Ngày 3/4/1973, một cuộc điện thoại được thực hiện trên vỉa hè New York đã thay đổi lịch sử nhân loại
Nội dung cuộc gọi đó là gì?
Vào ngày 3 tháng 4 năm 1973, Martin Cooper đứng trên vỉa hè Đại lộ số 6 ở Manhattan với một thiết bị có kích thước bằng viên gạch và thực hiện cuộc gọi công khai đầu tiên từ điện thoại di động tới một trong những đối thủ đang cạnh tranh với ông trong việc phát triển thiết bị này.
“Tôi đang gọi cho anh bằng điện thoại di động, nhưng là một chiếc điện thoại di động thực thụ, một chiếc điện thoại di động cá nhân, cầm tay và có thể mang theo bên mình,” Cooper, khi đó là kỹ sư tại Motorola, nói qua điện thoại với Joel Engel, người đứng đầu Bell Labs thuộc sở hữu của AT&T.

Phó chủ tịch của Motorola, John F. Mitchell, trình diễn cách sử dụng dễ dàng sản phẩm mới nhất của công ty - Hệ thống điện thoại vô tuyến cầm tay Dyna TAC - tại New York, vào ngày 3 tháng 4 năm 1973.
Mặc dù phải mất một thập kỷ nữa điện thoại di động mới đến được tay người tiêu dùng phổ thông, bất kỳ ai đi ngang qua Cooper trên phố ngày hôm đó đều có thể chứng kiến thời khắc lịch sử đang được tạo ra.
Trong 50 năm kể từ cuộc gọi đầu tiên ấy, thiết bị cồng kềnh của Cooper đã tiến hóa và được thay thế bởi vô số mẫu điện thoại mỏng hơn, nhanh hơn, hiện có mặt ở khắp mọi nơi và đang định hình lại các ngành công nghiệp, văn hóa cũng như cách chúng ta kết nối với nhau và với chính mình. Dù tầm ảnh hưởng sâu rộng của điện thoại di động có thể khiến nhiều người bất ngờ, Cooper cho biết khả năng điện thoại di động một ngày nào đó trở thành vật bất ly thân của phần lớn nhân loại đã rõ ràng ngay từ đầu.
“Tôi không ngạc nhiên khi ai cũng có một chiếc điện thoại di động,” Cooper, hiện 97 tuổi, chia sẻ với CNN. “Ngày đó chúng tôi từng kể câu chuyện rằng một ngày nào đó, khi bạn vừa chào đời, bạn sẽ được cấp một số điện thoại. Nếu bạn không nghe máy, bạn sẽ chết.”
Sự trỗi dậy của điện thoại di động
Trong nhiều tháng trước cuộc gọi đầu tiên đó, Motorola đã chạy đua chế tạo điện thoại di động với Bell Labs, nhánh nghiên cứu huyền thoại của AT&T từng phát minh ra bóng bán dẫn cùng nhiều đột phá khác.
“Họ là công ty lớn nhất thế giới, còn chúng tôi chỉ là một công ty nhỏ ở Chicago,” Cooper nhớ lại. “Họ chẳng hề nghĩ chúng tôi quan trọng.”
Theo lời kể của ông, đối thủ của ông không hào hứng lắm khi nhận cuộc gọi như cách Cooper hào hứng gọi đi.
“Bạn có thể thấy tôi chẳng ngại gì việc trêu tức ông ấy bằng món đồ này. Ông ấy đã rất lịch sự với tôi,” Cooper nói với CNN. “Cho đến tận hôm nay, Joel vẫn không nhớ cuộc gọi đó, và tôi đoán mình cũng không trách ông ấy.” (CNN đã không thể liên hệ được với Engel.)

Martin Cooper, người đã phát minh ra chiếc điện thoại di động cầm tay đầu tiên.
Sau cuộc gọi đầu tiên của Cooper, các vấn đề về sản xuất và quy định của chính phủ đã làm chậm tiến độ đưa điện thoại ra công chúng, ông cho biết. Chẳng hạn, Cooper nhớ lại việc Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC), cơ quan mà hiện nay ông đang giữ vai trò cố vấn, đã phải chật vật tìm cách phân chia các kênh vô tuyến nhằm đảm bảo tính cạnh tranh.
Phải mất một thập kỷ, một phiên bản của chiếc điện thoại DynaTAC (Dynamic Adaptive Total Area Coverage) đó mới ra mắt thị trường với mức giá đắt đỏ 3.900 USD. Chiếc điện thoại này, tương tự mẫu máy mà nhân vật Gordon Gekko sử dụng trong bộ phim “Wall Street”, nặng 2,5 pound (khoảng 1,13 kg) và cao gần một foot (khoảng 30 cm).
Hãy so sánh con số đó với iPhone 14 nặng 6 ounce (khoảng 170 gram) và dài chưa đầy 6 inch (khoảng 15 cm), hoặc bất kỳ mẫu điện thoại thông minh Android giá rẻ nào có giá từ 200 đến 300 USD.
“Nỗ lực cải thiện trải nghiệm của con người”
Phải đến thập niên 1990, điện thoại di động hiện đại mới thực sự bùng nổ khi thu nhỏ kích thước đáng kể và trở nên thân thiện với người dùng hơn nhiều. Ngày nay, 97% người Mỹ sở hữu một loại điện thoại di động nào đó, theo nghiên cứu năm 2021 của Trung tâm Nghiên cứu Pew.
Trong những năm kể từ cuộc gọi đầu tiên đó, Cooper đã viết sách về sức mạnh chuyển đổi của điện thoại di động, thành lập các công ty, đồng thời tham gia nhiều chuyến diễn thuyết và xuất hiện trên truyền thông. Tuy nhiên, ông không nhất thiết tán thành mọi khía cạnh của những tiến bộ công nghệ hiện đại.
“Quá nhiều kỹ sư bị cuốn vào thứ mà họ gọi là công nghệ, tiện ích và phần cứng, mà quên mất rằng toàn bộ mục đích của công nghệ là làm cho cuộc sống của con người tốt đẹp hơn,” Cooper nói. “Mọi người hay quên điều đó, và tôi phải liên tục nhắc nhở họ. Chúng ta đang cố gắng cải thiện trải nghiệm của con người. Đó mới là ý nghĩa thực sự của công nghệ.”
Dẫu vậy, khi nhìn lại chặng đường 50 năm qua, Cooper phần lớn vẫn hài lòng với hướng đi mà chiếc điện thoại đã đưa nhân loại tới. Bản thân cũng là một người dùng iPhone (và trước đó là Samsung), ông rất thích sử dụng Apple Watch để theo dõi hoạt động bơi lội và kết nối máy trợ thính với điện thoại. Cooper cho biết ông nhìn nhận sự phát triển của công nghệ này mang lại lợi ích tích cực cho xã hội.
“Tôi là người lạc quan. Tôi biết điện thoại di động cũng có những mặt trái. Chúng ta vẫn thấy có những người bị nghiện điện thoại, hay những người vừa băng qua đường vừa nói chuyện điện thoại,” Cooper chia sẻ. “Nhìn chung, tôi nghĩ điện thoại di động đã thay đổi nhân loại theo hướng tốt đẹp hơn và điều đó sẽ còn tiếp diễn trong tương lai.”
Nguồn: CNN