Cùng sinh năm 2008 nhưng quyền bầu cử khác nhau! Bạn sắp đi bỏ phiếu, tôi chờ thêm 5 năm nữa, vì sao?

Càng đến gần ngày hội toàn dân - ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, không khí tại nhiều địa phương cũng trở nên rộn ràng hơn. Từ khu dân cư, trường học đến mạng xã hội, câu chuyện về bầu cử bắt đầu được nhắc đến nhiều hơn.

Đặc biệt, với những bạn trẻ chuẩn bị bước sang tuổi 18, đây là một cột mốc khá đáng nhớ: lần đầu tiên được cầm trên tay lá phiếu của mình. Không ít người háo hức chờ đợi ngày này, thậm chí còn rủ bạn bè cùng đi bầu cử để đánh dấu lần đầu thực hiện quyền công dân.

Thế nhưng cũng từ đây xuất hiện một thắc mắc khá thú vị: Cùng sinh năm 2008, cùng 18 tuổi nhưng có người được đi bầu cử còn người lại phải chờ 5 năm nữa - kỳ bầu cử tiếp theo.

Sự khác biệt tưởng chừng khó hiểu ấy thực ra lại nằm ở một chi tiết rất nhỏ là ngày sinh cụ thể của mỗi người.

Theo quy định hiện hành, mọi công dân của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam - tức người có quốc tịch Việt Nam - nếu tính đến ngày bầu cử 15/3/2026 đủ 18 tuổi trở lên và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo luật bầu cử đều có quyền thực hiện quyền bầu cử.

Cụ thể, công dân đủ 18 tuổi tính đến ngày 15/3/2026, tức có ngày sinh từ 15/3/2008 trở về trước, sẽ được xác định là đủ tuổi để được ghi tên vào danh sách cử tri, tham gia bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Cách tính tuổi công dân được thực hiện như sau:

- Tuổi của công dân được tính từ ngày, tháng, năm sinh ghi trong Giấy khai sinh đến ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI , đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã được ấn định (ngày 15/3/2026). Trường hợp không có Giấy khai sinh thì căn cứ vào thông tin ghi trong Căn cước công dân, Hộ chiếu để tính tuổi thực hiện quyền bầu cử, ứng cử.

- Mỗi tuổi tròn được tính từ ngày, tháng sinh dương lịch của năm trước đến ngày, tháng sinh dương lịch của năm sau.

- Trường hợp không xác định được ngày sinh thì lấy ngày 1 của tháng sinh làm căn cứ để xác định tuổi thực hiện quyền bầu cử và ứng cử. Trường hợp không xác định được ngày và tháng sinh thì lấy ngày 01/01 của năm sinh làm căn cứ để xác định tuổi thực hiện quyền bầu cử và ứng cử.

Điều này có nghĩa là việc tính tuổi không dựa vào năm sinh, mà dựa vào ngày - tháng - năm sinh chính xác. Nói cách khác, dù cùng sinh năm 2008 nhưng chỉ cần lệch nhau vài ngày sinh, quyền bầu cử có thể đã khác.

Ví dụ, người sinh ngày 15/3/2008 được xác định là đủ tuổi để được ghi vào danh sách cử tri nhưng người sinh ngày 16/3/2008 thì không.

Vì vậy, khi ngày bầu cử đang đến gần, mỗi cử tri - đặc biệt là những người lần đầu tham gia - nên chủ động theo dõi thông tin chính thức về bầu cử, kiểm tra danh sách cử tri và sắp xếp thời gian để đi bỏ phiếu. Sự tham gia của mỗi người không chỉ thể hiện quyền công dân, mà còn góp phần để ngày bầu cử thực sự trở thành ngày hội của toàn dân, nơi tiếng nói và lựa chọn của cử tri được thể hiện qua từng lá phiếu.