Đi làm 8 năm chỉ tiết kiệm được 387 triệu, thu nhập tăng nhưng luôn hết tiền

Một tháng chậm lương mới nhận ra khả năng chống đỡ rủi ro của mình bằng 0

Mia - Một cô gái 24 tuổi đang sinh sống và làm việc tại Bắc Kinh (Trung Quốc) cho biết ngày 15 hàng tháng là khoảnh khắc cô mong chờ nhất. Đơn giản, vì đó là ngày nhận lương. Mia miêu tả ngày này bằng 1 câu: "Tôi cảm giác mình có thể thở phào 1 lần duy nhất trong tháng, vào đúng ngày 15, trước khi khoản tiền lương lại nhanh chóng bị cả tá hóa đơn chiếm lấy".

Tháng 3/2024, Mia rời quê nhà đến Bắc Kinh lập nghiệp. Cô hiện làm giáo viên yoga dành cho phụ nữ mang thai tại một phòng tập ở quận Fengtai. Thu nhập trung bình của cô hơn 10.000 NDT/tháng (khoảng 38,7 triệu đồng). Thế nhưng đến năm nay, công ty biến động, quản lý phòng tập liên tục thay đổi, nhiều đồng nghiệp nghỉ việc và tiền lương bắt đầu bị chậm.

Với một người gần như không có tiền tiết kiệm như Mia, việc bị chậm lương lập tức trở thành vấn đề lớn. Sự cố ấy khiến Mia lần đầu thực sự cảm nhận được rủi ro của việc không có tiền dự phòng.

Mia từng đăng bài hỏi những người trẻ đang làm việc xa quê ở Bắc Kinh rằng họ có tiết kiệm được tiền hay không. Nhiều người có hoàn cảnh tương tự để lại bình luận: Trước đây kiếm 3.000 NDT (khoảng 11,6 triệu đồng) cũng không tiết kiệm được, giờ thu nhập 30.000 NDT (khoảng 116,2 triệu đồng) vẫn vậy; có người cho rằng sống ở Bắc Kinh đã tốn rất nhiều tiền nên đôi khi phải "chi tiền để tự an ủi"; cũng có người nói không mắc nợ đã là tốt.

"Thu nhập của tăng đều hàng năm nhưng tôi lúc nào cũng trong trạng thái hết tiền. 3 năm rồi tôi không chuyển nhà, không thuê 1 căn phòng đắt hơn, cũng không đi du lịch hay mua sắm quá nhiều. 1 tuần tôi nấu ăn 5/7 ngày, đôi khi là cả tuần nếu cuối tuần không có hẹn. Vậy mà vẫn chẳng tiết kiệm được, mọi thứ đều tăng lên từng ngày. Đôi khi tôi không biết do mình thực sự kém cỏi và thất bại, hay đây là tình trạng chung của những người ở tuổi 27" - Một người bình luận dưới bài đăng của Mia.

Mia thậm chí từng muốn đổi việc nhưng không đủ tiền cho giai đoạn chuyển tiếp, chưa kể chi phí và thời gian học thêm chứng chỉ. Không có tiết kiệm đồng nghĩa cô không có đủ "vốn" để dừng lại, chuẩn bị rồi bắt đầu lại.

Đi làm 8 năm mới tiết kiệm được 387 triệu đồng

Su Jianyue - Cô gái 30 tuổi đã sống ở Bắc Kinh (Trung Quốc) 8 năm, hiện làm quản lý sản phẩm tại một công ty công nghệ. Thu nhập của Su khoảng 500.000 NDT/năm (khoảng 1,94 tỷ đồng). Tuy nhiên, cô chỉ có 100.000 NDT (khoảng 387 triệu đồng) tiền tiết kiệm.

Xung quanh cô, nhiều đồng nghiệp có thu nhập cao nhưng vẫn không có nhiều tiền tích lũy, thậm chí mang nợ vì mua nhà trong giai đoạn giá cao. Với Su, nỗi bất an về tiền bạc xuất phát từ tuổi thơ nghèo khó. Bố mất sớm, mẹ phải một mình làm việc và gia đình từng liên tục gánh nợ. Những năm đầu đi làm, cô từng thuê một căn phòng ngăn vách chưa đến 8 m² với giá 1.500 NDT/tháng (khoảng 5,8 triệu đồng). Căn phòng chật chội, xa trung tâm và môi trường sống nhiều tiếng ồn khiến cô mất ngủ, không thể làm việc bình thường.

Sau đó, Su chuyển sang một căn phòng 2.800 NDT/tháng (khoảng 10,8 triệu đồng) nhưng vẫn thiếu ánh sáng và sống ở đó suốt 3 năm. Cô từng cảm thấy mỗi ngày mở mắt ra là đã mất khoảng 100 NDT (khoảng 387.000 đồng) tiền nhà. Đến kỳ nghỉ lễ 7 ngày, cô thậm chí từng cân nhắc liệu có thể cho người khác thuê lại căn phòng trong thời gian mình về quê để "gỡ" được 700 NDT (khoảng 2,7 triệu đồng).

Sau nhiều lần chuyển việc, thu nhập của Su tăng từ hơn 100.000 NDT lên 500.000 NDT/năm. Cô chuyển sang thuê căn hộ hai phòng ngủ với giá hơn 6.000 NDT/tháng (khoảng 23,2 triệu đồng). Tuy nhiên, khi nỗi lo sinh tồn giảm xuống, việc tiêu tiền lại trở thành một cách bù đắp. Su mua hàng loạt thiết bị như máy chơi game, máy triệt lông, đồng hồ thông minh, máy đọc sách nhưng ít sử dụng; mua nhiều mỹ phẩm, gọi lẩu một mình rồi bỏ thừa, đi taxi đi làm và thường xuyên mua cà phê đắt tiền.

Sau khi có điều kiện tài chính, Su trở nên đặc biệt chú trọng đến việc chăm sóc sức khỏe, thường xuyên đến các bệnh viện lớn. Thu nhập cao giúp cô không còn phải lo từng khoản tiền khám chữa bệnh, nhưng áp lực công việc lại trở thành một vấn đề khác. Công ty kiểm soát rất chặt thời gian ra vào, thời gian sử dụng máy tính, thời lượng dùng phần mềm và tỷ lệ phản hồi tin nhắn công việc. Với cô, mức lương cao đi kèm những giờ làm việc kéo dài và cảm giác công việc ngày càng thiếu ý nghĩa.

Tiết kiệm được 1 ít là lại có việc phải tiêu

Liu Xing - Cô gái 27 tuổi, đã đi làm được 3 năm nhưng chỉ có 6.000 NDT (khoảng 23,2 triệu đồng) tiết kiệm. Năm 2021, Liu đến thành phố này làm y tá tại một bệnh viện cấp quận với mức lương hơn 4.000 NDT/tháng (khoảng 15,5 triệu đồng). Đến tháng 2/2024, Liu có khoảng 20.000 NDT (khoảng 77,5 triệu đồng) tiết kiệm. Nhưng sau 4 tháng thất nghiệp, cô đã tiêu gần hết số tiền này.

Liu cho biết dù công việc hiện tại thu nhập không thấp, nhưng cô gần như chưa bao giờ giữ được khoản tiết kiệm quá 4 tháng, vì luôn có việc phát sinh phải tiêu. Cô nuôi chó, bắt đầu yêu đương, mỗi tháng vẫn phải dành không ít tiền cho các khoản này.

Liu gần như không mua quần áo, đồ ăn vặt hay đi chơi cùng đồng nghiệp. Có tháng, điện thoại của mẹ hỏng, cô dùng tiền mua điện thoại mới cho mẹ rồi tự ăn mì gói suốt một tuần. Có tháng, chú chó của cô bị ốm và tiền viện phí đã bằng gần 1/4 thagns lương.

Với những người trẻ như Mia, Su và Liu, "không có tiền tiết kiệm" không hoàn toàn xuất phát từ việc tiêu xài thiếu kiểm soát. Có người lựa chọn dùng thu nhập để đổi lấy trải nghiệm sống, có người phải chi cho nhà ở và công việc, có người dành tiền cho học tập để tìm cơ hội tốt hơn. Thành phố lớn mang đến mức lương cao hơn, nhưng đồng thời cũng khiến tiền thuê nhà, đi lại, ăn uống, chăm sóc sức khỏe và cả chi phí duy trì một cuộc sống có chất lượng ngày càng trở thành những khoản đáng kể. Khi thu nhập tăng nhưng chi phí cũng tăng theo, con số trong tài khoản ngân hàng của nhiều người trẻ vẫn có thể đứng yên ở mức 0.

(Nguồn: Zhihu)