Theo thông báo phát đi gần đây của các cơ quan công an, thời gian vừa qua, hình thức lừa đảo diễn ra ngày càng tinh vi. Các đối tượng lừa đảo thường giả mạo nhân viên ngân hàng, tổ chức tài chính, cơ quan chức năng hoặc tự xưng là "bộ phận hỗ trợ khách hàng", "điều tra viên", "nhân viên an ninh hệ thống". Nội dung cuộc gọi thường xoay quanh việc tài khoản phát sinh giao dịch bất thường, cần xác minh gấp để tránh phong tỏa tài khoản, hoặc liên quan hành vi vi phạm pháp luật. Các kịch bản luôn được cập nhật mới.
Điểm chung của các kịch bản là đánh mạnh vào tâm lý hoang mang hoặc đang có nhu cầu phát sinh liên quan đến tài khoản ngân hàng. Kẻ gian liên tục nhấn mạnh yếu tố khẩn cấp, gây áp lực về thời gian, yêu cầu người nghe phải xử lý "ngay lập tức" nếu không muốn mất tiền hoặc gặp rắc rối pháp lý. Trong nhiều trường hợp, chúng còn nắm khá rõ thông tin cá nhân như họ tên, số căn cước, địa chỉ, lịch sử giao dịch gần đây để tạo cảm giác đáng tin.

Cơ quan chức năng cho biết, một thủ đoạn phổ biến là yêu cầu cung cấp mã OTP, mật khẩu, số thẻ, hoặc hướng dẫn nạn nhân chuyển tiền sang một "tài khoản tạm an toàn" với lý do bảo vệ tài sản trong thời gian "kiểm tra". Tuy nhiên, đây thực chất là tài khoản do đối tượng kiểm soát. Không ít nạn nhân chỉ phát hiện bị lừa khi tài khoản đã bị rút sạch.
Đáng lưu ý, các đối tượng không chỉ mạo danh ngân hàng hay công an. Nhiều cuộc gọi tự xưng là nhân viên điện lực, viễn thông, bảo hiểm, sàn thương mại điện tử, thông báo khách hàng nợ cước, vi phạm hợp đồng hoặc cần xác minh thông tin để tiếp tục sử dụng dịch vụ. Khi nạn nhân làm theo hướng dẫn, dữ liệu cá nhân và tài khoản nhanh chóng bị chiếm đoạt.
Một rủi ro khác được cơ quan công an cảnh báo là lộ lọt thông tin cá nhân từ giấy tờ bị mất hoặc hình ảnh giấy tờ tùy thân từng đăng tải trên mạng xã hội. Trong những trường hợp này, đối tượng có thể gọi điện xưng danh chính xác, đọc đúng số căn cước, ngày sinh, địa chỉ để thuyết phục nạn nhân tin rằng cuộc gọi là thật. Đây là lý do nhiều người dù cảnh giác vẫn bị "thao túng tâm lý" và sập bẫy.
Cùng với đó, thủ đoạn lừa đảo còn mở rộng sang tin nhắn và email giả mạo. Các thông báo thường chứa đường link yêu cầu đăng nhập lại tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc xác nhận giao dịch. Giao diện website được thiết kế gần giống trang chính thức, khiến người dùng khó phân biệt. Chỉ cần nhập thông tin, tài khoản có thể bị chiếm quyền kiểm soát trong thời gian ngắn.
Theo đánh giá của ngân hàng và cơ quan công an, cuối năm là thời điểm rủi ro cao nhất. Người dân thực hiện nhiều giao dịch trực tuyến, mua hàng trên các website mới hoặc nền tảng xuyên biên giới. Khi nhận thông báo "giao dịch bất thường", nhiều người tin rằng đó là cảnh báo thật, vội vàng làm theo hướng dẫn mà không kịp kiểm chứng nguồn gọi.
Trước thực trạng trên, cơ quan chức năng và các ngân hàng đưa ra loạt khuyến cáo. Nếu nhận được cuộc gọi có tính bất thường cần tắt máy ngay. Người dân không cung cấp bất kỳ thông tin đăng nhập, số thẻ, mã OTP, mã xác thực hay dữ liệu cá nhân nào qua điện thoại, tin nhắn hoặc email lạ. Thứ hai, khi nhận cuộc gọi cảnh báo tài khoản có vấn đề, cần tắt máy ngay, không tiếp tục trao đổi. Thứ ba, chủ động liên hệ với ngân hàng hoặc đơn vị liên quan qua số tổng đài chính thức được công bố trên website hoặc mặt sau thẻ để kiểm tra.
Ngoài ra, người dân được khuyến nghị không bấm vào các liên kết lạ, không tải ứng dụng theo hướng dẫn từ cuộc gọi không rõ nguồn gốc; đồng thời hạn chế đăng tải hình ảnh giấy tờ tùy thân lên mạng xã hội. Việc thường xuyên cập nhật các hình thức lừa đảo mới, chia sẻ cảnh báo cho người thân – đặc biệt là người cao tuổi, cũng được xem là giải pháp quan trọng để giảm thiểu rủi ro.
Cơ quan công an nhấn mạnh, ngân hàng và cơ quan chức năng không bao giờ yêu cầu người dân cung cấp OTP, mật khẩu hay chuyển tiền qua điện thoại. Khi gặp tình huống nghi vấn, việc tắt máy và kiểm tra lại thông tin qua kênh chính thức là cách đơn giản nhưng hiệu quả nhất để bảo vệ tài sản và dữ liệu cá nhân.