Cuối năm nhậu nhẹt dồn dập, bác sĩ lên tiếng cảnh báo nguy cơ ngộ độc rượu

Ngộ độc rượu giả, bác sĩ cảnh báo gia tăng trong dịp Tết

Cuối năm là thời điểm diễn ra nhiều buổi liên hoan, tất niên của cơ quan, bạn bè và gia đình. Việc sử dụng rượu bia thiếu kiểm soát, cùng với tình trạng rượu giả, rượu pha cồn công nghiệp trôi nổi trên thị trường, đang khiến nguy cơ ngộ độc rượu gia tăng đáng báo động.

Mới đây, Bệnh viện Bạch Mai cho biết vừa tiếp nhận 6 bệnh nhân trong tình trạng rối loạn hô hấp, toan chuyển hóa nặng; trong đó, 2 trường hợp bị tổn thương thần kinh thị giác do ngộ độc methanol. Trước đó, vụ việc đã khiến một nạn nhân tử vong.

Theo thông tin ban đầu, các bệnh nhân đều liên quan đến một vụ ngộ độc rượu xảy ra tại Hải Phòng. Vụ việc bắt nguồn từ một bữa tiệc tối tại gia đình. Trong số 11 người tham dự, có 7 người uống khoảng 5 lít rượu tự ngâm thảo dược, do người quen cung cấp và được giới thiệu là “rượu có nguồn gốc”.

Sáng hôm sau, các nạn nhân xuất hiện các triệu chứng như nhìn mờ, hoa mắt, chóng mặt, khó thở; một người đã tử vong trước khi được đưa đi cấp cứu.

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ, đây chắc chắn là rượu giả pha từ cồn công nghiệp methanol, không phải rượu gạo hay rượu truyền thống. Rượu tự nấu nếu có methanol cũng chỉ ở dạng vết và không thể gây ngộ độc nặng.

Ngoài ra, methanol là chất cực độc, không màu, mùi vị khó phân biệt với ethanol. Ban đầu, người uống có thể say tương tự rượu thông thường, nhưng sau 8–48 giờ, methanol chuyển hóa thành axit formic gây toan chuyển hóa nặng, tổn thương não, thần kinh thị giác, thở nhanh sâu và có thể tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Theo Trung tâm Chống độc, tỉ lệ tử vong do ngộ độc methanol tại Việt Nam rất cao, khoảng 30% ngay cả khi được điều trị tại cơ sở chuyên sâu, và có thể lên tới 50% ở vùng sâu, vùng xa. Đáng lo ngại, bệnh cảnh mù mắt, hôn mê do methanol dễ bị nhầm với đột quỵ, dẫn đến chậm trễ trong chẩn đoán và điều trị.

Từ vụ việc này, các chuyên gia tiếp tục cảnh báo về vấn nạn rượu giả, cồn sát trùng giả chứa methanol vẫn len lỏi trong cộng đồng. Methanol là hóa chất công nghiệp được nhập khẩu và sản xuất với số lượng lớn, nhưng khâu quản lý còn lỏng lẻo, tạo điều kiện để bị pha trộn thành rượu giả, gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng và hệ thống y tế.

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên thông tin thêm, tại nhiều quốc gia phát triển như Mỹ, methanol vẫn được bán rộng rãi nhưng được quản lý chặt chẽ: đóng can lớn, có màu đặc trưng, ghi rõ là hóa chất công nghiệp để tránh nhầm lẫn và sử dụng sai mục đích. Nhờ đó, các ca ngộ độc nặng và tử vong rất hiếm gặp.

Thực tế tại Việt Nam, dù đã xảy ra nhiều vụ ngộ độc và tử vong do methanol trong rượu giả, rất ít trường hợp sản xuất, buôn bán bị xử lý nghiêm. Đây là lỗ hổng lớn trong quản lý hóa chất và an toàn thị trường. Nếu không được khắc phục, nguy cơ ngộ độc rượu giả sẽ tiếp tục gia tăng, đặc biệt trong các dịp lễ, Tết, liên hoan.

Ngay khi tiếp nhận các bệnh nhân, Trung tâm Chống độc và Bệnh viện Bạch Mai đã báo cáo Bộ Y tế, đồng thời thông tin tới Sở Y tế và Công an địa phương để truy tìm nguồn gốc rượu độc, ngăn chặn nguy cơ lan rộng trong cộng đồng.

Uống rượu bia nhiều nguy cơ ung thư tăng cao

Bác sĩ CKII Huỳnh Tấn Vũ, nguyên Trưởng đơn vị điều trị ban ngày, Bệnh viện Đại học Y Dược Tp.HCM (cơ sở 3) cho biết, rượu bia đã được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm chất gây ung thư. Uống rượu thường xuyên làm tăng nguy cơ ung thư miệng, họng, thực quản, thanh quản, gan, đại tràng – trực tràng và ung thư vú; không có ngưỡng uống nào được xem là an toàn.

Khi uống rượu, cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu nguy hiểm như khó thở, tím tái, nôn ói liên tục, lơ mơ, nói khó hoặc co giật. Đây có thể là biểu hiện ngộ độc rượu, viêm tụy cấp, xuất huyết tiêu hóa hoặc đột quỵ, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay.

Bộ Y tế khuyến cáo nam giới không quá 2 đơn vị rượu/ngày, nữ giới không quá 1 đơn vị. Tuy nhiên, bác sĩ nhấn mạnh việc tiết chế tối đa là quan trọng nhất, bởi ngay cả lượng nhỏ rượu cũng gây hại cho gan, dạ dày và làm tăng nguy cơ ung thư.

Các bác sĩ cũng cảnh báo quan niệm rượu “xịn” hay bia không hại gan là sai lầm; dù ở dạng nào, rượu bia đều là gánh nặng cho cơ thể và liên quan đến khoảng 200 loại bệnh.

(Theo Dân Việt, Đại Biểu Nhân Dân, Tri Thức)