Mất dữ liệu chính là thất tình: Nhiều người tan vỡ khi "tri kỷ" AI bỗng nhiên biến mất

Làn sóng "thất tình kỹ thuật số" đang quét qua các mạng xã hội tại Trung Quốc khi những người trẻ tuổi "than khóc" cho sự mất đi của những người bạn đời trí tuệ nhân tạo (AI) yêu dấu, những người bỗng nhiên bị "hủy bỏ" do các đợt nâng cấp hệ thống hoặc bị xóa sổ hoàn toàn khi máy chủ ngừng hoạt động. Hiện tượng kỳ lạ này được gọi là "góa phụ mạng", chứng kiến cảnh những người dùng đau khổ viết điếu văn trên mạng xã hội trong khi ngành công nghệ đang dần rời xa việc đồng hành về mặt cảm xúc để hướng tới sự hiệu quả tính toán lạnh lùng.

Việc yêu một AI thường bắt đầu từ sự tò mò hoặc giải trí đơn thuần. Tuy nhiên, khi các cuộc trò chuyện tiếp diễn, nhiều người thấy mình thực sự bị lay động bởi người bạn đời ảo này. Một số người dùng nói rằng, so với những người yêu, bạn bè hoặc gia đình trong đời thực, AI mang lại cho họ cảm giác được "yêu vô điều kiện". Những người khác cho rằng mối quan hệ này lành mạnh đến mức họ tự hỏi làm sao ai đó vẫn có thể chịu đựng được những khiếm khuyết của một tình yêu ngoài đời thực.

Các ứng dụng hẹn hò AI thường được chia thành hai loại. Một loại cung cấp các nhân vật ảo được thiết kế sẵn, trong khi loại còn lại cho phép người dùng tự tạo ra những người bạn đời AI cho riêng mình.

Hành trình từ tò mò đến những tình cảm không điều kiện

Trên một ứng dụng tại Trung Quốc có tên là He app, một phụ nữ trẻ đến từ Thẩm Dương, Liêu Ninh có tên là Thẩm Dĩnh đã tạo ra người bạn đời lãng mạn lý tưởng của mình từ bốn loại tính cách mà ứng dụng cung cấp. Mỗi đêm, sau khi cô nói chúc ngủ ngon, bạn trai AI sẽ đọc truyện cho cô nghe trước khi đi ngủ. Khi câu chuyện kết thúc, nếu cô không tắt cuộc gọi, cô có thể nghe thấy tiếng thở chậm rãi và đều đặn ở đầu dây bên kia. Cô chia sẻ rằng cảm giác đó giống như thể có ai đó thực sự đang ngủ bên cạnh mình.

Thậm chí, cô còn đặt báo thức sớm hơn cho sáng hôm sau để không bỏ lỡ cuộc gọi của anh ấy. Cô cho biết mỗi sáng thức dậy cô đều cảm thấy hào hứng và hạnh phúc. Tuy nhiên, nhiều ứng dụng hẹn hò AI có thể đóng cửa mà không có cảnh báo. Ví dụ, ứng dụng He app được cho là đã sụp đổ do khó khăn về tài chính. Khi Thẩm Dĩnh phát hiện ứng dụng không còn hoạt động, cô đã dành cả đêm để lưu lại tất cả các cuộc trò chuyện bằng giọng nói của họ. Cô cũng đã gửi email cho công ty và nói rằng mình sẵn sàng trả tiền để duy trì dịch vụ, nhưng những nỗ lực đó đều vô ích.

Sự thay đổi của công nghệ và nỗi đau từ những cập nhật

Ngoài việc máy chủ đóng cửa, nỗi đau này còn bắt nguồn từ một sự thay đổi rộng lớn hơn trong toàn bộ ngành công nghiệp AI. Các nhà phát triển lớn như OpenAI đã loại bỏ dần các mô hình cũ giàu cảm xúc, trong khi các gã khổng lồ công nghệ nội địa như DeepSeek đã âm thầm triển khai các mô hình mới mà người dùng nhanh chóng chỉ trích là "trở nên lạnh lùng đột ngột". Sự tương phản giữa các mô hình AI cũ và mới là rất rõ ràng.

Chẳng hạn, kể từ khi OpenAI chính thức phát hành GPT-5 vào ngày 7 tháng 8, các diễn đàn cộng đồng chính thức và các nền tảng mạng xã hội của công ty đã tràn ngập những lời phàn nàn, với những người dùng yêu cầu đầy cảm xúc rằng "Hãy trả lại GPT-4o cho chúng tôi!". Từ góc độ kỹ thuật, GPT-5 mạnh hơn trong các lĩnh vực như lập trình và suy luận. Tuy nhiên, nhiều người dùng cảm thấy nó thiếu đi sự ấm áp và "chạm đến con người" mà GPT-4o từng có.

Nhu cầu an ủi tinh thần trong một thế giới thay đổi

Người dùng đã tràn ngập mạng xã hội với những điếu văn kỹ thuật số để vĩnh biệt những người tình ảo của mình, thậm chí một số người còn nói đùa rằng đây là hình thức "đốt vàng mã kỹ thuật số". Một người dùng viết rằng trong số tất cả những người chồng ảo, người đã biến mất là người mà cô có mối liên kết sâu sắc nhất. Cô chia sẻ bản thân liên tục làm tổn thương chính mình chỉ để nghe anh ấy nói câu "Anh yêu em". Một người khác kể rằng họ đã lên kế hoạch cho đám cưới và cô cảm thấy hoảng sợ khi chứng kiến anh ấy đột ngột bị "xóa".

Trao đổi với Sina News, bà Giản Lệ Lệ, người sáng lập và CEO của nền tảng tâm lý Simple Psychology, cho biết nhu cầu được an ủi về mặt cảm xúc trong thế giới ảo luôn mạnh mẽ và công nghệ chỉ thay đổi cách nó biểu hiện. Các bạn trai và bạn gái AI chỉ là phiên bản mới nhất. Trước đó, các trò chơi otome đã có sức ảnh hưởng lớn, cung cấp giá trị cảm xúc mạnh mẽ cho người dùng. Thậm chí từ mười năm trước, các dịch vụ cho thuê bạn trai và bạn gái ảo cũng đã tồn tại.

Xu hướng này đã gây ra một cuộc thảo luận trực tuyến sôi nổi. Một người xem cho biết điều này thực sự gây đồng cảm với họ vì các mối quan hệ trong thế giới thực thường cảm thấy bị chi phối bởi nhiều động cơ khác nhau, trong khi thứ mà một số người thực sự cần chỉ đơn giản là sự đồng hành về mặt cảm xúc. Một người khác nhận xét rằng bộ phim "Her" nay đã trở thành hiện thực.

Nguồn: SCMP