Ngành học đang đặc biệt khát nhân lực ở cả Việt Nam và trên thế giới, AI càng phát triển lại càng HOT

Trong kỷ nguyên số, dữ liệu đang được ví như “tài nguyên mới” của nền kinh tế toàn cầu. Từ thương mại điện tử, tài chính đến y tế hay giáo dục, mọi lĩnh vực đều vận hành dựa trên việc thu thập và phân tích dữ liệu.

Chính vì vậy, ngành Khoa học dữ liệu (Data Science) đang trở thành một trong những lựa chọn hấp dẫn nhất đối với giới trẻ, không chỉ bởi tính thời thượng mà còn nhờ cơ hội nghề nghiệp rộng mở và mức thu nhập đáng mơ ước.

Ngành Khoa học dữ liệu là gì?

Ngành Khoa học dữ liệu (Data Science) là lĩnh vực liên ngành kết hợp giữa toán học, thống kê và khoa học máy tính nhằm thu thập, xử lý, phân tích và khai thác dữ liệu để tạo ra thông tin có giá trị phục vụ cho việc ra quyết định.

Nói một cách đơn giản, đây là ngành học giúp “biến dữ liệu thô thành tri thức”. Từ những con số rời rạc, các chuyên gia dữ liệu có thể dự đoán xu hướng, tối ưu hoạt động kinh doanh hoặc xây dựng các hệ thống trí tuệ nhân tạo. Trong bối cảnh dữ liệu bùng nổ mạnh mẽ, Khoa học dữ liệu trở thành nền tảng cốt lõi của các công nghệ hiện đại như AI, machine learning hay Big Data.

Ngành Khoa học dữ liệu học gì?

Sinh viên ngành Khoa học dữ liệu sẽ được trang bị nền tảng kiến thức khá “nặng đô”, đòi hỏi sự kết hợp giữa tư duy logic và kỹ năng công nghệ. Trọng tâm chương trình đào tạo xoay quanh ba trụ cột chính gồm toán - thống kê, lập trình và xử lý dữ liệu.

Cụ thể, người học sẽ tiếp cận các môn như đại số tuyến tính, xác suất thống kê và giải tích - đây là nền tảng để xây dựng các mô hình dự đoán và học máy. Song song với đó là kỹ năng lập trình với các ngôn ngữ phổ biến như Python, R hay SQL, giúp xử lý và phân tích dữ liệu hiệu quả.

Ngoài ra, sinh viên còn được học về cơ sở dữ liệu, khai thác dữ liệu lớn (Big Data), trực quan hóa dữ liệu và các kỹ thuật trí tuệ nhân tạo. Những kiến thức này cho phép người học không chỉ hiểu dữ liệu mà còn biến dữ liệu thành các sản phẩm ứng dụng thực tế, từ hệ thống gợi ý đến dự báo kinh doanh.

Vì sao ngành Khoa học dữ liệu “khát” nhân lực?

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhu cầu nhân lực ngành Khoa học Dữ liệu tăng vọt là điều gần như tất yếu. Ngày càng nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào vận hành và quản trị, từ đó kéo theo nhu cầu phân tích và khai thác dữ liệu ở quy mô lớn. Việc xử lý dữ liệu lớn (Big Data) không chỉ giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định nhanh hơn mà còn nâng cao độ chính xác và khả năng dự báo, trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng trên thị trường.

Không dừng lại ở đó, dữ liệu ngày nay đã được xem như một “tài sản chiến lược”. Các doanh nghiệp sử dụng dữ liệu để dự đoán nhu cầu thị trường, nhận diện xu hướng tiêu dùng và tối ưu hóa các chiến dịch tiếp thị. Trong một thế giới mà mọi hành vi đều có thể được số hóa, khả năng khai thác dữ liệu hiệu quả chính là chìa khóa để tăng trưởng.

Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning) cũng đang làm thay đổi toàn diện cách doanh nghiệp vận hành. Từ việc cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng đến tối ưu hóa quy trình nội bộ, AI và Machine Learning mở ra hàng loạt cơ hội mới, đồng thời tạo ra nhu cầu lớn đối với đội ngũ chuyên gia Khoa học Dữ liệu có khả năng xây dựng và vận hành các hệ thống này.

Trong thời gian tới, Khoa học Dữ liệu sẽ trở thành một phần không thể thiếu trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Xu hướng khai thác dữ liệu lớn sẽ tiếp tục mở rộng, đặc biệt từ các nguồn như Internet of Things (IoT), mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến, giúp doanh nghiệp hiểu sâu hơn về hành vi khách hàng. Song song với đó, việc ứng dụng AI vào phân tích dữ liệu sẽ thúc đẩy tự động hóa, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả dự báo.

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao này, các doanh nghiệp cũng đang gia tăng đầu tư vào đào tạo nhân lực. Những kỹ năng như lập trình, thống kê, phân tích dữ liệu và sử dụng các công cụ như Python, R, SQL hay Tableau trở thành yêu cầu gần như bắt buộc. Chính sự kết hợp giữa nhu cầu thực tế và tốc độ phát triển công nghệ đã khiến ngành Khoa học Dữ liệu rơi vào tình trạng “khát” nhân lực kéo dài.

Cơ hội việc làm rộng mở và mức lương hấp dẫn

Khoa học dữ liệu hiện được đánh giá là một trong những lĩnh vực “khát” nhân lực nhất trên thị trường lao động. Theo nhiều báo cáo quốc tế, nhóm nghề liên quan đến AI và dữ liệu lớn nằm trong số những ngành tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu trong thập kỷ tới .

Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể đảm nhiệm nhiều vị trí như Data Analyst, Data Scientist, Data Engineer hay Machine Learning Engineer tại các công ty công nghệ, ngân hàng, tổ chức tài chính hoặc startup AI .

Mức lương của ngành cũng rất cạnh tranh. Tại Việt Nam, sinh viên mới ra trường thường nhận khoảng 10-15 triệu đồng/tháng, trong khi người có 2-3 năm kinh nghiệm có thể đạt 17-25 triệu đồng/tháng.

Với các vị trí cao hơn như Data Scientist hoặc kỹ sư dữ liệu, mức thu nhập có thể lên tới 30-50 triệu đồng/tháng hoặc cao hơn tùy năng lực và doanh nghiệp.

Thậm chí, theo một số báo cáo thị trường, mức lương trung vị có thể đạt hơn 40 triệu đồng/tháng với người có kinh nghiệm lâu năm. Đặc biệt, tại Việt Nam, thu nhập của các chuyên gia trong lĩnh vực này có thể đạt tới 150 triệu đồng/tháng tùy thuộc vào vị trí và kinh nghiệm.

Điểm chuẩn phân hoá rõ rệt

Năm 2025, điểm chuẩn ngành Khoa học dữ liệu tại các trường đại học ở Việt Nam có sự phân hóa khá rõ rệt, dao động trong khoảng từ 15 đến gần 30 điểm tùy theo từng nhóm trường. Ở nhóm các trường top đầu, mức điểm chuẩn rất cao, tiêu biểu như Đại học Bách khoa Hà Nội với ngành Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo đạt tới 29,39 điểm, thuộc nhóm cao nhất cả nước. Tương tự, Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội cũng ghi nhận mức điểm khoảng 26 điểm, nằm trong top đầu của trường.

Ở nhóm các trường có mức điểm khá, ngành này thường dao động từ 22 đến 25 điểm. Có thể kể đến Học viện Tài chính với mức 25,52 điểm, Đại học Xây dựng Hà Nội khoảng 25 điểm, Đại học Tài chính - Marketing đạt 24,01 điểm và Đại học Công Thương TP.HCM ở mức khoảng 22 điểm. Ngoài ra, Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp cũng có điểm chuẩn khoảng 22,2 điểm.

Trong khi đó, ở nhóm các trường có mức điểm “dễ thở” hơn, điểm chuẩn ngành Khoa học dữ liệu chỉ dao động từ 15 đến dưới 20 điểm. Ví dụ, Đại học Quy Nhơn lấy khoảng 17,1 điểm, còn một số trường như Đại học Hoa Sen hay Đại học Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM có mức điểm khoảng 15-17 điểm tùy phương thức xét tuyển.

Nhìn chung, ngành Khoa học dữ liệu năm 2025 tiếp tục nằm trong nhóm ngành có điểm chuẩn cao và cạnh tranh mạnh. Với các trường top, thí sinh thường cần từ 26 điểm trở lên để có cơ hội trúng tuyển, trong khi ở mặt bằng chung, mức 22-25 điểm đã mở ra khá nhiều lựa chọn phù hợp.

Tổng hợp