Lời khuyên cho các mẹ khi thấy con ngủ dậy có 5 biểu hiện này

Các mẹ có để ý xem bé nhà mình thường làm gì sau khi thức giấc không?

Phần lớn trẻ sơ sinh và trẻ ít tháng tuổi vừa mở mắt đã òa khóc. Có thể con đói bụng, muốn bú, tã ướt gây khó chịu hoặc không nhìn thấy bố mẹ nên cảm thấy bất an. Vì chưa biết nói, trẻ chỉ có thể dùng tiếng khóc để gọi người lớn đến giúp.

Tuy nhiên, một số bé sau khi tỉnh giấc lại không khóc ngay mà nằm quan sát, mút tay hoặc cử động chân tay. Những biểu hiện này phần nào phản ánh khả năng cảm nhận, vận động và tự điều chỉnh cảm xúc của trẻ đang dần hoàn thiện.

5 biểu hiện thường gặp ở trẻ sau khi thức dậy

1. Nằm yên và chăm chú quan sát một vật nào đó

Nhiều mẹ thấy con thức dậy nhưng cứ nằm im, mắt nhìn chăm chú vào một chỗ thì lo bé đang buồn hoặc cô đơn. Vì thế, người lớn thường lập tức tiến đến trêu đùa hoặc bế con lên.

Thực tế, khi trẻ nằm yên và quan sát đồ chơi treo trên nôi, rèm cửa hay những mảng sáng chuyển động trên tường, có thể con đang tập trung tìm hiểu thế giới xung quanh.

Khả năng chú ý của trẻ còn rất ngắn. Vì vậy, nếu con có thể nhìn một vật trong một khoảng thời gian nhất định, điều đó cho thấy thị giác và khả năng tập trung đang từng bước phát triển.

Nếu bé vẫn thoải mái, cha mẹ không nhất thiết phải lập tức can thiệp. Hãy để con có một khoảng thời gian ngắn tự quan sát.

2. Tự mút tay và không quấy khóc

Nhiều người cho rằng trẻ mút tay sau khi thức dậy chắc chắn là đang đói và cần được cho bú ngay. Tuy nhiên, mút tay không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với đói bụng.

Với trẻ nhỏ, đưa tay lên miệng là một cách khám phá cơ thể và cũng có thể giúp con tự trấn an. Nếu bé thức giấc, tự mút tay và vẫn giữ được trạng thái bình tĩnh, điều đó có thể cho thấy con đang học cách điều chỉnh cảm xúc.

Trong những tháng đầu đời, mút tay là hành vi khá phổ biến. Cha mẹ không nên vội vàng ngăn cản, nhưng cần giữ tay trẻ sạch sẽ, cắt móng gọn và quan sát các dấu hiệu khác để biết con có thực sự đói hay không.

Nếu trẻ mút tay kèm theo quay đầu tìm ti, chóp chép miệng hoặc bắt đầu quấy khóc, đó có thể là lúc con cần được cho bú.

3. Vung tay, đạp chân đầy hào hứng

Một số bé vừa tỉnh giấc đã liên tục đạp chân, vung tay và cử động toàn thân. Trông con có vẻ rất phấn khích, như thể đang tự chơi một mình.

Những động tác lặp đi lặp lại này giúp trẻ cảm nhận cơ thể, rèn khả năng phối hợp chân tay và dần kiểm soát chuyển động tốt hơn. Đây cũng là một phần tự nhiên trong quá trình phát triển vận động.

Cha mẹ có thể để trẻ nằm trên bề mặt bằng phẳng, chắc chắn và an toàn để con tự do cử động. Không nên quấn con quá chặt hoặc đặt quá nhiều chăn, gối và đồ vật xung quanh.

Tuy nhiên, nếu trẻ chỉ cử động một bên cơ thể, chân tay quá cứng hoặc quá mềm, vận động có biểu hiện bất thường, cha mẹ nên đưa con đi khám để được đánh giá cụ thể.

4. Chủ động nhìn quanh và tò mò về môi trường

Có những bé sau khi thức dậy không nằm im hay mút tay mà nhanh chóng quay đầu nhìn quanh phòng. Tiếng động của người thân, rèm cửa lay động hoặc một vệt sáng trên tường cũng có thể thu hút sự chú ý của con.

Việc chủ động quan sát cho thấy trẻ đang tiếp nhận thông tin từ môi trường bằng thị giác và thính giác. Sự tò mò ấy là một phần quan trọng trong quá trình phát triển nhận thức.

Cha mẹ có thể tạo cho con một không gian sinh hoạt an toàn, đủ sáng và có một vài đồ vật phù hợp với lứa tuổi để quan sát. Tuy nhiên, không nên treo quá nhiều đồ chơi sát mặt trẻ hoặc liên tục tạo âm thanh, ánh sáng nhằm kích thích con.

Trẻ nhỏ cũng cần những khoảng thời gian yên tĩnh để tự xử lý những gì mình nhìn thấy và nghe được.

5. Giữ được trạng thái bình tĩnh trong thời gian ngắn

Một số trẻ sau khi thức dậy dù chưa thấy bố mẹ ngay cũng không lập tức khóc lớn. Con có thể hơi cựa quậy, phát ra vài âm thanh nhỏ rồi tự bình tĩnh trở lại.

Khả năng tự trấn an ở mỗi trẻ không giống nhau và còn phụ thuộc vào độ tuổi, tính khí, sức khỏe cũng như cảm giác an toàn mà con nhận được trong quá trình chăm sóc.

Nếu bé có thể nằm yên chờ người lớn trong một khoảng thời gian ngắn, điều đó cho thấy con đang dần hình thành khả năng điều chỉnh trạng thái của mình.

Tuy nhiên, việc trẻ thức dậy và khóc ngay cũng hoàn toàn bình thường. Tiếng khóc không đồng nghĩa với việc con kém thông minh, thiếu an toàn hay não bộ phát triển không tốt.

Cha mẹ nên làm gì khi trẻ thức dậy?

Cách chăm sóc cần dựa trên trạng thái thực tế của trẻ.

Nếu bé thức dậy và khóc, cha mẹ nên đến bên con, nhẹ nhàng trò chuyện và kiểm tra những nhu cầu cơ bản như đói bụng, tã ướt, nóng, lạnh hoặc khó chịu trong người. Không nhất thiết phải hoảng hốt bế con thật nhanh, nhưng cũng không nên cố tình để trẻ khóc kéo dài với mục đích “rèn tính tự lập”.

Nếu bé thức dậy trong trạng thái bình tĩnh, đang mút tay, vung chân hoặc chăm chú quan sát, cha mẹ có thể đứng gần và âm thầm theo dõi. Hãy để con có vài phút tự khám phá, miễn là không gian ngủ an toàn và trẻ không có dấu hiệu khó chịu.

Khoảng thời gian này giúp bé làm quen với môi trường và cơ thể của mình. Khi con bắt đầu tìm người lớn, phát tín hiệu muốn bú hoặc cần được thay tã, cha mẹ hãy đáp lại kịp thời.

Dù vậy, năm biểu hiện trên chỉ mang tính tham khảo, không phải tiêu chuẩn đánh giá trí thông minh. Mỗi em bé có tính khí và nhịp phát triển khác nhau. Có trẻ thức dậy rất yên tĩnh, cũng có trẻ luôn khóc để gọi bố mẹ; cả hai đều có thể phát triển hoàn toàn bình thường.

Thay vì đối chiếu từng dấu hiệu rồi lo lắng, cha mẹ nên quan sát sự phát triển tổng thể của con, đáp ứng nhu cầu phù hợp và đưa trẻ đi khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.