Nếu bạn vẫn muốn nấu ăn trên bếp gas, bạn nên suy nghĩ lại. Việc sử dụng bếp gas trong nhà bếp có thể khiến bạn tiếp xúc với một hóa chất nguy hiểm, gây ung thư.
Một nghiên cứu nhỏ cho thấy, gần 1/10 số nhà có bếp gas ở Anh bị rò rỉ khí gas khi tắt bếp, dẫn đến sự tích tụ benzen ở mức độ nguy hiểm.
Hàng trăm nghìn người trên khắp nước Anh và Scotland có thể đang tiếp xúc với lượng khí gas vượt quá giới hạn khuyến cáo, theo nghiên cứu của PSE Healthy Energy, làm tăng nguy cơ mắc bệnh bạch cầu và các bệnh mãn tính khác .
"Rất ít van ngắt nguồn cung cấp khí gas hoàn toàn kín khí," Roy Harrison, giáo sư về sức khỏe môi trường tại Đại học Birmingham giải thích. "Rất có thể có một lượng rò rỉ nhỏ từ van và số lượng van bị rò rỉ khá nhiều".
Dưới đây là những điều bạn cần biết về các rủi ro sức khỏe từ việc khí gas rò rĩ và cách giảm thiểu chúng.
"Benzen rõ ràng là một hóa chất rất nguy hiểm và các bác sĩ ung thư đều biết điều đó", Giáo sư Justin Stebbing, một giáo sư kiêm bác sĩ chuyên ngành ung thư (Đại học Anglia Ruskin, vương quốc Anh) cho biết. "Nó có liên quan đến các bệnh ung thư máu, như bệnh bạch cầu hoặc u lympho".
Nó được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế xếp vào nhóm chất gây ung thư loại 1. Amiăng và thuốc lá cũng nằm trong nhóm này.
"Benzen xâm nhập vào cơ thể chúng ta qua đường hô hấp, sau đó có thể gây tổn thương DNA", Giáo sư Stebbing giải thích.
Tuy nhiên, việc tiếp xúc với benzen không nguy hiểm như hút thuốc. Trong khi hút thuốc làm tăng nguy cơ ung thư phổi lên 25 lần, thì việc tiếp xúc tích lũy với benzen chỉ làm tăng gấp đôi nguy cơ mắc bệnh bạch cầu. "Vì vậy, đó là một rủi ro, nhưng không phải là một rủi ro lớn," Giáo sư Stebbing nói thêm.
"Điều quan trọng cần nhấn mạnh là nguy cơ ung thư gia tăng đến từ việc tiếp xúc lâu dài, trong nhiều năm, chứ không phải là tiếp xúc ngắn hạn không thường xuyên", Giáo sư Alastair Lewis (Đại học York, Canada) cho biết.
Nicola Smith, quản lý cấp cao về thông tin sức khỏe tại Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Vương quốc Anh, nói: "Benzen có thể làm tăng nguy cơ ung thư nếu một người tiếp xúc với nồng độ cao trong thời gian dài. Điều này thường đến từ việc hút thuốc lá hoặc làm việc tiếp xúc với benzene".
"Benzen trong các hộ gia đình ở Anh khó có thể ảnh hưởng đáng kể đến nguy cơ ung thư của người trưởng thành, nhưng việc đảm bảo khắc phục rò rỉ khí và có hệ thống thông gió tốt rất quan trọng đối với chất lượng không khí".
Theo Giáo sư Harrison, cách duy nhất để biết bếp ga nhà bạn có phải là một trong những bếp bị rò rỉ benzen ở mức độ nguy hiểm hay không là đo nồng độ khí trong nhà.
"Không có cách nào khác", ông nói. Benzen là một loại khí không màu, nên không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Mặc dù có mùi ngọt nhưng mùi này không đủ mạnh để phát hiện rò rỉ khí từ bếp.
"Kỹ thuật này được gọi là ống khuếch tán", ông giải thích. "Bạn giữ một ống trong bếp khoảng 1 tháng và gửi đi phân tích hóa học". Các ống nghiệm sẽ có giá vài chục bảng Anh, nhưng chi phí phân tích hóa học có thể rất cao.
Thông gió nhà bếp
"Máy hút mùi có ống thông hơi ra ngoài có thể hiệu quả, cũng như việc thông gió nhẹ qua cửa sổ hé mở", Giáo sư Lewis cho biết.
Tuy nhiên, một nghiên cứu năm 2023 của Đại học Stanford cho thấy máy hút mùi, ngay cả những loại có ống thông hơi ra ngoài, không phải lúc nào cũng hiệu quả trong việc giảm sự tích tụ benzen trong nhà.
Thêm vào đó, trong khi benzen hình thành ở mức thấp khi sử dụng bếp ga, hầu hết mối lo ngại xuất phát từ sự rò rỉ xảy ra khi bếp không được sử dụng.
"Sự giải phóng benzen có lẽ thấp hơn trong khi nấu ăn vì khí gas có thể dễ dàng lưu thông đến bếp và bị đốt cháy," Giáo sư Harrison giải thích. "Chính sự rò rỉ trong thời gian còn lại, khi bạn không thực sự nấu ăn, mới là điều quan trọng. Vì vậy, máy hút mùi không thực sự hữu ích trong trường hợp rò rỉ khí gas".
Mua máy lọc không khí có bộ lọc than hoạt tính
Máy lọc không khí hút không khí vào, giữ lại các hạt bụi và sau đó đẩy không khí sạch hơn ra. Hầu hết các máy này sẽ không loại bỏ benzen khỏi nhà bạn.
"Hầu hết chỉ đơn giản là lọc không khí để loại bỏ các hạt bụi và benzen không tồn tại dưới dạng hạt. Nó là chất lỏng hòa tan thành hơi, vì vậy nó chỉ đi xuyên qua", Giáo sư Harrison nói.
"Tuy nhiên, nếu tích hợp bộ lọc than hoạt tính thì nó sẽ hấp thụ các hợp chất hữu cơ và có thể loại bỏ benzen khá hiệu quả, miễn là vật liệu lọc được thay thế thường xuyên".
Chuyển sang bếp điện hoặc bếp từ
"Giải pháp tốt nhất là chuyển sang bếp điện khi bạn nâng cấp nhà bếp lần tới", Giáo sư Lewis nói. Điều này sẽ là một "lợi ích rõ ràng" cho chất lượng không khí trong nhà, vì nó sẽ tránh được rò rỉ khí gas và quá trình đốt cháy xảy ra khi đốt gas trong nhà.
Nghiên cứu của Đại học Stanford cho thấy, bếp điện thải ra lượng benzen ít hơn nhiều so với bếp gas, trong khi bếp từ không thải ra benzene.
"Nếu bạn muốn không khí trong lành hơn nói chung, thì điện là nhiên liệu sạch hơn nhiều so với đốt gas", Giáo sư Harrison nói thêm.
Tuy nhiên, theo Giáo sư Stebbing, bạn không cần phải vội vàng cải tạo nhà bếp. "Tôi không dùng bếp gas nhưng ngay cả khi đọc nghiên cứu mới này, tôi cũng không lo lắng về việc có nguy cơ mắc ung thư".
"Nguy cơ mà chúng ta đang nói đến từ việc tiếp xúc với benzen từ bếp gas, đòi hỏi bạn tiếp xúc kéo dài khi van khóa rò rỉ. Phát hiện cũng cho thấy, 2 hoặc 3 người trên 1 triệu người mới mắc ung thư. Về mặt thống kê, đó là một nguy cơ rất thấp", chuyên gia cho hay.
(Nguồn: Yahoo)