Hàng chục bé trai thiệt mạng trong nghi lễ trưởng thành tại Nam Phi

(Ảnh: AP)

Nghi lễ trưởng thành tại Nam Phi là một tập tục lâu đời liên quan đến việc cắt bao quy đầu nhằm đánh dấu sự chuyển tiếp sang tuổi trưởng thành. Theo các nguồn tin địa phương, nghi lễ này thường được tổ chức 2 lần mỗi năm, thu hút hàng trăm nghìn thanh thiếu niên tham gia. Tuy nhiên, do tính chất bí mật và khép kín, việc giám sát và kiểm soát các hoạt động tại các "trường nhập môn" gặp nhiều khó khăn, đặc biệt tại các cơ sở không được cấp phép.

Theo giới chức Nam Phi, ít nhất 48 bé trai và thanh niên đã thiệt mạng trong đợt tổ chức nghi lễ trưởng thành truyền thống gần nhất.

Các chuyên gia cho biết những rủi ro chính dẫn đến tử vong bao gồm điều kiện vệ sinh kém, dụng cụ y tế không đảm bảo, thiếu kỹ năng của người thực hiện nghi lễ, cũng như tình trạng mất nước và nhiễm trùng nặng. Nhiều nghi lễ được tổ chức tại các khu vực xa xôi, khiến việc tiếp cận hỗ trợ y tế trở nên hạn chế.

Số liệu được công bố trước đó cho thấy trong vòng 5 năm, đã có tới 476 thanh thiếu niên thiệt mạng liên quan đến các nghi lễ này. Giới chức Nam Phi nhận định đây là con số "không thể chấp nhận được".

Mặc dù vậy, áp lực văn hóa và xã hội vẫn khiến nhiều gia đình lựa chọn hình thức truyền thống thay vì phương pháp y tế hiện đại. Việc hoàn thành nghi lễ mang lại vị thế xã hội cao hơn, bao gồm quyền tham gia các hoạt động cộng đồng và cơ hội kết hôn.

Một trong những nguyên nhân chính khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng là sự tồn tại của hàng trăm cơ sở tổ chức nghi lễ trái phép. Các cơ sở này thường thu hút những gia đình không đủ khả năng chi trả cho các cơ sở được cấp phép hoặc những thanh thiếu niên muốn tham gia sớm hơn độ tuổi quy định.

Theo quy định của pháp luật Nam Phi từ năm 2021, người tham gia phải từ 16 tuổi trở lên và có sự đồng ý của phụ huynh, đồng thời các cơ sở phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về y tế và an toàn. Tuy nhiên, việc giám sát các cơ sở trái phép gặp nhiều trở ngại do tính chất bí mật của nghi lễ và vị trí tổ chức ở các vùng nông thôn hẻo lánh. Nhiều trường hợp vi phạm đã bị phát hiện, bao gồm việc sử dụng rượu, ma túy, bạo lực, thậm chí có hiện tượng ép buộc tham gia.

Chính phủ Nam Phi đã tăng cường các biện pháp kiểm soát, trong đó có việc bắt giữ hàng chục đối tượng liên quan đến các cơ sở trái phép và truy tố các hành vi vi phạm. Các quy định mới yêu cầu đào tạo bài bản cho người thực hiện nghi lễ và bảo đảm điều kiện vệ sinh, phòng chống nhiễm trùng. Tuy nhiên, việc cân bằng giữa bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống và bảo đảm an toàn cho người tham gia vẫn là thách thức lớn. Nhiều ý kiến kêu gọi tăng cường kiểm tra y tế trước khi tham gia và nâng cao nhận thức cộng đồng nhằm giảm thiểu rủi ro.