Hà Nội khuyến cáo người dân cần chủ động phòng chống dịch bệnh do virus Nipah

Ảnh: Sở Y tế Hà Nội

Trước nguy cơ xâm nhập của bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus Nipah, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (CDC) Hà Nội đã tăng cường công tác kiểm dịch y tế tại Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài, đồng thời yêu cầu các trạm y tế xã, phường chủ động triển khai các biện pháp giám sát, phòng chống dịch, không để dịch bệnh xâm nhập và lây lan trong cộng đồng.

Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A, có khả năng lây lan nhanh, tỷ lệ tử vong rất cao. Hiện nay, thế giới chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh này. Vì vậy, việc phát hiện sớm và kiểm soát chặt chẽ nguy cơ dịch bệnh được xác định là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng.

Tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah.

Là đơn vị thường trực thực hiện công tác kiểm dịch y tế tại Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài, CDC Hà Nội đã triển khai nghiêm túc các chỉ đạo của Cục Phòng bệnh và Sở Y tế Hà Nội, chủ động áp dụng đồng bộ các biện pháp nhằm phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ ngay từ cửa khẩu hàng không.

Tại Sân bay quốc tế Nội Bài, CDC Hà Nội phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng triển khai kiểm dịch y tế đối với toàn bộ hành khách nhập cảnh. Ngay khi hành khách xuống máy bay và trước khi làm thủ tục nhập cảnh, 100% hành khách được đo thân nhiệt bằng hệ thống máy quét hồng ngoại tự động, kết hợp quan sát các biểu hiện lâm sàng như sốt, ho, mệt mỏi bất thường. Các trường hợp nghi ngờ được cách ly tạm thời, khai báo y tế, khám sàng lọc và chuyển ngay đến cơ sở y tế theo đúng quy định, nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm ra cộng đồng.

Song song với công tác sàng lọc trực tiếp, lực lượng kiểm dịch y tế phối hợp với các đơn vị chức năng tại sân bay theo dõi chặt chẽ luồng di chuyển của hành khách, bảo đảm không để bỏ lọt các trường hợp nghi nhiễm, nhất là trong thời điểm cao điểm đi lại.

Để đáp ứng yêu cầu kiểm soát dịch bệnh khi lượng hành khách tăng cao, CDC Hà Nội đã lắp đặt bổ sung 2 máy soi thân nhiệt chuyên dụng tại các khu vực trọng điểm. Việc tăng cường trang thiết bị giúp bảo đảm toàn bộ hành khách nhập cảnh được kiểm tra thân nhiệt, kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường, đặc biệt đối với các chuyến bay đến từ vùng có nguy cơ dịch tễ.

Ngoài ra, lực lượng làm việc thường xuyên tại sân bay được yêu cầu thực hiện nghiêm các biện pháp phòng hộ cá nhân, hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo trong môi trường có mật độ tiếp xúc cao.

Cùng với việc siết chặt kiểm dịch tại cửa khẩu, CDC Hà Nội yêu cầu các trạm y tế xã, phường tăng cường giám sát tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn. Đặc biệt lưu ý các trường hợp có yếu tố dịch tễ như đi, đến hoặc trở về từ vùng có dịch, hoặc tiếp xúc với người nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah. Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ, các đơn vị cần báo cáo ngay cho CDC Hà Nội để phối hợp điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm và triển khai biện pháp phòng, chống dịch kịp thời.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh do virus Nipah đã được ghi nhận rải rác tại một số quốc gia, chưa hình thành các ổ dịch lớn nhưng có tỷ lệ tử vong cao, dao động từ 40-75% trong các trường hợp nhập viện. Trong giai đoạn từ ngày 27/12/2025 đến 26/01/2026, Ấn Độ đã có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal.

Virus Nipah lây truyền chủ yếu từ động vật sang người, đặc biệt qua dơi ăn quả, thực phẩm hoặc vật phẩm bị nhiễm virus. Bệnh cũng có thể lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người bệnh. Thời gian ủ bệnh thường từ 4-14 ngày. Người nhiễm có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng; sau đó bệnh có thể tiến triển với các biểu hiện thần kinh như chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức, viêm não cấp.

Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến các khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết. Trong vòng 14 ngày sau khi trở về từ vùng có nguy cơ, nếu xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn hoặc co giật, người dân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo đầy đủ tiền sử dịch tễ.

Người dân cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh như ăn chín, uống sôi; rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng trái cây có dấu hiệu bị dơi hoặc chim cắn, gặm; tránh uống nhựa cây tươi chưa qua chế biến; hạn chế tiếp xúc gần với dơi ăn quả; rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc với động vật.

Trong trường hợp chăm sóc người nghi mắc hoặc mắc bệnh, cần sử dụng khẩu trang, găng tay và các phương tiện phòng hộ cá nhân, đồng thời rửa tay kỹ sau khi tiếp xúc.

Ngành Y tế Hà Nội đề nghị các địa phương chủ động cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về tình hình dịch bệnh và biện pháp phòng, chống dịch, giúp người dân nâng cao nhận thức, không hoang mang nhưng cũng không chủ quan, chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.