Ngày mai, tuyến đường đặc biệt từ Hà Nội đi vịnh Hạ Long hết 23 phút của Vingroup sẽ đón dấu mốc lớn?

Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh do Công ty CP Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc VinSpeed (Tập đoàn Vingroup) làm chủ đầu tư đang tiến sát cột mốc bản lề về hạ tầng. Theo kế hoạch, mốc thời hạn ngày 30/9/2026 sẽ là thời điểm tỉnh Quảng Ninh đặt mục tiêu hoàn tất toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) để bàn giao quỹ đất sạch, tạo bệ phóng đẩy nhanh tiến độ thi công tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên của Việt Nam.

Chiến dịch "nước rút" bàn giao toàn bộ quỹ đất sạch trước 30/9

Nhằm bảo đảm tiến độ cho đại dự án, các địa phương tại Quảng Ninh đang bước vào giai đoạn cao điểm giải tỏa, đền bù. Riêng trên địa bàn thành phố, dự án có tổng diện tích thu hồi lên tới 194,41ha, tác động trực tiếp đến 1.629 hộ gia đình, cá nhân và 19 tổ chức trải dài qua 7 phường.

Tính đến trung tuần tháng 9/2026, khối lượng GPMB đã đạt 96,62ha (chiếm 49,7%), nâng tổng diện tích thực tế bàn giao cho chủ đầu tư lên 175,62ha trên tổng số 273,41ha mặt bằng cần bàn giao toàn tuyến tại khu vực. Trong đó, hai phường Tuần Châu và Mạo Khê đã sớm cán đích 100% khối lượng công việc.

Để giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn còn lại trước ngày 30/9/2026, chính quyền địa phương quán triệt nguyên tắc người đứng đầu cấp ủy phải chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ. Các tổ công tác lập tiến độ biểu chi tiết theo từng tuần, tập trung nhân lực thẩm định, phê duyệt và giải ngân chi trả ngay đối với các bộ hồ sơ đủ điều kiện. Những vướng mắc tồn đọng được phân loại rành mạch để phối hợp tháo gỡ tại chỗ, cương quyết không để sự chậm trễ cục bộ làm ảnh hưởng đến tiến trình chung của dự án.

Đại công trình 147.300 tỷ đồng: 116km chạy trên cao, thiết kế 350km/h

Chính thức phát lệnh khởi công từ ngày 12/4/2026, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh sở hữu quy mô đầu tư hơn 147.300 tỷ đồng (chưa bao gồm chi phí GPMB). Riêng đoạn tuyến huyết mạch đi qua địa phận tỉnh Quảng Ninh đã chiếm tới 48.100 tỷ đồng.

Tuyến có tổng chiều dài khảo sát hơn 121km (trong đó tuyến chính khoảng 120km), liên kết trực tiếp 4 cực tăng trưởng trọng điểm: Hà Nội: Đoạn tuyến dài 17,48km; Bắc Ninh: Đoạn tuyến dài 30,41km; Hải Phòng: Đoạn tuyến dài 33,02km; Quảng Ninh: Đoạn tuyến dài 40,17km.

Về phương án kỹ thuật, toàn tuyến có đến 116km được thiết kế chạy trên cầu cạn và chỉ khoảng 4km đi trên mặt đất, kết hợp xây dựng 9 cầu vượt sông lớn cùng 11 cầu cạn vượt các hạ tầng đường sắt, đường bộ hiện hữu.

Tốc độ thiết kế tuyến chính đạt mức tối đa 350km/h (riêng đoạn qua nội đô Hà Nội được khống chế ở mức 120km/h). Nhờ đó, thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Hạ Long sẽ được rút ngắn kỷ lục xuống chỉ còn khoảng 23 phút – nhanh hơn cả thời gian di chuyển giữa các quận nội thành trong giờ cao điểm.

Toàn bộ dự án cần thu hồi khoảng 568ha đất, trong đó Quảng Ninh là địa phương có nhu cầu quỹ đất lớn nhất với khoảng 286,5ha, chiếm trên một nửa diện tích toàn tuyến. Dọc hành lang sẽ bố trí 5 nhà ga hiện đại: ga Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội - rộng 35,58ha, kết nối Trung tâm Hội chợ triển lãm Quốc gia), ga Gia Bình (Bắc Ninh - 7,48ha), ga Ninh Xá (Hải Phòng - 7,14ha), cùng hai ga Yên Tử và Hạ Long Xanh trên địa phận Quảng Ninh.

Kế hoạch vận hành: Dự kiến đón khách từ năm 2028, khai thác 18 giờ/ngày

Theo kịch bản vận hành do VinSpeed công bố, hệ thống sẽ sử dụng các đoàn tàu hiện đại gồm 7 đến 8 toa với sức chứa khoảng 600 hành khách mỗi chuyến. Tuyến sẽ mở cửa phục vụ liên tục từ 6h đến 24h hằng ngày (tương đương 18 giờ khai thác/ngày) với biên chế 16 đoàn tàu, bao gồm cả phương tiện dự phòng.

Gần đây, VinSpeed vừa chính thức ký kết hợp đồng trọn gói trị giá lên tới 1 tỷ euro (tương đương khoảng 1,15 tỷ USD) với Siemens Mobility — Chi nhánh công nghệ giao thông và đường sắt thuộc Tập đoàn Siemens (Đức). Theo đó, Siemens Mobility chịu trách nhiệm chế tạo, cung ứng đoàn tàu, giải pháp tự động hóa, hệ thống điện khí hóa và mạng lưới thông tin liên lạc; trong khi VinSpeed đảm nhiệm khâu xây dựng hạ tầng kỹ thuật và thi công nền đường ray cho tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ.

Trong năm đầu vận hành (dự kiến năm 2028), tần suất chạy tàu vào giờ cao điểm là 60 phút/chuyến. Con số này sẽ được rút ngắn lũy tiến theo đà tăng trưởng nhu cầu: giảm còn 30 phút (năm 2030), 20 phút (năm 2035), 15 phút (năm 2040) và tiệm cận mức 12 phút/chuyến vào năm 2045.

Dự báo trong năm đầu khai thác, tuyến sẽ đón hơn 668.000 lượt khách, nhanh chóng tăng lên 1,49 triệu lượt vào năm 2030 và đạt mốc khoảng 3,38 triệu lượt hành khách vào năm 2040.

Khi đi vào vận hành thương mại, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh không chỉ định hình lại cấu trúc không gian đô thị và thói quen đi lại của người dân mà còn tạo cú hích mang tính bước ngoặt cho chuỗi liên kết kinh tế - công nghiệp - du lịch của toàn bộ Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Việc bảo đảm mốc mặt bằng sạch ngày 30/9 chính là lời cam kết quan trọng nhất để đưa siêu dự án về đích đúng lộ trình.