Lần đầu tiên trong lịch sử, Việt Nam xây thành công cầu có trụ tháp cao 145 m nghiêng 12 độ, kết hợp hệ dây văng 3 mặt phẳng: Vốn hơn 1.700 tỷ đồng, bên trong có cả thang máy đặc biệt

Việt Nam sở hữu nhiều cây cầu có kiến trúc độc đáo, không chỉ gây ấn tượng bởi quy mô đầu tư hàng nghìn tỷ đồng mà còn ghi dấu những bước tiến quan trọng trong kỹ thuật xây dựng. Trong số đó, có những công trình sở hữu kết cấu lần đầu tiên được áp dụng tại Việt Nam, trở thành biểu tượng kiến trúc của các đô thị lớn.

Một trong những công trình nổi bật là cầu Trần Thị Lý bắc qua sông Hàn, TP Đà Nẵng. Với trụ tháp cao 145 m nghiêng 12 độ, kết hợp hệ dây văng ba mặt phẳng, cây cầu mang hình dáng cánh buồm khổng lồ, đồng thời sở hữu nhiều chi tiết kỹ thuật đặc biệt ít người biết đến.

Cây cầu hơn 1.700 tỷ đồng, lần đầu áp dụng kết cấu đặc biệt tại Việt Nam

Theo Báo điện tử Chính phủ, cầu Trần Thị Lý được khởi công ngày 22/4/2010 và chính thức khánh thành ngày 29/3/2013, đúng dịp kỷ niệm 38 năm Ngày giải phóng Đà Nẵng. Công trình có tổng mức đầu tư 1.709 tỷ đồng, do Công ty WSP Finland (Phần Lan) thiết kế, Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 1 (CIENCO1) là đơn vị thi công chính.

Cầu có tổng chiều dài 731 m, trong đó nhịp chính dây văng dài 230 m. Mặt cầu rộng 34,5 m, bố trí 6 làn xe cơ giới, dải phân cách và lối đi dành cho người đi bộ hai bên.

Điểm khiến công trình trở nên khác biệt chính là kết cấu trụ tháp nghiêng kết hợp hệ dây văng ba mặt phẳng.

Theo Công ty CP Tư vấn Đường cao tốc Việt Nam (VECC), dự án cầu Nguyễn Văn Trỗi – Trần Thị Lý là công trình cầu dây văng có kết cấu đặc biệt lần đầu tiên thực hiện tại Việt Nam, với hệ dây văng ba mặt phẳng kết hợp trụ tháp có khớp mềm.

Thông tin từ Viện Khoa học và Công nghệ Giao thông vận tải cũng cho biết, đây là lần đầu tiên hệ dây văng ba chiều kết hợp trụ tháp nghiêng 12 độ được áp dụng tại Việt Nam.

Cụ thể, cây cầu sử dụng một trụ tháp chính bằng bê tông cốt thép, có mặt cắt hình chữ V, cao 145 m và nghiêng 12 độ về phía Tây. Các dây văng được bố trí bất đối xứng, trong đó hệ dây phía Đông neo xuống phần giữa dầm cầu, còn hệ dây phía Tây được bố trí xoắn và chia thành hai nhánh.

Nhờ cách sắp xếp này, toàn bộ công trình mang dáng dấp một cánh buồm đang căng gió hướng ra biển lớn. Khi nhìn từ góc khác, cây cầu lại gợi liên tưởng đến cánh chim đang bay. Thiết kế không chỉ đáp ứng yêu cầu giao thông mà còn gửi gắm hình ảnh về một Đà Nẵng năng động, khát vọng phát triển và hội nhập.

Hệ thống chịu lực hàng chục nghìn tấn, bên trong có thang máy đặc biệt

Không chỉ có hình dáng khác lạ, quá trình xây dựng cầu Trần Thị Lý còn đặt ra nhiều thách thức kỹ thuật.

Theo Cổng thông tin điện tử TP Đà Nẵng, công trình sử dụng hệ thống gối cầu hình chỏm cầu có khả năng chịu tải lên tới 25.000 tấn. Đây là bộ phận quan trọng giúp truyền tải trọng từ kết cấu dầm và trụ tháp xuống hệ trụ đỡ bên dưới, đồng thời góp phần giảm kích thước bệ móng và tiết kiệm vật liệu.

Việc thi công trụ tháp nghiêng cũng đòi hỏi kỹ thuật phức tạp. Theo Viện Khoa học và Công nghệ Giao thông vận tải, nhà thầu đã ứng dụng công nghệ ván khuôn leo để xây dựng trụ tháp có tiết diện thay đổi từ chân lên đỉnh, kết hợp các giải pháp căng kéo cáp dây văng và kiểm soát kết cấu trong quá trình thi công.

Kỹ sư Ngô Bá Toản, người trực tiếp chỉ đạo điều hành thi công, từng chia sẻ rằng đội ngũ công nhân CIENCO1 vừa thi công, vừa học hỏi kinh nghiệm từ chuyên gia nước ngoài để từng bước làm chủ công nghệ.

Đáng chú ý, bên trong trụ tháp cao 145 m còn có một hệ thống thang máy được thiết kế đặc biệt. Chiếc thang máy này có sức chứa 5 người, được bố trí bên trong lòng trụ tháp và di chuyển theo góc nghiêng 12 độ của kết cấu cầu.

Để đi từ chân tháp lên khu vực gần đỉnh, thang máy mất hơn 6 phút. Từ đây, các kỹ thuật viên tiếp tục di chuyển đến vị trí đặt thiết bị để kiểm tra hệ thống quan trắc, đèn cảnh báo và hệ thống chiếu sáng.

Công tác bảo dưỡng, kiểm tra được thực hiện định kỳ, ít nhất mỗi tháng một lần nhằm bảo đảm các thiết bị hoạt động ổn định.

Ít ai biết rằng, chiếc thang máy này từng được tính toán để phục vụ hoạt động du lịch. Cụ thể, ý tưởng ban đầu là sử dụng thang máy đưa du khách lên cao ngắm toàn cảnh Đà Nẵng. Tuy nhiên, sau khi công trình đi vào hoạt động, phương án này chưa được triển khai vì những yếu tố liên quan đến hiệu quả khai thác và vận hành. Thang máy hiện được sử dụng cho công tác kỹ thuật, không phục vụ khách tham quan thông thường.

Từ cây cầu lịch sử đến biểu tượng kiến trúc của Đà Nẵng

Khu vực xây dựng cầu Trần Thị Lý hiện nay từng gắn với một cây cầu đường sắt có lịch sử hàng chục năm. Năm 1951, hãng Eiffel của Pháp xây dựng cầu De Lattre de Tassigny qua sông Hàn. Công trình sau đó trải qua nhiều lần đổi tên, cải tạo để phục vụ nhu cầu giao thông, trước khi mang tên nữ anh hùng Trần Thị Lý sau năm 1975.

Đến năm 2013, cầu Trần Thị Lý mới chính thức đi vào hoạt động, góp phần nâng cao năng lực giao thông, kết nối các khu vực đô thị hai bên sông Hàn và tạo thêm động lực phát triển cho thành phố.

Hơn 13 năm kể từ ngày khánh thành, cây cầu không chỉ trở thành tuyến giao thông quen thuộc với người dân Đà Nẵng mà còn là điểm nhấn kiến trúc thu hút du khách. Khi đêm xuống, hệ thống chiếu sáng làm nổi bật hình ảnh cánh buồm khổng lồ giữa dòng sông, góp phần tạo nên vẻ đẹp riêng của thành phố.

Nếu như cây cầu cũ từng chứng kiến nhiều giai đoạn lịch sử, công trình hiện đại ngày nay lại mang dấu ấn về sự phát triển của kỹ thuật xây dựng Việt Nam. Với người dân và du khách, cầu Trần Thị Lý không chỉ là nơi kết nối đôi bờ mà còn là một trong những hình ảnh biểu tượng của Đà Nẵng.