"Mẹ ủng hộ khi con muốn học cao đẳng nhưng lại lo lắng xã hội chỉ coi trọng bằng Đại học"

Trong nhiều năm qua, tấm bằng đại học vẫn thường được xem là “con đường chuẩn” mà phần lớn học sinh lựa chọn sau khi tốt nghiệp THPT. Với nhiều gia đình, việc con đỗ đại học không chỉ là niềm tự hào mà còn được xem như một bước đệm quan trọng để có công việc ổn định trong tương lai.

Chính vì vậy, khi con em bày tỏ mong muốn theo học cao đẳng, không ít phụ huynh rơi vào trạng thái vừa ủng hộ, vừa lo lắng. Họ hiểu rằng việc lựa chọn ngành nghề phù hợp với năng lực và sở thích của con là điều quan trọng, nhưng đồng thời vẫn băn khoăn liệu xã hội hiện nay có còn quá coi trọng bằng cấp, đặc biệt là bằng đại học, khiến những người học cao đẳng gặp bất lợi khi bước vào thị trường lao động hay không.

Những trăn trở này cũng được nhiều phụ huynh chia sẻ tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 diễn ra ngày 8/3 tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Tại phiên tư vấn có sự tham gia của các chuyên gia đến từ nhiều trường đại học, không ít phụ huynh thẳng thắn đặt câu hỏi về cơ hội việc làm của sinh viên tốt nghiệp bậc học này. Một số phụ huynh cho biết họ sẵn sàng tôn trọng lựa chọn của con nếu con muốn học cao đẳng, miễn là phù hợp với khả năng. Tuy nhiên, điều khiến họ băn khoăn nhất vẫn là tâm lý xã hội “chuộng bằng đại học”, lo rằng con mình có thể gặp khó khăn khi tìm việc sau này.

Giải đáp những lo lắng này, TS. Đồng Văn Ngọc, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội cho rằng thực tế của thị trường lao động hiện nay cho thấy bằng cấp không phải yếu tố duy nhất quyết định thành công của một người. Ông dẫn chứng rằng trong xã hội có rất nhiều người làm những nghề mang tính thực hành cao như thợ cắt tóc nhưng nhờ tay nghề giỏi, họ vẫn có thu nhập ổn định và cuộc sống khá giả. Ngược lại, cũng có không ít cử nhân đại học gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm phù hợp với chuyên ngành đã học.

“Từ đó có thể thấy tấm bằng không quyết định tất cả. Điều quan trọng nhất là các bạn trẻ lựa chọn được con đường phù hợp với sở thích và sở trường của bản thân”, TS. Đồng Văn Ngọc nhấn mạnh. Theo TS. Đồng Văn Ngọc, một trong những điểm khác biệt lớn của hệ đào tạo cao đẳng là chương trình học được thiết kế theo hướng thực tiễn. Tỷ lệ học tập thường khoảng 70% thực hành và 30% lý thuyết, giúp sinh viên nhanh chóng làm quen với môi trường làm việc thực tế.

Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội cho biết tại trường đã có những sinh viên của trường được doanh nghiệp trả mức lương từ 10 đến 30 triệu đồng mỗi tháng khi tham gia làm việc trong thời gian thực tập hoặc thực hành tại doanh nghiệp. Đây là cơ hội để người học vừa tích lũy kinh nghiệm, vừa có thu nhập ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Không chỉ vậy, nhà trường hiện còn có khoảng 1.000 suất học bổng từ các doanh nghiệp đối tác dành cho sinh viên. Những học sinh nhận được học bổng này có thể giảm bớt đáng kể gánh nặng tài chính trong quá trình học tập, đồng thời có cơ hội tiếp cận việc làm sớm sau khi tốt nghiệp. Nhờ chương trình đào tạo gắn chặt với nhu cầu của doanh nghiệp, sinh viên cao đẳng thường có nhiều cơ hội tiếp cận công việc ngay từ khi còn đang học. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp sẵn sàng tiếp nhận sinh viên thực tập và trả lương trong quá trình đào tạo.

Theo TS. Đồng Văn Ngọc, thay vì quá lo lắng về việc nên chọn cao đẳng hay đại học, điều quan trọng hơn là học sinh cần hiểu rõ bản thân mình phù hợp với ngành nghề nào. Sự lựa chọn nên dựa trên sở thích, năng lực, khả năng học tập cũng như định hướng nghề nghiệp lâu dài. “Không phải cứ có tấm bằng đại học là dễ xin việc. Điều quan trọng là các bạn trẻ có năng lực, kỹ năng và sự chuẩn bị như thế nào để sẵn sàng bước vào nghề mình lựa chọn”.

Trong bối cảnh thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng, nhiều doanh nghiệp hiện nay không chỉ nhìn vào bằng cấp mà còn đặc biệt coi trọng kỹ năng nghề nghiệp, khả năng thực hành và thái độ làm việc của ứng viên. Những người có tay nghề tốt, có khả năng thích nghi với công việc thực tế thường được đánh giá cao, bất kể họ tốt nghiệp từ hệ đào tạo nào.

Vì vậy, theo các chuyên gia tại ngày hội tư vấn, đại học không phải là con đường duy nhất dẫn đến thành công. Điều quan trọng hơn là người học hiểu rõ mình muốn gì, có thế mạnh ở đâu và lựa chọn môi trường đào tạo phù hợp để phát triển năng lực. Khi đã có tay nghề vững vàng và kỹ năng làm việc thực tế, cơ hội nghề nghiệp và thu nhập của người trẻ vẫn hoàn toàn rộng mở, dù họ bước vào thị trường lao động với tấm bằng cao đẳng hay đại học.

Tổng hợp