trực tràng vẫn cần sự cân bằng giữa rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các nguồn protein lành mạnh và lượng chất béo phù hợp.

Phát hiện polyp không nên bỏ qua

Phần lớn polyp đại tràng không phải ung thư, nhưng một số loại polyp có thể tiến triển thành ung thư theo thời gian. Vì vậy, nội soi và cắt bỏ polyp khi có chỉ định đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa ung thư đại trực tràng.

Những người có nguy cơ cao, chẳng hạn tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng, từng phát hiện polyp, mắc một số bệnh lý đường ruột hoặc có các yếu tố nguy cơ khác, nên trao đổi với bác sĩ về thời điểm và tần suất tầm soát phù hợp.

Bên cạnh việc kiểm tra định kỳ, nên duy trì chế độ ăn nhiều chất xơ, hạn chế thịt chế biến sẵn và thịt đỏ ở mức hợp lý, không hút thuốc, hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng khỏe mạnh và vận động thường xuyên.

Trường hợp người đàn ông trên cho thấy việc theo dõi định kỳ và điều chỉnh nhiều yếu tố nguy cơ có thể đóng vai trò quan trọng. Không nên kỳ vọng một thay đổi đơn lẻ, chẳng hạn chuyển từ thịt sang cá, có thể thay thế cho việc nội soi và điều trị polyp theo chỉ định của bác sĩ.

Nguồn và ảnh: ETToday