Không uống rượu bia nhưng gan vẫn có thể xuống cấp không phanh chỉ vì 9 thói quen này

Gan đảm nhiệm hàng trăm công việc mỗi ngày, từ lọc máu, chuyển hóa thuốc, dự trữ dưỡng chất đến điều hòa cholesterol và hỗ trợ tiêu hóa chất béo. Tuy nhiên, tổn thương gan thường diễn ra âm thầm, khi triệu chứng rõ ràng xuất hiện thì chức năng gan có thể đã suy giảm đáng kể.

Trả lời phỏng vấn trên tờ Times of India, bác sĩ Pramod Kumar D A, chuyên gia cao cấp về gan mật và ghép gan tại Bệnh viện Apollo (Ấn Độ), cho biết trong xã hội hiện đại, bệnh gan ngày càng liên quan đến chế độ ăn uống, thiếu ngủ, sử dụng thực phẩm bổ sung tùy tiện, hóa chất môi trường và các loại thuốc phổ biến.

9 yếu tố có thể âm thầm gây áp lực lên gan

Tiêu thụ quá nhiều đường fructose tinh chế

Fructose trong trái cây nguyên quả không phải vấn đề chính. Nguy cơ nằm ở lượng fructose tinh chế trong nước ngọt, nước trái cây đóng hộp, ngũ cốc ăn sáng, sữa chua có hương vị, nước sốt và đồ ăn chế biến sẵn.

Fructose chủ yếu được gan xử lý. Khi hấp thụ quá nhiều, gan có thể chuyển phần dư thừa thành chất béo, góp phần làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa.

Dùng nhiều thuốc cùng chứa paracetamol

Paracetamol thường an toàn khi sử dụng đúng liều. Tuy nhiên, một người có thể đồng thời uống thuốc cảm, thuốc hạ sốt và thuốc đau đầu mà không biết các sản phẩm này đều chứa paracetamol.

Tổng liều quá cao có thể khiến gan không kịp chuyển hóa thuốc, dẫn đến tổn thương gan cấp tính. Vì vậy, cần đọc kỹ thành phần trước khi kết hợp nhiều loại thuốc.

Tự ý sử dụng sản phẩm thảo dược

Sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên không phải lúc nào cũng vô hại. Một số thảo dược từng được ghi nhận có liên quan đến tổn thương gan.

Ngoài ra, một số sản phẩm bổ sung có thể chứa thành phần không được công bố rõ hoặc hàm lượng cao hơn dự kiến.

Thường xuyên ngủ không đủ giấc

Gan hoạt động theo nhịp sinh học ngày - đêm. Trong lúc ngủ, cơ quan này thực hiện quá trình phục hồi và điều hòa chuyển hóa chất béo.

Thiếu ngủ kéo dài có liên quan đến tình trạng viêm, kháng insulin và nguy cơ gan nhiễm mỡ cao hơn. Duy trì giờ ngủ ổn định và ngủ khoảng 7-9 giờ mỗi đêm có thể giúp bảo vệ gan.

Bổ sung quá nhiều vitamin A

Vitamin A cần thiết cho thị lực, miễn dịch và da, nhưng loại vitamin này được tích trữ trong gan. Sử dụng viên bổ sung liều cao trong thời gian dài có thể gây tích tụ, làm tăng nguy cơ viêm và tổn thương gan.

Nguồn vitamin A từ cà rốt, rau bina, bí đỏ hoặc khoai lang thường an toàn hơn việc tự ý dùng viên liều cao.

Tiếp xúc thường xuyên với hóa chất gia dụng

Sơn mới, bình xịt, thuốc diệt côn trùng và chất tẩy rửa mạnh có thể giải phóng các hợp chất dễ bay hơi. Khi hít vào, chúng đi vào máu rồi được gan xử lý.

Sử dụng những sản phẩm này trong phòng kín, thiếu thông gió có thể làm tăng áp lực oxy hóa lên gan.

Hút thuốc lá chủ động hoặc thụ động

Khói thuốc chứa hàng nghìn hóa chất có thể gây viêm và stress oxy hóa. Các chất này đi vào máu, sau đó được vận chuyển đến gan và có thể góp phần gây tổn thương mô theo thời gian.

Ăn nhiều thực phẩm chứa chất béo chuyển hóa

Một số thực phẩm đóng gói vẫn có thể chứa dầu hydro hóa một phần. Loại chất béo này thúc đẩy phản ứng viêm, làm xấu chỉ số cholesterol và khuyến khích chất béo tích tụ trong tế bào gan.

Thường xuyên uống không đủ nước

Nước không trực tiếp “thải độc” gan, nhưng giúp duy trì tuần hoàn máu và hỗ trợ các quá trình chuyển hóa bình thường. Mất nước thường xuyên khiến cơ thể phải làm việc nhiều hơn để duy trì chức năng.

Bảo vệ gan bắt đầu từ những lựa chọn nhỏ

Người dân nên ưu tiên trái cây nguyên quả thay vì nước trái cây đóng hộp, đọc kỹ nhãn thuốc, không tự ý dùng thảo dược hoặc vitamin liều cao, ngủ đủ giấc và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn.

Khi sử dụng sơn, thuốc xịt hay chất tẩy rửa, cần mở cửa sổ hoặc bật quạt thông gió. Những người béo phì, mắc tiểu đường hoặc cholesterol cao cũng nên kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Lam Chi

Nguồn: Times of India