Trong văn hóa truyền thống, mùng Một Tết không đơn thuần là một ngày nghỉ lễ, mà được xem là điểm khởi phát của vận khí cả năm. Người xưa quan niệm: năm mới bắt đầu như thế nào thì cả năm sẽ “chạy” theo hướng đó. Chính vì vậy, từ ăn nói, đi đứng đến việc nên làm hay nên tránh trong ngày mùng Một đều được cân nhắc kỹ lưỡng.
Dưới góc nhìn hiện đại, dù không còn quá nặng niềm tin tâm linh, nhưng mùng Một vẫn mang ý nghĩa tâm lý rất rõ ràng. Một ngày đầu năm trôi qua trong trạng thái bình an, vui vẻ và tích cực sẽ tạo nền tảng tinh thần tốt cho những ngày tiếp theo. Ngược lại, nếu khởi đầu năm mới trong căng thẳng, uể oải hoặc bừa bộn, cảm giác nặng nề đó rất dễ kéo dài.
Từ nhiều phong tục dân gian được lưu truyền, ba việc dưới đây được xem là những hành động “kích hoạt vận may” phổ biến nhất trong ngày mùng Một Tết.
Ảnh minh họa.
1. Đi lễ, thắp hương đầu năm để “an tâm trước - hanh thông sau”
Mùng Một là ngày nhiều gia đình lựa chọn đi lễ, thắp hương để tạ ơn thần linh, tổ tiên và cầu chúc một năm mới bình an. Trên phương diện văn hóa, đây không chỉ là hoạt động mang màu sắc tín ngưỡng, mà còn thể hiện tinh thần uống nước nhớ nguồn, một giá trị cốt lõi của người Á Đông.
Trong quá khứ, tục lễ bái đầu tháng vốn bắt nguồn từ sinh hoạt đời thường. Khi hoạt động trao đổi, buôn bán chỉ diễn ra vào một vài ngày cố định trong tháng âm lịch, người dân thường chuẩn bị lễ vật trước khi bắt đầu công việc để cầu mong mọi việc diễn ra thuận lợi. Dần dần, thói quen này gắn với những thời điểm quan trọng, trong đó có ngày mùng Một đầu năm.
Ngày nay, việc đi lễ đầu năm mang ý nghĩa ổn định tâm lý nhiều hơn. Giữa nhịp sống bận rộn, khoảnh khắc dừng lại, thắp nén hương và tự nhủ những điều mong cầu tích cực giúp con người cảm thấy nhẹ lòng, an tâm hơn trước khi bước vào một năm mới với nhiều kế hoạch và áp lực.
Không ít người cho rằng, khi tinh thần được trấn tĩnh, suy nghĩ trở nên rõ ràng hơn, các quyết định trong công việc và cuộc sống cũng dễ đi đúng hướng. Theo cách đó, “đổi vận” đôi khi không đến từ yếu tố bên ngoài, mà bắt đầu từ sự vững vàng bên trong mỗi người.
2. Du xuân, chủ động bước ra ngoài để mở dòng chảy vận khí
Nếu Giao thừa là thời điểm khép lại năm cũ, thì mùng Một lại là ngày mở ra những kết nối mới . Theo quan niệm dân gian, việc bước ra khỏi nhà trong ngày đầu năm mang ý nghĩa khởi động vận khí, giúp dòng năng lượng không bị tù đọng.
Du xuân đầu năm thường gắn với các hoạt động như thăm hỏi người thân, chúc Tết bạn bè hoặc đi chùa, vãn cảnh. Điều quan trọng không nằm ở việc đi xa hay gần, mà ở tinh thần chủ động đón nhận năm mới. Nhiều gia đình đặc biệt coi trọng điểm đến đầu tiên trong ngày mùng Một, ưu tiên những nơi có không khí vui vẻ, mối quan hệ hòa thuận.
Ảnh minh họa.
Trong đời sống hiện đại, du xuân còn là dịp hâm nóng các mối quan hệ xã hội. Sau một năm bận rộn, những cuộc gặp gỡ đầu năm mang tính biểu tượng cho sự kết nối lại, giúp con người cảm thấy được chia sẻ và nâng đỡ tinh thần. Đây cũng là lý do nhiều người tin rằng, càng đi nhiều, càng chúc Tết nhiều, thì năm mới càng “dư dả” về cả tình cảm lẫn cơ hội.
Dưới góc nhìn tâm lý học, việc ra ngoài, vận động nhẹ, trò chuyện và tiếp xúc với bầu không khí tích cực trong ngày đầu năm giúp kích thích cảm xúc tích cực, giảm căng thẳng và tạo động lực cho những mục tiêu sắp tới. Đó cũng là một cách “đổi vận” theo nghĩa rất thực tế.
3. Mặc trang phục mới để tạo cảm giác khởi đầu lại từ đầu
Mặc đồ mới trong ngày mùng Một là phong tục quen thuộc với nhiều gia đình Á Đông. Hành động này tượng trưng cho việc khép lại những điều cũ kỹ và chào đón một phiên bản mới của bản thân trong năm mới.
Ảnh minh họa.
Theo quan niệm truyền thống, quần áo rách, sờn hoặc quá cũ không nên mặc trong ngày đầu năm, vì dễ gợi liên tưởng đến sự thiếu thốn, trì trệ. Ngược lại, trang phục mới, gọn gàng giúp tạo cảm giác tươi mới, chỉn chu và tự tin hơn khi gặp gỡ người khác.
Màu sắc trang phục cũng được nhiều người chú ý. Các gam màu sáng, ấm như đỏ, vàng, hồng, nâu nhạt hay be thường được lựa chọn vì gắn với sự may mắn, ấm áp và sung túc. Trong khi đó, những màu quá trầm thường bị hạn chế vì không phù hợp với không khí vui tươi của ngày đầu năm.
Ở góc độ hiện đại, mặc đồ mới trong mùng Một có tác động rõ rệt đến tâm thế cá nhân. Khi diện mạo được làm mới, con người dễ cảm thấy hào hứng hơn, tự tin hơn và sẵn sàng cho những thay đổi tích cực. Đôi khi, chỉ cần thay đổi bề ngoài một chút cũng đủ để tạo cảm giác “bắt đầu lại”, từ đó thúc đẩy những thay đổi lớn hơn bên trong.
Ba việc được cho là “đổi vận” trong ngày mùng Một Tết, xét cho cùng, đều xoay quanh một điểm chung: tạo ra một khởi đầu tích cực. Dù tin nhiều hay ít vào yếu tố tâm linh, không thể phủ nhận rằng việc giữ tinh thần an yên, chủ động kết nối và làm mới bản thân trong ngày đầu năm mang lại giá trị rõ ràng cho đời sống tinh thần.
Vận may, ở một khía cạnh nào đó, không chỉ đến từ những điều may rủi bên ngoài, mà còn được hình thành từ cách con người bước vào năm mới. Và mùng Một Tết, với tất cả ý nghĩa biểu tượng của nó, chính là thời điểm thích hợp nhất để bắt đầu thay đổi.