Dân Paris chen nhau tắm kênh dưới cái nóng 42 độ C, xem xong mới thấy điều hòa ở Việt Nam “quý như vàng”

Những ngày gần đây, nước Pháp đang trải qua một trong những đợt nắng nóng khắc nghiệt nhất nhiều năm qua, khi nhiệt độ ban ngày vượt ngưỡng 40°C, còn ban đêm vẫn oi bức khiến nhiều người khó ngủ và kiệt sức.

Theo Cơ quan Khí tượng Quốc gia Pháp (Météo-France), phần lớn lãnh thổ nước này đang bước vào giai đoạn cao điểm của đợt nắng nóng kéo dài và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt trước cuối tuần. Khoảng một phần ba diện tích nước Pháp đã được đặt trong tình trạng "báo động đỏ" do nắng nóng cực đoan.

Đài BFM cho biết riêng ngày 22/6, có tới 459 kỷ lục nhiệt độ bị phá vỡ hoặc san bằng trên toàn quốc, trong đó 102 địa phương ghi nhận mức nhiệt cao nhất trong lịch sử. Thành phố Bordeaux chạm mốc 41,9°C, mức cao nhất trong 106 năm quan trắc, trong khi Saintes cũng ghi nhận nhiệt độ cao nhất kể từ khi bắt đầu lưu trữ dữ liệu khí tượng cách đây 111 năm. Météo-France nhận định đây là ngày nóng thứ ba từng được ghi nhận tại Pháp kể từ năm 1947.

Để ứng phó với thời tiết cực đoan, chính quyền Paris đã lắp đặt các trạm phun sương quanh khu vực Tháp Eiffel và nhiều địa điểm công cộng nhằm giúp người dân giải nhiệt. Tuy nhiên, chừng đó dường như vẫn chưa đủ.

Trên mạng xã hội, hàng loạt video ghi lại cảnh người dân đổ ra các bờ sông, kênh đào, đài phun nước và công viên để tránh nóng. Nhiều người mang theo thảm trải trên bãi cỏ, mặc đồ bơi hoặc chỉ mặc quần đùi. Không ít người nhảy từ cầu xuống sông hoặc ngâm mình dưới nước hàng giờ để tìm cảm giác dễ chịu giữa cái nóng ngột ngạt. Dẫu vậy, với một quốc gia mà điều hòa nhiệt độ chưa thực sự phổ biến, việc vượt qua những ngày nắng nóng trên 40°C vẫn là thách thức lớn.

Những hình ảnh này khiến nhiều cư dân mạng Việt Nam bất ngờ. Không ít người cho rằng dù Việt Nam thường xuyên ghi nhận nền nhiệt 39-40°C vào mùa hè, việc điều hòa không khí đã trở nên phổ biến trong các gia đình giúp cuộc sống dễ chịu hơn đáng kể. Hiện nay, không chỉ trung tâm thương mại, văn phòng mà phần lớn hộ gia đình đều sở hữu ít nhất một chiếc điều hòa để chống chọi với những đợt nắng nóng kéo dài.

Một tài khoản chia sẻ trải nghiệm của mình: "Tôi sống ở Paris và hiện giờ sống ở Hà Nội. Tôi muốn nói là Hà Nội mùa hè nắng nóng hơn 10 lần, lúc rét đỉnh điểm rét hơn 2 lần. Nhưng Paris không chỗ nào có điều hòa. Đến cả trung tâm thương mại lớn cũng hạn chế bật điều hòa, thậm chí giảm sử dụng thang cuốn để cắt giảm chi phí. Sân bay nhiều nơi cũng không bật điều hòa.

Người khác cho biết: "Những năm gần đây, mùa hè ở Paris cũng có lúc lên tới 40-42°C. Nhiều gia đình phải dùng điều hòa di động, loại có bánh xe và ống dẫn khí nóng ra ngoài cửa sổ". Một số ý kiến khác cho rằng người châu Âu vốn không có thói quen sử dụng điều hòa, trong khi nhiều công trình cũ hoặc nhà cổ gặp không ít rào cản về kỹ thuật và giấy phép khi muốn lắp đặt hệ thống làm mát.

Thực tế, cứ mỗi mùa hè, các đợt sóng nhiệt lại bao trùm nhiều khu vực châu Âu, buộc hàng triệu người phải vật lộn với nền nhiệt ngày càng cao do biến đổi khí hậu. Tại một số nơi, nhiệt độ ban đêm vẫn duy trì trên 30°C, khiến cơ thể không có thời gian phục hồi sau cả ngày nắng nóng.

Tuy nhiên, điều hòa không khí vẫn là thiết bị tương đối hiếm tại châu Âu. Trong khi gần 90% hộ gia đình ở Mỹ sử dụng điều hòa, tỷ lệ này tại châu Âu chỉ khoảng 20%. Ở Anh, chỉ khoảng 5% nhà ở được trang bị hệ thống làm mát, chủ yếu là điều hòa di động; tại Đức, con số này chỉ khoảng 3%.

Theo các chuyên gia năng lượng, nguyên nhân đầu tiên đến từ yếu tố lịch sử và khí hậu. Trong nhiều thập kỷ, phần lớn châu Âu, đặc biệt là khu vực phía Bắc, không thường xuyên phải đối mặt với những đợt nắng nóng kéo dài như hiện nay. Vì vậy, điều hòa từng được xem là thiết bị xa xỉ thay vì nhu cầu thiết yếu.

Bên cạnh đó, chi phí điện năng tại nhiều quốc gia châu Âu cao hơn đáng kể so với Mỹ. Giá năng lượng tiếp tục tăng mạnh sau các cuộc xung đột, khiến việc lắp đặt và vận hành điều hòa trở thành gánh nặng với không ít hộ gia đình.

Kiến trúc cũng là một yếu tố quan trọng. Nhiều công trình ở châu Âu được xây dựng từ hàng chục, thậm chí hàng trăm năm trước khi điều hòa trở nên phổ biến. Tường dày, cửa sổ nhỏ và thiết kế thông gió tự nhiên từng đủ để chống nóng trong điều kiện khí hậu cũ, nhưng lại trở nên kém hiệu quả trước các đợt nắng nóng cực đoan hiện nay. Việc cải tạo, lắp đặt hệ thống làm mát cho những tòa nhà lâu đời cũng không hề đơn giản.

Ngoài ra, các mục tiêu giảm phát thải và tiết kiệm năng lượng cũng khiến nhiều quốc gia châu Âu thận trọng với việc mở rộng sử dụng điều hòa. Không chỉ tiêu thụ lượng điện lớn, điều hòa còn thải nhiệt ra môi trường xung quanh, làm gia tăng hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Một nghiên cứu tại Paris cho thấy việc sử dụng điều hòa có thể làm nhiệt độ ngoài trời tăng thêm từ 2-4°C tại một số khu vực đông dân cư.

Chính vì vậy, dù các đợt nắng nóng ngày càng dữ dội và thường xuyên hơn, điều hòa vẫn chưa trở thành thiết bị phổ biến tại nhiều quốc gia châu Âu như ở Mỹ hay các nước châu Á. Điều này cũng lý giải vì sao mỗi khi sóng nhiệt xuất hiện, hình ảnh người dân đổ ra sông hồ, công viên hay các không gian công cộng để "trốn nóng" lại trở nên quen thuộc trên khắp lục địa già.