Người có tuyến tụy kém thường đau ở 3 vị trí: Ai bỏ qua, đến khi ung thư tấn công thì "hối không kịp"

Bà Lý (Vân Nam, Trung Quốc) ngoài 40 tuổi, đến khám tại khoa Tiêu hóa trong tình trạng thường xuyên xuất hiện các cơn đau vùng bụng trên, đặc biệt dữ dội mỗi khi tiêu thụ thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ cứng hay gia vị đậm. Nhầm tưởng đây chỉ là đau dạ dày thông thường do tuổi tác, bà tự ý dùng thuốc điều trị tại nhà trong thời gian dài. Chỉ đến khi các cơn đau biến chứng dai dẳng, lan rộng ra phía sau lưng gây hạn chế vận động, bà mới chịu đến bệnh viện kiểm tra.

Kết quả sinh thiết cho thấy bà đã mắc ung thư tuyến tụy giai đoạn 3 với tiên lượng sống tính bằng tháng. Nguyên nhân xuất phát từ sự chủ quan trước các tín hiệu cảnh báo của cơ thể cùng chế độ ăn uống thiếu lành mạnh kéo dài.

Giống như bà Lý, có rất nhiều người ít quan tâm và thiếu kiến thức về tuyến tụy. Nằm sâu trong ổ bụng, ngay phía sau dạ dày và tiếp giáp với ruột non, lá lách, tuyến tụy đóng vai trò là "nhà máy hóa chất" đảm nhận đồng thời hai chức năng sinh học cốt lõi: nội tiết (tiết hormone insulin, glucagon điều hòa đường huyết) và ngoại tiết (tiết dịch tụy cùng các enzym phân hủy chất béo, protein, carbohydrate). Khi cấu trúc mô tụy bị tổn thương hoặc xuất hiện khối u, dây chuyền trao đổi chất này sẽ bị gián đoạn và phát ra 3 dạng cảm giác đau rõ rệt:

1. Đau âm ỉ hoặc rát chói ở giữa vùng bụng trên

Đây là tín hiệu lâm sàng sớm và phổ biến nhất. Khác với cơn đau dạ dày thông thường, cơn đau tụy thường bùng phát dữ dội hoặc tăng dần mức độ ngay sau bữa ăn (đặc biệt là đồ nhiều dầu mỡ, đạm cao), do tụy bắt buộc phải co bóp và tăng tiết enzym tiêu hóa làm kích thích trực tiếp vào các mô tụy đang sưng viêm.

2. Đau tức chói ở khu vực ngay dưới xương ức

Cảm giác đau này xuất hiện khi phản ứng viêm tại tụy lan rộng lên hướng trên, gây áp lực và kích thích liên tục vào các đầu dây thần kinh phân bố ngay dưới cơ hoành. Người bệnh thường có cảm giác tức ngực dưới, thắt chặt và khó chịu mỗi khi hít thở sâu.

3. Đau lan rộng, chạy dọc ra phần lưng trên

Do vị trí giải phẫu đặc thù của tuyến tụy nằm sâu áp sát phía sau dạ dày, khi mô tụy bị phù nề hoặc khối u tiến triển lớn sẽ trực tiếp chèn ép và kích thích hệ thống dây thần kinh vùng mạc treo và cột sống, tạo ra cảm giác đau buốt, nặng kềnh lan từ bụng xuyên thẳng ra sau lưng.

Làm gì để bảo vệ tuyến tụy?