Cúng ông Công ông Táo, luộc gà thiếu thứ bột này người xưa bảo dễ “động” gia đạo

Trong mâm cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp, gà luộc gần như là món không thể thiếu của nhiều gia đình Việt. Con gà trống vàng, dáng đẹp, bày trang trọng trên mâm cúng từ lâu đã trở thành hình ảnh quen thuộc, tượng trưng cho sự no đủ, tỉnh thức và khởi đầu mới.

Thế nhưng, ít ai biết rằng khi luộc gà cúng, người xưa thường không chỉ luộc bằng nước thường, mà còn cho thêm một thứ bột rất quen trong gian bếp, với mục đích không chỉ để gà đẹp màu mà còn mang ý nghĩa ổn định phong thủy gia đạo.

Vì sao nghệ được coi là gia vị "ổn định phong thủy"?

Theo nhiều tài liệu dân gian và kinh nghiệm truyền lại trong các gia đình truyền thống, bột nghệ (hoặc nghệ tươi giã nhỏ) thường được cho vào nước luộc gà cúng ông Công ông Táo. Ngày nay, không ít người bỏ qua chi tiết này, hoặc chỉ coi nghệ là mẹo làm đẹp da gà, mà không hiểu hết ý nghĩa phía sau.

Trong quan niệm xưa, màu vàng của nghệ tượng trưng cho phúc khí, sự ổn định và thịnh vượng. Gà luộc có màu vàng tự nhiên, da căng, không tái nhợt được xem là dấu hiệu của mâm cúng "đứng khí", giúp gia đạo yên ổn khi bước vào giai đoạn chuyển giao cuối năm.

Không phải ngẫu nhiên mà nghệ xuất hiện nhiều trong các nghi thức dân gian. Nghệ có tính ấm, mùi nhẹ, màu sắc bền và không gắt. Người xưa tin rằng nghệ giúp trấn khí lạnh, giảm sự xung đột, rất phù hợp với thời điểm cuối năm khi thời tiết, công việc và cảm xúc của con người đều dễ xáo trộn.

Luộc gà cúng ông Công ông Táo bằng nước có pha bột nghệ được xem là cách giúp mâm cúng hài hòa âm dương, tránh cảm giác lạnh lẽo, nhợt nhạt. Con gà lên mâm với màu vàng ấm áp tượng trưng cho sự vững vàng, đủ đầy trước khi tiễn Táo quân về trời.

Người xưa dùng thế nào cho đúng?

Theo cách làm truyền thống, bột nghệ chỉ dùng một lượng rất nhỏ, hòa tan trong nước luộc gà. Mục đích không phải để gà ám mùi nghệ, mà chỉ để tạo sắc vàng tự nhiên và giữ cho da gà săn, đẹp.

Nghệ không được cho quá nhiều vì sẽ làm màu gà đậm bất thường, dễ phản tác dụng. Người xưa luôn nhấn mạnh: màu vàng phải dịu, không gắt, thể hiện sự ổn định chứ không phô trương.

Vì sao ngày nay nhiều người không còn biết đến?

Cuộc sống hiện đại khiến nhiều gia đình chọn gà công nghiệp sẵn màu, hoặc luộc nhanh, chú trọng hình thức hơn là ý nghĩa. Thêm vào đó, nhiều người ngại dùng nghệ vì sợ mùi hoặc nghĩ không cần thiết.

Tuy nhiên, chính sự đơn giản hóa quá mức này lại làm mất đi những chi tiết nhỏ từng được coi là nếp nhà. Với người xưa, luộc gà cúng không chỉ để có món ăn, mà là một nghi thức thể hiện sự chuẩn bị chu đáo cho việc tiễn Táo quân, mong một năm mới thuận hòa.

Giữ phong tục không phải là làm cho cầu kỳ

Bột nghệ không phải "bùa may mắn", cũng không quyết định vận hạn của gia đình. Nhưng việc nhớ và giữ những chi tiết nhỏ như vậy thể hiện sự trân trọng phong tục và sự để tâm khi làm lễ.

Một con gà luộc vàng ươm, tự nhiên, nấu cẩn thận, đặt lên mâm cúng ông Công ông Táo không chỉ đẹp mắt mà còn mang lại cảm giác yên tâm, ấm áp điều mà người Việt luôn mong có vào những ngày cuối năm.

Bởi sau cùng, phong thủy gia đạo không nằm ở nghi thức lớn lao, mà bắt đầu từ cách ta chuẩn bị từng món ăn với sự chỉn chu và lòng thành.