Một mạng xã hội có 125 triệu người dùng hàng ngày vừa bị điều tra vì lan truyền hình ảnh nhạy cảm

Các nhà quản lý của Liên minh châu Âu (EU) vừa thông báo mở cuộc điều tra đối với X, nền tảng mạng xã hội thuộc sở hữu của Elon Musk, sau khi nhà chức trách xác định nền tảng này không ngăn chặn hiệu quả việc lan truyền các hình ảnh nhạy cảm do trí tuệ nhân tạo tạo ra.

Cuộc điều tra được dự báo sẽ làm gia tăng căng thẳng giữa châu Âu và Mỹ trong vấn đề quản lý nội dung trực tuyến. Ông Musk cùng một số đồng minh trong chính quyền của Tổng thống Donald Trump nhiều lần chỉ trích các quy định internet của EU, cho rằng chúng xâm phạm quyền tự do ngôn luận và gây bất lợi cho các công ty công nghệ Mỹ.

Theo các cơ quan chức năng châu Âu, X bị điều tra vì có dấu hiệu vi phạm Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA), khi không xử lý thỏa đáng các “rủi ro mang tính hệ thống” phát sinh từ việc tích hợp chatbot AI Grok vào nền tảng. Từ cuối tháng 12, nhiều hình ảnh nhạy cảm do Grok tạo ra, trong đó có cả hình ảnh liên quan đến trẻ em, đã xuất hiện tràn lan trên X, gây làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các nạn nhân và giới quản lý trên toàn cầu.

Trên thực tế, Elon Musk và X đã phải đối mặt với sự giám sát ngày càng chặt chẽ tại châu Âu ngay cả trước vụ việc liên quan đến Grok. Tháng trước, X bị phạt 120 triệu euro (khoảng 140 triệu USD) vì vi phạm các quy định của DSA liên quan đến thiết kế giao diện gây hiểu nhầm, tính minh bạch trong quảng cáo và việc chia sẻ dữ liệu với các nhà nghiên cứu độc lập. Song song đó, EU cũng đang tiến hành một cuộc điều tra riêng về thuật toán đề xuất và các chính sách kiểm soát nội dung bất hợp pháp của nền tảng này.

“Việc tạo ra các video hay hình ảnh nhạy cảm giả mạo, không có sự đồng thuận của phụ nữ và trẻ em, là một hình thức bạo lực không thể chấp nhận, làm tổn hại nghiêm trọng đến phẩm giá con người,” bà Henna Virkkunen, Phó Chủ tịch điều hành Ủy ban châu Âu phụ trách thực thi Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số, tuyên bố. “Chúng tôi sẽ đánh giá liệu X có tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ pháp lý theo DSA hay không.”

Ủy ban châu Âu hiện chưa đưa ra mốc thời gian cụ thể cho cuộc điều tra, song khẳng định có thẩm quyền yêu cầu X thực hiện các điều chỉnh đối với dịch vụ trong quá trình điều tra, nếu nhận thấy công ty không có những biện pháp khắc phục đáng kể.

Phía X hiện chưa đưa ra phản hồi chính thức trước yêu cầu bình luận.

Cuộc điều tra mới nhất phản ánh sự khác biệt ngày càng rõ rệt giữa EU và Mỹ trong cách tiếp cận vấn đề tự do ngôn luận và quản lý internet. Các quan chức châu Âu cho rằng việc thiếu các cơ chế bảo vệ hiệu quả trên những nền tảng như X đã tạo điều kiện cho ngôn luận thù hận, nội dung kỳ thị giới và bạo lực lan rộng. Ngược lại, ông Musk và chính quyền Tổng thống Trump coi các yêu cầu buộc nền tảng phải chủ động kiểm soát nội dung là một hình thức kiểm duyệt.

Được thông qua năm 2022, Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số yêu cầu các nền tảng trực tuyến lớn phải chủ động ngăn chặn và xử lý nội dung bất hợp pháp, dù định nghĩa cụ thể về loại nội dung này có thể khác nhau giữa các quốc gia thành viên EU. Nội dung bất hợp pháp bao gồm các tài liệu kích động thù hận hoặc nhắm vào cá nhân dựa trên chủng tộc, giới tính, xu hướng tính dục, tôn giáo hay nguồn gốc dân tộc.

Các nhà quản lý EU cho biết việc tích hợp Grok vào X đã tạo ra “nguy cơ nghiêm trọng đối với công dân EU”, và Vương quốc Anh cũng đang tiến hành điều tra riêng về vấn đề này.

Theo các cơ quan chức năng, vụ việc bắt đầu từ tháng trước, khi chatbot Grok đáp lại các yêu cầu đơn giản của người dùng bằng cách tự động tạo và đăng tải công khai những hình ảnh đã qua chỉnh sửa của người thật, bao gồm cả trẻ em, trong đó các nhân vật bị lột bỏ quần áo, mặc trang phục hở hang hoặc đặt vào những bối cảnh mang tính gợi dục.

Trước làn sóng chỉ trích, X đã giới hạn tính năng tạo ảnh bằng AI của Grok chỉ dành cho người dùng trả phí cao cấp, qua đó làm giảm số lượng hình ảnh được tạo ra. Sau đó, công ty tiếp tục mở rộng các biện pháp kiểm soát, tuyên bố không cho phép chatbot cung cấp “hình ảnh người thật mặc trang phục hở hang như bikini”.

Các nhà chức trách EU cho biết những thay đổi chính sách này sẽ được đưa vào đánh giá trong suốt quá trình điều tra.

Được biết tính đến tháng 1/2026, X có khoảng 125 triệu người dùng di động hàng ngày. Con số chính xác thay đổi tùy theo nguồn và thời điểm thống kê, nhưng đây vẫn là một mạng xã hội lớn, bất chấp cạnh tranh gay gắt trên thị trường.

Theo: The NY Times, Reuters