Cơ quan thuế hướng dẫn chi tiết chính sách thuế mới với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

Theo thông tin từ Thuế tỉnh Gia Lai, chính sách thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh từ năm 2026 được triển khai theo cơ chế phân loại dựa trên quy mô doanh thu, đồng thời quy định rõ nghĩa vụ kê khai, sử dụng hóa đơn, chế độ kế toán và quyết toán thuế.

Mốc 500 triệu đồng quyết định nghĩa vụ thuế

Theo hướng dẫn, mốc doanh thu 500 triệu đồng/năm là ngưỡng quan trọng để xác định nghĩa vụ thuế. Với trường hợp doanh thu năm không vượt quá 500 triệu đồng, hộ kinh doanh hoàn toàn không phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

Tuy nhiên, dù không phát sinh nghĩa vụ thuế, các hộ kinh doanh trong nhóm này vẫn phải thông báo doanh thu thực tế với cơ quan thuế, chậm nhất vào ngày 31/1 của năm sau.

Đối với hộ kinh doanh mới có doanh thu dự kiến dưới 500 triệu đồng, việc thông báo doanh thu phải thực hiện hai lần trong năm, gồm ngày 31/7 cho 6 tháng đầu năm và ngày 31/1 của năm tiếp theo. Trường hợp doanh thu lũy kế vượt mốc 500 triệu đồng trong bất kỳ quý nào, hộ kinh doanh phải thực hiện kê khai thuế kể từ quý đó.

Phân loại nghĩa vụ thuế theo quy mô doanh thu

Với nhóm doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng, hộ kinh doanh phải nộp thuế GTGT theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu và nộp thuế TNCN theo một trong hai phương pháp.

Phương pháp thứ nhất tính thuế suất trên phần doanh thu sau khi trừ ngưỡng 500 triệu đồng. Phương pháp thứ hai tính thuế 15% trên phần thu nhập, tức doanh thu sau khi trừ chi phí. Khi đã lựa chọn phương pháp tính thuế theo thu nhập, hộ kinh doanh phải giữ ổn định phương pháp trong hai năm liên tiếp.

Đối với nhóm doanh thu trên 3 tỷ đồng, việc kê khai và quản lý thuế được thực hiện chặt chẽ hơn. Những hộ kinh doanh có doanh thu từ trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng phải kê khai thuế theo quý, trong khi trường hợp doanh thu trên 50 tỷ đồng mỗi năm phải thực hiện kê khai thuế theo tháng.

Quy định về hóa đơn điện tử và chế độ kế toán

Hướng dẫn cũng nêu rõ nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử. Hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Việc đăng ký sử dụng phải hoàn thành trong 30 ngày kể từ khi đạt ngưỡng doanh thu này.

Trong khi đó, các hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng chưa bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử nhưng phải thực hiện khai và nộp thuế trước khi được cấp hóa đơn từng lần phát sinh.

Về chế độ kế toán, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng áp dụng chế độ kế toán đơn giản với một sổ theo dõi. Nhóm doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng phải thực hiện hệ thống sổ sách phù hợp với phương pháp tính thuế. Trường hợp doanh thu trên 3 tỷ đồng phải áp dụng chế độ kế toán đầy đủ và mở các sổ kế toán theo quy định.

Ngoài ra, tất cả hộ kinh doanh phải thông báo điện tử toàn bộ tài khoản ngân hàng và ví điện tử phục vụ hoạt động kinh doanh cho cơ quan thuế. Các khoản chi phí phục vụ mục đích cá nhân hoặc gia đình không được tính vào chi phí được trừ khi xác định nghĩa vụ thuế.

Quy định về kê khai, quyết toán và hoạt động đặc thù

Theo hướng dẫn, chu kỳ khai thuế được phân định rõ. Hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 50 tỷ đồng thực hiện kê khai theo quý, trong khi nhóm hộ kinh doanh có doanh thu trên 50 tỷ đồng phải kê khai theo tháng.

Trường hợp hộ kinh doanh lựa chọn phương pháp tính thuế theo thu nhập thì phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân hằng năm, chậm nhất vào ngày 31/3 của năm sau.

Đối với hộ kinh doanh có nhiều địa điểm kinh doanh, việc khai thuế được thực hiện tổng hợp tại cơ quan thuế quản lý trụ sở chính, nhưng nghĩa vụ nộp tiền thuế được xác định riêng cho từng địa điểm kinh doanh.

Trong hoạt động thương mại điện tử, nếu sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán, chủ sàn phải khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho hộ kinh doanh. Trường hợp sàn không có chức năng thanh toán, hộ kinh doanh phải tự kê khai và nộp thuế.

Đối với các hoạt động đại lý như đại lý xổ số, bảo hiểm hoặc bán hàng đa cấp, tổ chức chi trả thu nhập có trách nhiệm kê khai và nộp thuế thay cho cá nhân nhận thu nhập.

Riêng đối với hoạt động cho thuê tài sản, cá nhân có thể lựa chọn kê khai hai lần mỗi năm hoặc kê khai một lần trong năm. Nếu hợp đồng thuê có thỏa thuận để tổ chức thuê nộp thuế thay, việc kê khai sẽ thực hiện theo kỳ thanh toán.

Quy định chuyển tiếp và xử lý nộp thừa

Hướng dẫn cũng nêu rõ việc xử lý khoản nộp thừa. Nếu hộ kinh doanh đã nộp hoặc bị khấu trừ thuế GTGT hoặc thuế TNCN nhưng doanh thu thực tế cả năm không vượt 500 triệu đồng, hoặc số đã nộp cao hơn số phải nộp, khoản tiền nộp thừa được bù trừ hoặc hoàn trả theo quy định.

Cơ quan thuế cũng khẳng định không xử lý hồi tố đối với hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán trước năm 2026. Doanh thu khai thuế năm 2026 sẽ không được sử dụng để xác định lại nghĩa vụ thuế của các năm trước, đồng thời không xử phạt hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán, trừ trường hợp phát hiện hành vi che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.

Đối với năm chuyển tiếp 2026, hồ sơ khai thuế của các tháng 1, 2 và 3/2026 được gia hạn thời hạn nộp đến ngày 20/4/2026.

Trường hợp hợp đồng cho thuê bất động sản ký trước năm 2026 và còn thời hạn trên 6 tháng, người nộp thuế đã nộp trước tiền thuế sẽ được điều chỉnh mức doanh thu không chịu thuế, chỉ phải nộp thuế đối với phần doanh thu còn lại vượt trên 500 triệu đồng.

Ngoài ra, các hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng trong năm 2025 hoặc các hộ kinh doanh lựa chọn nộp thuế theo phương pháp thu nhập tính thuế từ năm 2026 phải thực hiện kiểm kê hàng tồn kho và tài sản, máy móc tại thời điểm ngày 31/12/2025 để làm căn cứ xác định chi phí được trừ trong năm 2026.

Các quy định nêu trên được hướng dẫn và thực hiện theo các văn bản pháp lý gồm Nghị định số 68/2026/NĐ-CP của Chính phủ, Thông tư số 152/2025/TT-BTC và Thông tư số 18/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính.