Tết là dịp bàn ăn lúc nào cũng đầy ắp: bánh chưng, giò chả, thịt kho, mứt, bánh kẹo… Nấu nhiều để đãi khách, biếu tặng và “ăn cho đã miệng” đầu năm là điều dễ hiểu. Nhưng cũng chính vì dư dả mà không ít món bị để quá lâu, bảo quản sai cách. Chỉ một chút chủ quan, bạn có thể rước vi khuẩn và độc tố vào người lúc nào không hay. Nếu thấy đò ăn Tết có 5 dấu hiệu dưới đây, tốt nhất nên bỏ ngay, đừng tiếc.
1. Xuất hiện mùi lạ, chua hoặc hôi
Đồ ăn ngày Tết thường giàu đạm, chất béo và tinh bột, là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi nếu để ngoài lâu hoặc bảo quản không đủ lạnh. Khi mở hộp thấy mùi chua nhẹ, mùi hôi, mùi lên men hoặc bất kỳ mùi nào khác lạ so với ban đầu, đó là cảnh báo rõ ràng thực phẩm đã biến chất.
Đặc biệt cần cẩn trọng với bánh chưng, bánh tét, giò chả, thịt đông và thịt kho. Những món này nếu lên men có thể sinh độc tố gây đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, thậm chí ngộ độc thực phẩm nặng. Đừng cố nếm thử để “kiểm tra lại”. Chỉ cần mùi bất thường, hãy mạnh dạn loại bỏ.

2. Màu sắc thay đổi khác lạ
Không phải lúc nào đồ hỏng cũng bốc mùi ngay. Nhiều trường hợp màu sắc sẽ thay đổi trước khi bạn kịp ngửi thấy mùi. Thịt kho hoặc thịt đông nếu xuất hiện lớp màng nhầy, chuyển sang màu xám tái, xanh rêu hoặc có đốm lạ thì gần như chắc chắn đã hỏng. Bánh chưng, bánh tét khi vỏ mốc xanh, mốc đen, phần nếp bên trong nhão, chảy nước hoặc sẫm màu bất thường cũng không còn an toàn. Giò chả, mứt nếu có vệt xanh, đen, hoặc những chấm li ti khác thường rất có thể đã nhiễm nấm mốc.
Nhiều người có thói quen cắt bỏ phần mốc rồi ăn tiếp phần còn lại. Đây là sai lầm nguy hiểm. Nấm mốc có thể sinh ra độc tố như aflatoxin và mycotoxin, những chất không bị phá hủy hoàn toàn khi nấu lại. Độc tố này liên quan đến tổn thương gan, suy giảm miễn dịch và về lâu dài có thể làm tăng nguy cơ bệnh lý nghiêm trọng. Khi thực phẩm đã đổi màu bất thường, đừng tiếc rẻ.
3. Bề mặt nhớt, chảy nước hoặc có lớp nhầy
Một dấu hiệu khác rất dễ nhận biết là thực phẩm trở nên nhớt, dính tay hoặc rỉ nước lạ. Đây là biểu hiện vi khuẩn đã phát triển mạnh trên bề mặt. Giò chả nếu bóp nhẹ thấy mềm bất thường, dính tay, bề mặt trơn trượt thì không nên ăn tiếp. Bánh chưng, bánh tét khi cắt ra thấy nếp nhão, rỉ nước vàng hoặc có cảm giác ướt dính bất thường cũng là dấu hiệu lên men hỏng. Thịt kho, thịt nguội nếu sờ vào thấy dính tay, không còn độ chắc như lúc mới nấu thì nên bỏ.
Đáng lưu ý là lớp nhớt và nước rỉ có thể xuất hiện trước cả khi có mùi hôi rõ rệt. Vì vậy, với đồ ăn đã để vài ngày trong tủ lạnh, bạn nên quan sát kỹ bằng mắt và kiểm tra bằng tay trước khi hâm lại.

4. Để quá lâu so với thời gian bảo quản an toàn
Nhiều người nghĩ rằng cứ để trong tủ lạnh là có thể yên tâm. Thực tế, mỗi món ăn đều có “tuổi thọ” nhất định. Bánh chưng, bánh tét ở nhiệt độ thường chỉ nên dùng trong khoảng 2 đến 3 ngày. Nếu bảo quản ở ngăn mát tủ lạnh, thời gian an toàn thường từ 5 đến 7 ngày. Muốn để lâu hơn, nên cấp đông, khi đó có thể giữ được vài tuần đến một hai tháng, nhưng cần bọc kín.
Giò chả để ngoài chỉ nên dùng trong 2 đến 3 ngày. Trong ngăn mát cũng không nên quá 5 đến 7 ngày. Thịt kho, thịt đông sau khi nấu xong nếu bảo quản ngăn mát chỉ nên dùng trong khoảng một tuần. Nếu chưa ăn ngay, nên chia nhỏ và cấp đông để kéo dài thời gian sử dụng.
5. Xuất hiện nấm mốc dù chỉ một chút
Nấm mốc không chỉ có trên bánh chưng hay giò chả. Mứt, bánh kẹo, lạp xưởng, thậm chí hạt dưa nếu để trong môi trường ẩm cũng có thể bị mốc. Mốc xanh, mốc trắng thường gây rối loạn tiêu hóa. Mốc đen, mốc vàng nguy hiểm hơn vì có thể sinh độc tố aflatoxin, liên quan đến ngộ độc cấp tính và tổn thương gan. Điều đáng lo là độc tố có thể đã lan sâu vào bên trong thực phẩm dù mắt thường chỉ thấy một đốm nhỏ.
Nguyên tắc đơn giản là: đã thấy mốc thì bỏ. Không cắt phần mốc, không rửa lại rồi ăn tiếp. Sức khỏe của cả gia đình quan trọng hơn nhiều so với việc tiếc vài miếng bánh hay khoanh giò.
