"Em à! Vừa phải thôi!": Lời nhắn của bác sĩ Bạch Mai sau vụ sinh viên y livestream phản cảm

Vụ hai sinh viên ngành y livestream tại bệnh viện với những phát ngôn bị cho là phản cảm, đang gây tranh cãi trên mạng xã hội. Bác sĩ Dương Minh Tuấn (Bệnh viện Bạch Mai) đã có chia sẻ gửi tới các sinh viên y khoa. Không lên án gay gắt, vị bác sĩ lựa chọn cách nhắn nhủ chân thành, nhấn mạnh rằng điều nguy hiểm nhất không nằm ở một đoạn video, mà ở việc cảm xúc cá nhân có thể làm tổn hại đến niềm tin của người bệnh và đạo đức nghề y.

Bác sĩ Tuấn mở đầu bằng chia sẻ: "Em à! Vừa phải thôi! Anh mắng em đấy!".

Người bệnh không phải là nơi để trút cảm xúc

Bác sĩ Tuấn chia sẻ, trong những năm tháng học tập và thực hành tại bệnh viện, hầu như sinh viên y nào cũng từng trải qua cảm giác tổn thương.

Có người bệnh nóng nảy, nghi ngờ năng lực của sinh viên, từ chối cho thực hành, thậm chí buông lời thiếu thiện cảm. Sau nhiều giờ trực bệnh viện, thiếu ngủ, chưa kịp ăn uống, những lời nói ấy dễ khiến người trẻ cảm thấy ấm ức.

Theo bác sĩ Tuấn, sinh viên có quyền buồn, quyền chia sẻ với thầy cô hoặc bạn bè để được hỗ trợ, nhưng không phải mọi cảm xúc đều nên đưa lên mạng xã hội.

"Một đoạn video có thể chỉ được quay với ý định đùa vui, nhưng khi gắn với hình ảnh người bệnh, giường bệnh, thủ thuật y khoa hay những lời nói mang tính 'trả đũa' bằng chuyên môn thì câu chuyện không còn là trò vui nữa" , bác sĩ Tuấn chia sẻ.

Đặc biệt hơn, người bệnh đến bệnh viện trong trạng thái đau đớn, lo lắng và yếu thế. Những phản ứng thiếu hợp tác đôi khi xuất phát từ sự sợ hãi hoặc thiếu hiểu biết chứ không phải ác ý.

"Chúng ta không phải chấp nhận mọi sự xúc phạm, nhưng cũng không thể dùng quyền được tiếp cận cơ thể người bệnh để đáp trả. Một lời nói đùa cũng có thể khiến người bệnh mất niềmtin", bác sĩ Tuấn cho hay.

Điều đáng lo nhất không chỉ là việc quay video trong bệnh viện

Bác sĩ Tuấn cho rằng điều đáng lo nhất không chỉ là việc quay video trong bệnh viện, mà còn là những phát ngôn coi kỹ thuật chuyên môn như một cách "dằn mặt" người bệnh.

Việc lấy ven, tiêm truyền hay bất kỳ thủ thuật nào đều phải xuất phát từ chỉ định chuyên môn, được thực hiện bằng năng lực tốt nhất với mục tiêu giảm đau và đảm bảo an toàn cho người bệnh.

"Kể cả chỉ là nói đùa rằng sẽ lấy ven nhiều lần để 'cho nhớ đời', người nghe cũng có quyền đặt câu hỏi: Liệu mình có còn an toàn khi giao cơ thể cho nhân viên y tế hay không?", bác sĩ Tuấn nói.

Theo bác sĩ, chỉ một phát ngôn thiếu suy nghĩ cũng đủ khiến niềm tin của người bệnh vào đội ngũ y tế bị lung lay.

Bác sĩ Tuấn cũng lưu ý rằng nhiều sinh viên cho rằng chỉ cần che tên hoặc che mặt là có thể đăng tải hình ảnh người bệnh.

Tuy nhiên, thực tế, rất nhiều chi tiết khác như giọng nói, khuôn mặt, phòng bệnh, thời điểm điều trị, đồng phục hay tên bệnh viện đều có thể giúp người khác nhận diện danh tính.

"Người bệnh không phải là content để kể chuyện, tạo tiếng cười hay tìm kiếm sự chú ý. Quyền riêng tư và phẩm giá của họ cần được tôn trọng ngay cả khi họ không biết mình đang bị ghi hình" , bác sĩ Tuấn nhắn nhủ.

Điều sinh viên y cần học không chỉ là chuyên môn

Theo bác sĩ Tuấn, khi gặp người bệnh có thái độ không phù hợp, sinh viên nên bình tĩnh, nhờ bác sĩ hoặc điều dưỡng hướng dẫn hỗ trợ nếu cảm xúc vượt ngoài khả năng kiểm soát.

Nếu người bệnh không đồng ý cho sinh viên thực hiện thủ thuật, cần tôn trọng quyết định đó và báo cáo người phụ trách để có hướng xử lý phù hợp.

Trong trường hợp bị xúc phạm nghiêm trọng, sinh viên hoàn toàn có quyền tự bảo vệ mình thông qua quy trình của bệnh viện thay vì đưa câu chuyện lên mạng xã hội.

Bác sĩ khuyên, sau mỗi ca trực, hãy chia sẻ với người thầy, đàn anh, đồng nghiệp hoặc bạn học để học cách ứng xử trước những tình huống khó khăn, thay vì đăng tải video trong lúc tức giận.

"Hãy tự hỏi: Nếu người nằm trên giường bệnh là cha mẹ mình, liệu mình có chấp nhận khi xem đoạn video ấy hay không?."

Nghề y không đòi hỏi sự hoàn hảo, nhưng đòi hỏi biết kiểm soát cảm xúc

Bác sĩ Tuấn cho rằng người làm nghề y không cần phải hoàn hảo hay che giấu mọi tổn thương. Điều quan trọng là biết quản lý cảm xúc để cơn giận không chi phối lời nói, hành động và quyết định chuyên môn.

Các sinh viên trong vụ việc có thể chỉ muốn đùa vui và chưa lường hết hậu quả. Tuy nhiên, môi trường bệnh viện là nơi có những giới hạn không thể vượt qua.

"Có những điều dù chỉ nói đùa cũng không nên nói; có những hình ảnh dù nhiều lượt xem cũng không nên đăng; và có những tổn thương cần được giải quyết bằng sự chuyên nghiệp chứ không phải bằng mạng xã hội", bác sĩ Tuấn nhấn mạnh.

Theo vị bác sĩ, sinh viên y sẽ còn gặp nhiều người bệnh khó tính hơn, nhiều ca trực vất vả hơn và không ít lần cảm thấy chạnh lòng. Nhưng chính trong những thời điểm ấy, phẩm chất của một người thầy thuốc mới được thể hiện rõ nhất.

Bác sĩ Tuấn nhắn nhủ: "Mong các em giữ được sự nhiệt thành của tuổi trẻ, nhưng luôn đi cùng sự thận trọng; giữ được lòng tự trọng nhưng không biến thành hơn thua; giữ được tiếng cười nhưng đừng đặt nó lên trên nỗi đau và sự bất an của người bệnh ".