Nắng nóng khiến nhiều người tử vong hơn cả đỉnh dịch COVID-19, người dân quốc gia giàu có bậc nhất châu Âu vẫn không dùng điều hòa
Nhiều người vẫn e ngại việc lắp điều hòa vì sợ nó sẽ làm họ bị ướt, bệnh, phát tán vi khuẩn và gây hại cho môi trường.
Hơn 16.000 người đã thiệt mạng chỉ trong một tuần trong đợt sóng nhiệt tại Châu Âu vào cuối tháng 6 và ở ít nhất một khu vực, số ca tử vong hằng ngày đã vượt qua cả mức đỉnh điểm của đại dịch COVID-19, theo một phân tích dữ liệu tử vong.
Tại Wallonia, miền Nam Bỉ, 313 ca tử vong đã được ghi nhận chỉ trong một ngày (28 tháng 6), so với 245 ca tử vong hằng ngày vào thời điểm đỉnh dịch COVID vào tháng 11 năm 2020, theo ghi nhận từ tờ New York Times.
Khi nhiệt độ tăng vọt lên trên 38 độ C (100 độ F), Wallonia ghi nhận tỷ lệ tử vong cao hơn 77% so với dự kiến từ giữa tháng 6 đến đầu tháng 7, khiến một số bệnh viện rơi vào tình trạng quá tải.
Dù thương vong kinh hoàng, giới lãnh đạo địa phương vẫn kiên quyết phản đối việc lắp đặt điều hòa nhiệt độ. Chỉ 20% hộ gia đình Châu Âu sở hữu công nghệ phổ biến này so với 90% tại Mỹ.

Một người đàn ông đang tắm mát trong làn nước giữa đợt nắng nóng ở Brussels vào ngày 25 tháng 6 năm 2026. Ảnh: AFP
“Điều hòa nhiệt độ có thể phù hợp trong một số trường hợp cụ thể, đặc biệt là đối với những người dễ bị tổn thương hoặc một số tòa nhà nhất định,” người phát ngôn của Bộ trưởng Nhà ở và Năng lượng Wallonia cho biết, đồng thời nói thêm rằng “chiến lược lâu dài của họ không dựa trên việc sử dụng điều hòa phổ cập.”
Những người Bỉ tự trọng cao cũng “không muốn trở thành người Mỹ,” bác sĩ người Bỉ Toon Ceyssens chia sẻ với tờ Times.
Khoảng 16.000 ca tử vong vượt mức dự kiến đã được ghi nhận ở Châu Âu chỉ trong một tuần vào cuối tháng 6, trong đó Bỉ, Pháp và Đức chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, theo số liệu từ Mạng lưới Giám sát Tử vong Châu Âu (EuroMOMO).
“Mỗi cuộc khủng hoảng lại ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn. Đó là điều mà chúng ta đang thất bại trong việc lường trước,” Bộ trưởng Y tế vùng Wallonia, ông Yves Coppieters, trả lời tờ Times.
Nửa số phòng cấp cứu tại các bệnh viện ở Wallonia không có điều hòa nhiệt độ, theo Bác sĩ Philippe Devos, Tổng Giám đốc một liên đoàn cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe.
Tại các trung tâm y tế quá tải trong vùng, các cuộc gọi đến tổng đài cấp cứu thường mất 10 phút mới kết nối được, và nhiều bệnh nhân phải xếp hàng dài ngoài hành lang để nhường không gian riêng tư cho những người đã qua đời.
Khoảng 85% số ca tử vong vượt mức ở Wallonia là người từ 65 tuổi trở lên, trong đó những người cao tuổi có thu nhập thấp sống một mình là đối tượng đặc biệt rủi ro, theo thống kê chính thức.
“Về mặt văn hóa, đây là một quốc gia được coi là xứ lạnh. Mọi người nghĩ đến việc sưởi ấm nhà cửa nhiều hơn là làm mát,” Gilles Vanvolsem, Giám đốc điều hành Hội đồng Công trình Xanh Bỉ, chia sẻ.

Ảnh: The New York Times
Tỷ lệ hộ gia đình có điều hòa ở đây vốn đã thấp hơn hầu hết các nền kinh tế phát triển khác - vốn chỉ từ 4% đến 6% ở Pháp, Đức và Anh, những nơi đều trải qua các đợt sóng nhiệt gay gắt trong mùa hè này.
Một số bác sĩ đang kêu gọi người cao tuổi lắp đặt thiết bị điều hòa, dù nhiều người vẫn tỏ ra ngần ngại.
“Tư duy về điều hòa nhiệt độ cần phải thay đổi,” bác sĩ người Bỉ Toon Ceyssens trả lời tờ Times, đồng thời cho biết thêm rằng nhiều bệnh nhân của ông e ngại việc lắp điều hòa vì sợ nó sẽ làm họ bị ướt/bệnh, phát tán vi khuẩn và gây hại cho môi trường.
Các quan chức Bỉ tiếp tục do dự trong việc đưa vào sử dụng điều hòa đại trà, cảnh báo rằng nó có thể làm quá tải lưới điện và làm tăng nhiệt độ đô thị do thải không khí nóng ra đường phố.
Thay vào đó, giới chức trách đang hướng tới việc giới thiệu thêm các “không gian làm mát” công cộng và ban hành các chính sách khuyến khích cải tạo nhà ở sinh thái.
Nguồn: NYPost