Formaldehyde trong thực phẩm đáng sợ đến mức nào? 3 hiểu lầm nhiều người vẫn tin

Một đoạn video được đăng tải trên mạng xã hội Trung Quốc ngày 22/8/2026 cho thấy công nhân tại một số điểm thu mua cải thảo ở một huyện tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc, nhúng trực tiếp phần gốc của những cây cải thảo vào một thùng chứa được ghi rõ là “dung dịch formaldehyde”. Ngay sau đó, cơ quan nông nghiệp, quản lý thị trường và công an địa phương đã tiến hành kiểm tra. Kết quả xác minh cho thấy nội dung trong video là có thật.

Những thông tin này khiến người tiêu dùng không khỏi lo lắng cho sức khỏe của bản thân khi mà không biết khi nào thì bản thân ăn phải những thực phẩm chứa hóa chất như vậy.

Formaldehyde nguy hiểm thế nào nếu được sử dụng trong thực phẩm?

Formaldehyde là một hợp chất hữu cơ có tính khử khuẩn, bảo quản và dễ bay hơi, đồng thời có mùi hắc, kích thích mạnh. Chính những đặc tính này khiến chất này có thể làm chậm quá trình hư hỏng của một số loại thực phẩm.

Tuy nhiên, formaldehyde không phải là chất được phép sử dụng tùy ý để bảo quản thực phẩm. Việc cố tình sử dụng chất này trên nông sản nhằm kéo dài thời gian bảo quản là hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) đã xếp formaldehyde vào nhóm chất gây ung thư cho người dựa trên bằng chứng về phơi nhiễm, đặc biệt liên quan đến việc hít phải formaldehyde trong thời gian dài. Điều này không đồng nghĩa với việc cứ ăn một loại thực phẩm có chứa một lượng rất nhỏ formaldehyde là chắc chắn gây ung thư.

Điều đáng lo ngại trong trường hợp này nằm ở việc một hóa chất không được phép sử dụng trong thực phẩm đã được cố tình đưa vào quá trình xử lý nông sản. Người tiêu dùng gần như không thể biết chính xác loại hóa chất được sử dụng, nồng độ bao nhiêu và thực phẩm đã tiếp xúc trong bao lâu.

Có thể nhận biết cải thảo từng tiếp xúc với formaldehyde bằng mắt hoặc mũi?

Mùi hắc, cay hoặc khó chịu có thể là dấu hiệu khiến người tiêu dùng nghi ngờ thực phẩm có tiếp xúc với formaldehyde. Tuy nhiên, không nên xem việc ngửi thực phẩm là phương pháp kiểm tra an toàn đáng tin cậy.

Người tiêu dùng không thể xác định bằng mắt thường hay bằng cách ngửi xem thực phẩm có chứa formaldehyde ở nồng độ nguy hiểm hay không.

Cách an toàn hơn là lựa chọn rau củ từ các cửa hàng, siêu thị và nguồn cung cấp có kiểm soát. Trước khi chế biến, rau cần được loại bỏ phần hư hỏng, rửa kỹ dưới vòi nước sạch và nấu chín phù hợp.

3 hiểu lầm về thực phẩm chứa formaldehyde nhiều người vẫn tin

Rau bó bằng băng dính có thực sự “nhiễm formaldehyde”?

Một số bài đăng trên mạng xã hội từng cảnh báo băng dính dùng để bó rau có thể khiến rau “nhiễm formaldehyde”.

Trên thực tế, băng dính thông thường chủ yếu được tạo thành từ màng polymer và chất kết dính. Việc một sản phẩm được làm từ vật liệu công nghiệp không đồng nghĩa với việc formaldehyde sẽ tự động thôi nhiễm vào rau ở mức nguy hiểm.

Do đó, không nên chỉ nhìn thấy rau được bó bằng băng dính rồi kết luận đó là “rau nhiễm formaldehyde”.

Tuy nhiên, người tiêu dùng vẫn nên ưu tiên rau củ được đóng gói, bảo quản và lưu thông từ những nguồn có kiểm soát, thay vì dựa vào những mẹo nhận biết lan truyền trên mạng.

Đậu phụ càng trắng có phải càng đáng sợ?

Một tin đồn khác cho rằng người bán có thể sử dụng formaldehyde để khiến đậu phụ trắng và đẹp mắt hơn.

Màu sắc của đậu phụ thực tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có loại đậu sử dụng và chất làm đông. Vì vậy, không thể dựa riêng vào màu trắng của đậu phụ để kết luận sản phẩm có chứa formaldehyde.

Khi mua đậu phụ, người tiêu dùng nên quan sát màu sắc, bề mặt và mùi. Đậu phụ tươi thường có mùi thơm đặc trưng của đậu nành, kết cấu mềm nhưng có độ đàn hồi nhất định. Nếu sản phẩm có mùi chua, ôi hoặc bất thường, tốt nhất không nên sử dụng.

Nấm, rau củ có thể chứa một lượng formaldehyde tự nhiên

Một số video trên mạng từng sử dụng bộ test formaldehyde để kiểm tra nấm và một số loại rau, sau đó cho rằng chúng “nhiễm formaldehyde”.

Thực tế, formaldehyde có thể được tạo ra tự nhiên trong quá trình chuyển hóa của nhiều sinh vật và có thể xuất hiện với hàm lượng rất nhỏ trong một số thực phẩm.

Vì vậy, việc phát hiện một lượng formaldehyde bằng một phương pháp xét nghiệm không đồng nghĩa với việc thực phẩm đã bị ngâm hoặc tẩm formaldehyde.

Đặc biệt, các bộ kit xét nghiệm nhanh sử dụng tại nhà có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố và không nên được sử dụng để đưa ra kết luận về mức độ an toàn của thực phẩm.

Người tiêu dùng nên làm gì để giảm nguy cơ mua phải thực phẩm bị xử lý hóa chất?

Vụ việc tại Hà Bắc một lần nữa cho thấy người tiêu dùng rất khó tự phát hiện các hành vi gian lận trong quá trình thu mua, vận chuyển và bảo quản thực phẩm. Vì vậy, thay vì tìm kiếm những “mẹo nhận biết” chưa được kiểm chứng, các chuyên gia thường khuyến nghị tập trung vào những nguyên tắc an toàn thực phẩm cơ bản.

Thứ nhất, ưu tiên mua thực phẩm từ nguồn uy tín. Nên lựa chọn siêu thị, cửa hàng, chợ và nhà cung cấp có nguồn gốc rõ ràng, đặc biệt với những thực phẩm cần vận chuyển đường dài.

Thứ hai, rửa sạch thực phẩm trước khi chế biến. Rau củ nên được loại bỏ phần dập, hỏng, sau đó rửa kỹ dưới vòi nước sạch. Không nên sử dụng các hóa chất tẩy rửa không được khuyến cáo cho thực phẩm.

Thứ ba, nấu chín thực phẩm phù hợp. Với những thực phẩm cần chế biến bằng nhiệt, việc nấu chín đúng cách là một trong những nguyên tắc quan trọng để bảo đảm an toàn thực phẩm.

Thứ tư, không quá tin vào các mẹo nhận biết lan truyền trên mạng xã hội. Màu sắc, mùi hay một vài đặc điểm bên ngoài đôi khi có thể gợi ý thực phẩm bất thường, nhưng không thể thay thế các phương pháp kiểm nghiệm chuyên môn.

Đặc biệt, nếu phát hiện thực phẩm có mùi hóa chất nồng, bất thường hoặc nghi ngờ đã bị xử lý bằng hóa chất trái quy định, người tiêu dùng không nên cố gắng rửa hay chế biến để tiếp tục sử dụng mà nên loại bỏ và thông báo cho cơ quan chức năng khi cần thiết.

Với thực phẩm, điều quan trọng không phải là tìm cách “khử” một hóa chất bất hợp pháp tại nhà, mà là ngăn sản phẩm không an toàn đi vào bữa ăn ngay từ đầu.

(Theo nguồn Aboluowang/Sohu)