Dấu hiệu nguy hiểm nhất của thiếu máu não không phải chóng mặt mà là 4 bất thường rất dễ bị bỏ qua này
Không chỉ chóng mặt, thiếu máu não còn có thể biểu hiện qua 4 bất thường dễ bị bỏ qua. Nhận biết sớm giúp người bệnh kịp thời thăm khám và xử trí.
Nhiều người cao tuổi từng gặp tình trạng đang ngồi xổm rồi đột ngột đứng dậy, mắt tối sầm, loạng choạng một lúc rồi trở lại bình thường. Họ thường cho rằng đó là dấu hiệu thiếu máu não và chỉ cần nghỉ ngơi là ổn. Theo quan niệm lâu nay, chóng mặt được xem là cảnh báo hàng đầu khi não không được cung cấp đủ máu.
Tuy nhiên, trên thực tế lâm sàng, chóng mặt đôi khi lại là tín hiệu rõ ràng khiến cơ thể phải chú ý. Những dấu hiệu đáng lo ngại hơn có thể ẩn trong các thay đổi nhỏ nhặt của sinh hoạt hằng ngày, âm thầm giống như đường ống nước bị đóng cặn và hẹp dần mà không ai nhận ra.
Theo trang tin Sohu (Trung Quốc), có thể hình dung mạch máu não giống hệ thống đường ống cấp nước trong một khu dân cư cũ. Khi còn trẻ, thành mạch trơn láng, lòng mạch rộng, máu lưu thông thuận lợi. Đến tuổi 50-60, các mảng bám dần tích tụ, khiến lòng mạch ngày càng thu hẹp. Ban đầu, lưu lượng máu chỉ giảm nhẹ nên cơ thể chưa xuất hiện biểu hiện rõ ràng. Nhưng nếu mạch máu bị tắc nghẽn nghiêm trọng, hậu quả có thể rất nguy hiểm.
Dưới đây là 4 dấu hiệu bất thường cần chú ý.
- Tê bì một bên tay hoặc chân tái diễn
Tê tay chân sau khi ngủ đè lên cánh tay hoặc ngồi lâu thường không đáng lo ngại. Nhưng nếu đang ngồi xem tivi mà đột nhiên một bên tay hoặc chân tê bì, tình trạng này hết rồi lại xuất hiện, cần phân biệt với hiện tượng tê thông thường.
Tình trạng tê bì thoáng qua ở một bên cơ thể có thể là dấu hiệu cảnh báo vùng não tương ứng đang gặp vấn đề về cung cấp máu. Não bộ kiểm soát hoạt động của hai bên cơ thể, vì vậy khi một vùng mạch máu gặp khó khăn trong việc cung cấp máu, tay hoặc chân ở bên tương ứng có thể xuất hiện triệu chứng.

Tê bì tay chân có thể cảnh báo thiếu máu não. (Ảnh minh họa)
Nếu tê bì tái diễn nhiều lần, đặc biệt tập trung ở cùng một bên cơ thể, người bệnh cần đi khám chuyên khoa thần kinh sớm. Không nên đợi triệu chứng tự hết.
- Đột nhiên khó nói hoặc không diễn đạt được từ ngữ
Một số người đang trò chuyện bình thường bỗng nhiên không thể nói ra từ mình muốn diễn đạt. Họ vẫn biết rõ mình định nói gì nhưng lưỡi như không nghe theo sự điều khiển. Vài phút sau, khả năng nói lại trở về bình thường.
Theo Sohu, đây có thể là một biểu hiện của cơn thiếu máu não thoáng qua. Vùng não phụ trách ngôn ngữ rất nhạy cảm với tình trạng thiếu máu; chỉ cần lượng máu cung cấp suy giảm, chức năng nói có thể bị ảnh hưởng.
Một số nghiên cứu cho thấy nguy cơ nhồi máu não trong vòng 72 giờ sau cơn thiếu máu não thoáng qua không thấp. Dù không phải mọi trường hợp nói vấp đều là dấu hiệu đột quỵ, tình trạng đột ngột khó nói, đặc biệt khi tái diễn hoặc đi kèm méo miệng, chảy nước dãi, cần được cấp cứu và đánh giá y tế ngay.
- Đột nhiên mất thị lực thoáng qua ở một bên mắt
Tình trạng mắt tối sầm khi đứng dậy sau khi ngồi xổm lâu thường liên quan đến thay đổi tư thế. Tuy nhiên, nếu đang ngồi bình thường mà một bên mắt đột nhiên tối đen như bị màn che phủ, kéo dài vài giây đến vài phút rồi tự hồi phục, đó là dấu hiệu khác cần đặc biệt chú ý.
Mất thị lực thoáng qua có thể liên quan đến động mạch cảnh – mạch máu chính đưa máu lên não. Nếu mảng xơ vữa bong ra, các mảnh nhỏ có thể theo dòng máu đến động mạch mắt, gây tắc nghẽn tạm thời và khiến một bên mắt đột ngột không nhìn thấy.
Ngay cả khi thị lực đã hồi phục, người gặp tình trạng này vẫn cần đi khám sớm để tìm nguyên nhân.
- Đi lại loạng choạng, cảm giác như giẫm lên bông
Một số người đang đi bộ bỗng cảm thấy chân không vững, bước thấp bước cao, giống như đang giẫm lên bông. Khi dừng lại nghỉ ngơi, tình trạng có thể cải thiện. Nhiều người cho rằng nguyên nhân là giày không phù hợp hoặc mặt sàn trơn.
Tuy nhiên, tiểu não và thân não là những khu vực tham gia kiểm soát khả năng giữ thăng bằng, đồng thời khá nhạy cảm với tình trạng thiếu máu. Khi nguồn máu cung cấp bị suy giảm, chức năng giữ thăng bằng có thể bị ảnh hưởng.
Nếu gần đây thường xuyên mất thăng bằng khi đi lại mà không có nguyên nhân rõ ràng, người bệnh nên đi khám. Đặc biệt, nếu tình trạng này xuất hiện nhiều lần trong tuần hoặc đi kèm buồn nôn, cần được đánh giá y tế sớm.
Đừng chủ quan với những thay đổi nhỏ
Bốn dấu hiệu trên có thể xuất hiện thoáng qua rồi biến mất, khiến nhiều người dễ bỏ qua. Tuy nhiên, những triệu chứng như tê yếu một bên cơ thể, đột ngột khó nói, mất thị lực một bên mắt hoặc mất thăng bằng mới xuất hiện có thể là dấu hiệu của đột quỵ hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua. Khi gặp các biểu hiện này, cần gọi cấp cứu, không nên chờ triệu chứng tự hết.
Bên cạnh đó, người cao tuổi nên duy trì thói quen vận động phù hợp, kiểm soát huyết áp và các yếu tố nguy cơ tim mạch.